Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
ATLARDA ABDOMİNAL ULTRASONOGRAFİ Birinci Düzey VİH 673 1 6.00 6.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri Yoktur
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör DR. ÖĞR. ÜYESİ GENCAY EKİNCİ
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı DR. ÖĞR. ÜYESİ GENCAY EKİNCİ
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı Doktora Öğrencisi Mustafa Cem TİMUR
Dersin Veriliş Şekli Yüz Yüze (Teorik ve Pratik)
Dersin Amacı Atlarda Abdominal Ultrasonografi dersi, özellikle kolik gibi hayati öneme sahip acil durumlarda ve kronik iç hastalıklarda, karın boşluğundaki organların anatomik ve fizyolojik durumunu non-invaziv bir yöntemle değerlendirmeyi amaçlayan uzmanlık eğitimidir. Bu ders kapsamında öğrenciler; ses dalgalarının fiziksel prensiplerini kullanarak mide, karaciğer, dalak, böbrekler ve bağırsak segmentlerinin normal ekoyapılarını tanımayı, patolojik sıvı birikimlerini tespit etmeyi ve rektal palpasyonla ulaşılamayan bölgelerdeki değişimleri görselleştirmeyi öğrenirler. Temel hedef, klinisyene cerrahi kararını hızlıca verdirecek FLASH protokolü gibi dinamik teknikleri kazandırmak ve biyopsi gibi girişimsel işlemlerde ultrason rehberliğini kullanarak tanısal doğruluğu en üst seviyeye çıkarmaktır.
Dersin Tanımı Bu ders, atlarda abdominal ultrasonografinin temel prensiplerini, kullanılan ekipmanları, muayene tekniklerini ve abdominal organların ultrasonografik anatomisini kapsar. Ayrıca sindirim, üriner ve üreme sistemi başta olmak üzere abdominal yapılara ait normal ve patolojik ultrason bulgularının değerlendirilmesi öğretilir.

Dersin İçeriği
1 Giriş ve Fiziksel Prensipler; Ultrasonun fiziği, doku etkileşimleri (ekojenite), artefaktlar ve cihaz ayarları (gain, depth, focus).
2 Ekipman ve Hazırlık; Prob tipleri (sektör, konveks, lineer), atın hazırlanması (tıraş, alkol/jel kullanımı) ve hasta güvenliği.
3 Dalak ve sol böbreğin anatomik yerleşimi ve ultrasonik görüntülenmesi.
4 Midenin değerlendirilmesi (gastrik distansiyon, duvar kalınlığı) ve nefro-splenik alanın incelenmesi.
5 Karaciğerin değerlendirilmesi (parankim yapısı, damarlar, safra kanalları) ve sağ böbrek.
6 Duodenum (oniki parmak bağırsağı), sekum (kör bağırsak) ve sağ kolonun incelenmesi.
7 Peritoneal boşluk, karın içi serbest sıvı (asit) varlığı ve karakterinin değerlendirilmesi.
8 Acil kolik vakalarında "Fast Localized Abdominal Sonography" tekniği ile hızlı tarama.
9 Ara Sınav
10 Distansiyon (genişleme), ileus (hareketsizlik), invajinasyon ve bağırsak duvarı ödemi.
11 Kolonun yer değiştirmesi (dislokasyon), torsiyon (dönme) ve kum impaksiyonu görüntüleri.
12 Rektal yolla iç organların ve pelvik yapıların (mesane, internal halkalar) incelenmesi.
13 Ultrason eşliğinde biyopsi alma ve abdominosentez (karından sıvı alma) teknikleri.
14 Taylara özgü farklılıklar: Mekonyum impaksiyonu, umbilikal (göbek) yapılar ve üroperitoneum.
15 Klinik vakalar üzerinden görüntü yorumlama, ayırıcı tanı ve profesyonel rapor yazımı.
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Ultrasonografinin temel fizik prensiplerini açıklar.
2 Ultrason cihazı ve prob tiplerini tanır, uygun ayarları yapar.
3 Atlarda abdominal ultrasonografi için hasta hazırlığı ve pozisyonlamayı açıklar
4 Sistematik abdominal ultrason muayene yaklaşımını uygular.
5 Abdominal organların normal ultrasonografik anatomisini tanır.
6 Gastrointestinal sistemin ultrasonografik bulgularını yorumlar.
7 Karaciğer ve dalağın ultrasonografik değerlendirmesini yapar.
8 Böbrekler ve üriner sistemin ultrasonografik incelemesini yapar.
9 Abdominal sıvıların ultrasonografik görünümünü değerlendirir.
10 Normal ve patolojik ultrason bulgularını ayırt ederek klinik yorum yapar.

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Bilimsel yöntem ve teknikleri kullanarak olay ve olguları kavrar. Bilimsel yöntem ve teknikleri kullanarak olay ve olguları inceler ve verileri yorumlar. Bilimsel yöntem ve teknikleri kullanarak olay ve olguları bağımsız olarak yürütmek, planlamak ve yönetmek için sorumluluk alır.
2 Öğretim program, strateji, yöntem ve tekniklerinin nasıl uygulanacağını bilir. Öğretim program, strateji, yöntem ve tekniklerini inceler, değerlendirir ve uygular. Öğretim program, strateji, yöntem ve tekniklerini bağımsız olarak yürütür, planlar ve yönetir.
3 Ölçme ve değerlendirme araçlarının nasıl uygulanacağını bilir. Ölçme ve değerlendirme araçlarını inceler, değerlendirir ve uygular. Ölçme ve değerlendirme araçlarını bağımsız olarak planlar ve geliştirir.
4 Fen, Teknoloji, Mühendislik, Matematik ve Eğitim alanlarında bilgi edinir. Fen, Teknoloji, Mühendislik, Matematik ve Eğitim alanlarında, edindiği bilgileri eleştirir ve değerlendirir, kavramlar arasında ilişki kurar, ihtiyaçlarını belirler, öğrenimini yaşam boyu sürdürür, gelişmeleri izler ve güncel bilgilere ulaşmada teknolojiyi kullanır. Fen, Teknoloji, Mühendislik, Matematik ve Eğitim alanlarında bireysel ve/veya grup çalışmaları yapar.
5 Bilimin doğasını kavrar, bilginin kaynağı, sınırları, geçerlik ve güvenirliğinin nasıl değerlendirileceğini bilir. Bilimin doğasına yönelik uygulamalar yapar, bilginin kaynağına ulaşır, bilginin geçerlik ve güvenirliğini test eder. Bilimin doğasına yönelik uygulamalar yapmak, bilginin kaynağına ulaşmak ve bilginin geçerlik ve güvenirliğini test etmek için bireysel ve/veya grup çalışmalarında sorumluluk alır.
6 Ulusal ve uluslararası projeler hakkında bilgi sahibi olur. Ulusal ve uluslararası projeler tasarlar. Bireysel ve grup çalışmalarında ulusal ve uluslararası projeleri bağımsız olarak yürütür, planlar ve yönetir.
7 Öğretim materyalleri planlama ve tasarlama hakkında bilgi sahibi olur. Öğretim materyalleri planlar ve tasarlar. Öğretim materyallerini planlamak ve tasarlamak için bireysel ve/veya grup çalışmalarında sorumluluk alır.
8 Öğrenilen bilgilerin farklı derslerde nasıl kullanacağı hakkında bilgi sahibi olur. Öğrenilen bilgileri farklı derslerde uygular. Öğrenilen bilgileri farklı derslerde uygulayabilmek için bireysel ve/veya grup çalışmalarında sorumluluk alır. Alanıyla ilgili konularda ilgili kişi ve kurumları bilgilendirir. Düşüncelerini ve sorunlara ilişkin çözüm önerilerini nicel ve nitel verilerle destekleyerek uzman olan ve olmayan kişilerle paylaşır.
9 Öğrenci gelişim düzeylerine bağlı olarak öğrenme özellikleri ve güçlükleri hakkında kuramsal ve olgusal bilgilere sahip olur. Öğrenci gelişim düzeylerine bağlı olarak öğrenme özellikleri ve güçlükleri hakkında kuramsal ve olgusal bilgileri kullanır ve çözüm önerisi geliştirir. Öğrenci gelişim düzeylerine bağlı olarak öğrenme özellikleri ve güçlükleri hakkında sorumluluk alır.
10 Öğretmenin rehberlik görevlerini bilir ve öğrenci tanıma yollarını kavrar. Öğretmenin rehberlik görevlerini uygular ve öğrenci tanıma yollarını kullanır. Öğretmenin rehberlik görevlerini uygulayabilmek ve öğrenci tanıma yollarını kullanabilmek için bireysel ve/veya grup çalışmalarında sorumluluk alır.
11 Bir dersin nasıl planlanacağını, değerlendirileceğini ve yürütüleceğini bilir. Bilgi ve becerilerini kullanarak belirli bir dersi planlar, değerlendirir ve yürütür. Bilgi ve becerilerini kullanarak belirli bir dersi planlamak, değerlendirmek ve yürütmek için bağımsız ve/veya grup çalışmalarında sorumluluk alır.
12 Bilimsel ve teknolojik gelişmelerin nasıl takip edileceğini ve kullanılacağını kavrar. Bilimsel ve teknolojik gelişmeleri uygular. Bilimsel ve teknolojik gelişmeleri planlamak, değerlendirmek ve yürütmek için bağımsız ve/veya grup çalışmalarında sorumluluk alır.
13 Türk Milli Eğitim sistemini, öğretmenlik mesleğini ve eğitim bilimleri alanını tüm yönleri ile tanır. Türk Milli Eğitim sistemini, öğretmenlik mesleğini ve eğitim bilimleri alanını tüm yönleri ile analiz eder ve değerlendirir. Türk Milli Eğitim sistemini, öğretmenlik mesleğini ve eğitim bilimleri alanını tüm yönleri ile analiz etmek ve değerlendirmek için bağımsız ve/veya grup çalışmalarında sorumluluk alır. Milli Eğitim Temel Kanunu''''nda ifade edilen ulusal ve evrensel duyarlıkların bilincindedir.
14 Mesleki sorumluluk ve etik bilinci hakkında bilgi sahibi olur. Mesleki sorumluluk ve etik bilinci geliştirir. Mesleki sorumluluk ve etik bilinci hakkında karşılaşılan ve ön görülemeyen sorunları çözmek için sorumluluk alır. Demokrasi, insan hakları, toplumsal, bilimsel ve mesleki etik değerlere uygun davranır. Birey olarak ve alanıyla ilgili görev, hak ve sorumluluklarına ilişkin yasa yönetmelik ve mevzuata uygun davranır.
15 Felsefe, psikoloji, tarih, hukuk, antropoloji ve sosyoloji alanlarında geçen kavramların alanına nasıl uygulanacağını kavrar. Felsefe, psikoloji, tarih, hukuk, antropoloji ve sosyoloji alanlarında geçen kavramları alanına uygular. Felsefe, psikoloji, tarih, hukuk, antropoloji ve sosyoloji alanlarında geçen kavramların alanına uygulanmasında bireysel ve/veya grup çalışmalarında sorumluluk alır.
16 Sınıf yönetiminin nasıl etkili olacağını kavrar. Sınıf yönetimini etkili olarak uygular. Sınıf yönetimini etkili uygulayabilmek için bağımsız ve/veya grup çalışmalarında sorumluluk alır.
17 Atatürk ilke ve inkılaplarının önemini, gelişimini ve sonuçlarını kavrar. Atatürk ilke ve inkılaplarının önemini, gelişimini ve sonuçlarını alanına uygular. Atatürk ilke ve inkılaplarının önemini, gelişimini ve sonuçlarını alanına uygulamak için bağımsız ve/veya grup çalışmalarında sorumluluk alır.
18 Edindiği bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirir. Öğrenme gereksinimlerini belirler ve öğrenmesini yönlendirir. Yaşam boyu öğrenmeye ilişkin olumlu bir tutum geliştirir. Bilgiye ulaşma yollarını etkin bir şekilde kullanır.
19 Sanatsal ve kültürel etkinliklere etkin olarak katılır. Toplumun ve dünyanın gündemindeki olaylara/gelişmelere duyarlı olduğunu gösterir ve bu gelişmeleri izler. Toplumsal sorumluluk bilinciyle yaşadığı sosyal çevre için mesleki proje ve etkinlikler planlar ve uygular. Farklı kültürlerde yaşar ve sosyal yaşama uyum sağlar. Dış görünüm, tutum, tavır ve davranışları ile topluma örnek olur.
20 Bir yabancı dili en az Avrupa Dil portföyü B1 düzeyinde kullanarak alanında bilgileri izler ve meslektaşları ile iletişim kurar. Avrupa Bilgisayar Kullanma Lisansının ileri düzeyinde bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanır. Kalite yönetimi ve süreçlerine uygun davranır ve katılır. Çevre koruma ve iş güvenliği konularında yeterli bilince sahiptir. Güvenli okul ortamının oluşturulması ve sürdürülebilmesi amacıyla kişisel ve kurumsal etkileşim kurar.
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 14 4 56
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 0 0 0
Ödevler 0 0 0
Sunum / Seminer hazırlama 0 0 0
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 1 2 2
Ara sınavlar 1 2 2
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavı 1 2 2
Araştırma 0 0 0
Toplam iş yükü     62
AKTS     2.50

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 40
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   40
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı Jessica A. Kidd , Kristina G. Lu and Michele L. Frazer (2022). Atlas of Equine Ultrasonography 2nd Edition. Wiley-Blackwell
Yardımcı Kaynaklar Rantanen, N. W., & McKinnon, A. O. (1998). Equine diagnostic ultrasonography. Baltimore: Williams & Wilkins.

Ders İle İlgili Dosyalar