Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
KADIN VE SANAT İkinci Düzey KAÇ 546 Seçmeli 1 7.00 7.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri YOK
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör PROF. DR. AYGÜL AYKUT
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı PROF. DR. AYGÜL AYKUT
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı YOK
Dersin Veriliş Şekli Bu ders yüz yüze yürütülen; kuramsal anlatım, eleştirel tartışma, görsel çözümleme ve öğrenci katılımına dayalı etkileşimli öğretim yöntemlerinin birlikte kullanıldığı bir ders olarak verilmektedir. Ders kapsamında feminist sanat kuramı, görsel kültür çalışmaları ve toplumsal cinsiyet perspektifi çerçevesinde sanat eserleri incelenmekte; öğrencilerin ileri düzey eleştirel düşünme, yorumlama ve kuramsal çerçeve geliştirme becerilerini destekleyen bir yaklaşım benimsenmektedir. Ders sürecinde öğretim elemanı tarafından gerçekleştirilen kuramsal sunumların yanı sıra, öğrencilerin aktif katılımını teşvik eden görsel analizler, akademik metin okumaları, kavramsal tartışmalar ve öğrenci sunumları yer almaktadır. Ayrıca öğrencilerin seçili sanat eserleri, sanatçılar ve sergiler üzerinden toplumsal cinsiyet temsillerini çözümledikleri araştırma temelli çalışmalar dersin temel bileşenlerinden birini oluşturmaktadır.
Dersin Amacı Bu dersin amacı, sanat tarihi ve görsel kültür alanında kadın temsillerini toplumsal cinsiyet perspektifi çerçevesinde eleştirel bir bakışla incelemek; feminist sanat kuramları doğrultusunda sanat üretimi, temsil ve izleyici ilişkisini yeniden değerlendirebilen bireyler yetiştirmektir. Ders kapsamında öğrencilerin, sanat eserlerinde kadının temsiline ilişkin tarihsel ve ideolojik süreçleri analiz edebilmesi, görsel kültür ürünlerini toplumsal cinsiyet rolleri bağlamında çözümleyebilmesi ve feminist eleştiri yöntemlerini kullanarak özgün yorumlar geliştirebilmesi hedeflenmektedir. Ayrıca ders, öğrencilerin kuramsal bilgi ile görsel analiz arasında ilişki kurabilme, disiplinlerarası düşünme ve akademik araştırma becerlerini geliştirmeyi amaçlamaktadır.
Dersin Tanımı Bu ders, sanat tarihinde ve çağdaş sanatta kadın temsillerini toplumsal cinsiyet perspektifi çerçevesinde ele alan; görsel kültür kuramı ve feminist sanat yaklaşımlarını inceleyen bir yüksek lisans dersidir. Ders kapsamında farklı dönem ve coğrafyalarda üretilmiş sanat eserleri üzerinden kadının temsili, beden politikaları, bakış (gaze), kimlik, iktidar ve ideoloji ilişkileri analiz edilmektedir. Ders, feminist sanat tarihi yazımı, kadın sanatçıların görünürlüğü, sanat kurumları ve sergileme pratikleri ile toplumsal cinsiyet ilişkileri arasındaki etkileşimleri tartışmaya açar. Ayrıca sinema, fotoğraf, performans ve yeni medya gibi farklı görsel kültür alanları üzerinden kadın imgesinin üretimi ve yeniden üretimi ele alınır. Kuramsal okumalar ve görsel analizler eşliğinde yürütülen ders, öğrencilerin sanat eserlerini ve görsel kültür ürünlerini eleştirel bir perspektifle değerlendirmelerine olanak tanır.

Dersin İçeriği
1 Derse giriş: Kavramsal çerçeve, temel kavramlar (toplumsal cinsiyet, temsil, ideoloji, görsel kültür)
2 Sanat tarihinde kadın temsiline giriş: Klasik dönemden modernizme kadın imgesi
3 “Bakış” kavramı (Male Gaze): Laura Mulvey ve görsel temsil kuramı
4 Kadın bedeni ve temsil: Nesneleştirme, ideal beden, estetik normlar
5 Feminist sanat kuramına giriş: Linda Nochlin, Griselda Pollock ve feminist eleştiri
6 Kadın sanatçıların görünürlüğü ve sanat tarihi yazımı: Kanon eleştirisi
7 Vize Sınavı
8 1970’ler sonrası feminist sanat hareketleri: Performans, beden sanatı ve direniş pratikleri
9 Kimlik, beden ve temsil: Irk, sınıf ve cinsiyet kesişimselliği (intersectionality)
10 Görsel kültürde kadın temsili: Sinema, reklam ve popüler kültür analizleri
11 Çağdaş sanatta kadın sanatçılar ve yeni ifade biçimleri
12 Mekân, sergileme ve temsil: Müze, galeri ve küratoryal pratiklerde toplumsal cinsiyet
13 Öğrenci sunumları ve seçili eserler üzerinden tartışmalar
14 Final Sınavı
15
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Sanat tarihinde ve görsel kültürde kadın temsillerini toplumsal cinsiyet kuramları çerçevesinde analiz eder.
2 Feminist sanat kuramının temel yaklaşımlarını (örneğin Linda Nochlin ve Griselda Pollock gibi kuramcılar bağlamında) açıklar ve tartışır.
3 Sanat eserlerinde kadın bedeninin temsiline ilişkin ideolojik ve estetik kodları çözümleyerek yorumlar.
4 Görsel kültür ürünlerini (sinema, reklam, medya vb.) toplumsal cinsiyet rolleri ve “bakış” kuramı çerçevesinde eleştirel olarak değerlendirir.
5 Farklı dönem ve coğrafyalarda kadın sanatçıların üretimlerini karşılaştırmalı olarak inceler ve yorumlar.
6 Kadın temsiline ilişkin tarihsel süreçleri ve sanat tarihi yazımındaki dönüşümleri tartışır ve eleştirir.
7 Feminist eleştiri yöntemlerini kullanarak seçili bir sanat eseri ya da görsel kültür ürününe yönelik özgün analiz geliştirir.
8 Sanat ve toplumsal cinsiyet ilişkisine dair kuramsal bilgileri kullanarak akademik düzeyde sözlü ve yazılı ifade üretir.
9 Sanat eserleri ve görsel kültür üzerinden toplumsal cinsiyet temsillerine ilişkin eleştirel ve etik bir bakış açısı geliştirir.
10 Toplumsal cinsiyet ve sanat ilişkisine dair özgün bir araştırma sorusu geliştirir ve bu doğrultuda kuramsal temelli bir analiz kurgular.

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 14 3 42
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 14 6 84
Ödevler 1 20 20
Sunum / Seminer hazırlama 1 15 15
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 1 15 15
Ara sınavlar 1 2 2
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 0 30 0
Yarıyıl sonu sınavı 1 2 2
Araştırma 0 0 0
Toplam iş yükü     180
AKTS     7.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 30
Kısa sınav 0 0
Ödev 1 20
Yarıyıl içi toplam   50
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   50
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   50
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı Women, Art, and Society – Griselda Pollock Vision and Difference: Feminism, Femininity and Histories of Art – Griselda Pollock "Ways of Seeing – John Berger Gender Trouble – Judith Butler The Second Sex – Simone de Beauvoir Feminism is for Everybody – bell hooks" Why Have There Been No Great Women Artists? – Linda Nochlin Visual Pleasure and Narrative Cinema – Laura Mulvey Sanatın Öyküsü – E. H. Gombrich (eleştirel okuma amacıyla) Sanat ve Görsellik Üzerine – Hal Foster Feminist Teori: Marjdan Merkeze – bell hooks
Yardımcı Kaynaklar The Guerrilla Girls’ Bedside Companion to the History of Western Art – Guerrilla Girls Women Artists: The Linda Nochlin Reader – Linda Nochlin

Ders İle İlgili Dosyalar