Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
KANSERİN MOLEKÜLER BİYOLOJİSİ VE GENETİĞİ Üçüncü Düzey MBG609 1 6.00 6.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri -
Eğitimin Dili Türçe
Koordinatör PROF. DR. ZÜHAL HAMURCU
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı PROF. DR. ZÜHAL HAMURCU
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı -
Dersin Veriliş Şekli Yüz yüze
Dersin Amacı Öğrencilerin kanserin gelişimi ve ilerlemesinde rol oynayan genetik, epigenetik ve hücresel mekanizmaları ileri düzeyde kavramalarını sağlamaktır. Onkogenler, tümör baskılayıcı genler, genomik kararsızlık ve hücresel sinyal yolaklarının tümör biyolojisiyle ilişkisini analiz etme; moleküler değişikliklerin tanı, prognoz ve tedavi yanıtı açısından önemini değerlendirme becerilerini kazandırmaktır. Ayrıca güncel literatürü eleştirel olarak inceleyerek özgün araştırma hipotezleri ve uygun deneysel yaklaşımlar geliştirmelerini desteklemektir.
Dersin Tanımı Bu ders, kanserin moleküler ve genetik temellerini, tümör oluşumundan metastaza ve tedavi direncine uzanan süreçler çerçevesinde inceler. Onkogenler ve tümör baskılayıcı genler, DNA hasarı ve onarımı, genomik kararsızlık, kalıtsal kanser yatkınlığı, epigenetik düzenleme ve kodlamayan RNA’lar ele alınır. Hücre döngüsü, hücre ölümü, senesens, kanser metabolizması, tümör heterojenliği ve klonal evrim; tümör mikroçevresi, anjiyogenez, invazyon, metastaz ve bağışıklıktan kaçışla birlikte değerlendirilir. Kanser araştırmalarında kullanılan moleküler yöntemler ve deneysel modeller ile biyobelirteçler, moleküler hedefli tedaviler ve hassas onkoloji yaklaşımları bilimsel yayınlar üzerinden tartışılır.

Dersin İçeriği
1 Kanser biyolojisine giriş: Kanserin temel özellikleri ve çok basamaklı karsinogenez
2 Kanser genomu: Sürücü ve yolcu mutasyonlar, kromozomal değişiklikler ve genomik kararsızlık
3 Protoonkogenler, onkogen aktivasyonu ve onkogen bağımlılığı
4 Tümör baskılayıcı genler; p53 ve RB yolakları, hücre döngüsü kontrolü
5 DNA hasar yanıtı, DNA onarım mekanizmaları ve kalıtsal kanser yatkınlığı
6 Kanserde epigenetik düzenleme: DNA metilasyonu, histon değişiklikleri ve kromatin yeniden düzenlenmesi
7 Onkojenik sinyal yolakları: RAS–MAPK, PI3K–AKT–mTOR, JAK–STAT, Wnt ve TGF-β
8 Kanserde hücre ölümü, otofaji, senesens ve telomer biyolojisi
9 Sınav
10 Sınav sonrası değerlendirme ve tartışma
11 Kanser metabolizması: Metabolik yeniden programlanma, hipoksi ve oksidatif stres
12 Tümör heterojenliği, klonal evrim, kanser kök hücreleri ve hücresel plastisite
13 Tümör mikroçevresi: Stromal hücreler, inflamasyon, hücreler arası iletişim ve anjiyogenez
14 İnvazyon ve metastazın moleküler temelleri; epitel-mezenkimal plastisite ve metastatik kolonizasyon
15 Tümör immünolojisi, bağışıklıktan kaçış ve immün kontrol noktalarının moleküler temelleri
16 Kanser araştırmalarında deneysel modeller, genomik ve transkriptomik analizler, tek hücre ve mekânsal analiz yaklaşımları
17 Moleküler biyobelirteçler, hassas onkoloji, hedefli tedaviler ve tedavi direncinin moleküler mekanizmaları
18 Sınav
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Kanserin temel biyolojik özelliklerini ve çok basamaklı karsinogenezi moleküler ve genetik düzeyde açıklar.
2 Onkogenlerin, tümör baskılayıcı genlerin ve DNA onarım mekanizmalarının tümör gelişimindeki rollerini analiz eder.
3 Genomik kararsızlık, kalıtsal yatkınlık ve epigenetik değişikliklerin kanser oluşumuna katkılarını değerlendirir.
4 Onkojenik sinyal yolakları ve kodlamayan RNA’ların hücre çoğalması, sağkalımı ve tümör ilerlemesindeki işlevlerini karşılaştırır.
5 Hücre ölümü, otofaji, senesens ve metabolik yeniden programlanmanın kanser biyolojisiyle ilişkisini analiz eder.
6 Tümör heterojenliği, klonal evrim ve hücresel plastisitenin tümör ilerlemesi ve tedavi direncindeki rollerini tartışır.
7 Tümör mikroçevresi, anjiyogenez, invazyon, metastaz ve bağışıklıktan kaçış mekanizmaları arasındaki ilişkileri değerlendirir.
8 Kanser araştırmalarında kullanılan deneysel modelleri ve moleküler analiz yöntemlerini araştırma sorusuna uygunlukları ve sınırlılıkları açısından karşılaştırır.
9 Moleküler biyobelirteçlerin tanı, prognoz ve tedavi yanıtını öngörmedeki değerini; hedefli tedavi ve hassas onkoloji yaklaşımlarıyla birlikte eleştirel olarak değerlendirir.
10 Bilimsel literatürü sentezleyerek kanserin moleküler biyolojisi ve genetiğine yönelik özgün bir araştırma hipotezi ve uygun deneysel tasarım geliştirir.

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 17 2 34
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 10 2 20
Ödevler 10 1 10
Sunum / Seminer hazırlama 10 2 20
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 10 2 20
Ara sınavlar 1 2 2
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 10 4 40
Yarıyıl sonu sınavı 0 0 0
Araştırma 1 2 2
Toplam iş yükü     148
AKTS     6.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 40
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   40
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   60
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   0
Genel toplam   60

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı Robert A. Weinberg, The Biology of Cancer.
Yardımcı Kaynaklar Alberts ve arkadaşları, Molecular Biology of the Cell;Kanserin temel özelliklerini ele alan Hallmarks of Cancer yayınları

Ders İle İlgili Dosyalar