Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
UYGULAMADA FARMAKOGNOZİ Birinci Düzey ILA 624 1 8.00 8.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri
Eğitimin Dili
Koordinatör DOÇ. DR. LEYLA PAŞAYEVA FATULLAYEV
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı
Dersin Veriliş Şekli
Dersin Amacı
Dersin Tanımı

Dersin İçeriği
1 Farmakognoziye giriş ve uygulama alanları: drog–ekstre–fitoterapötik ürün sınıfları, temel terminoloji
2 Bitkisel drogların tanınması (makroskopik teşhis): yaprak–kök–kabuk–çiçek–meyve örnekleri
3 Drogların mikroskopik teşhisi: kesit/toz mikroskopisi, ayırt edici yapılar
4 Numune alma, kurutma, depolama ve stabilite: nem, su aktivitesi, raf ömrü etkileri
5 Ekstraksiyon teknikleri I: maserasyon, perkolasyon, Soxhlet, infüzyon–dekoksiyon (uygulama mantığı)
6 Ekstraksiyon teknikleri II: ultrasonik/mikrodalga destekli ekstraksiyon, çözücü seçimi, verim–seçicilik
7 Fitokimyasal tarama testleri: alkaloid, flavonoid, tanen, saponin, terpenoid vb. (kalitatif testler)
8 TLC/HPTLC ile kimliklendirme ve parmak izi: referans madde, Rf, görselleştirme, yorumlama
9 Fenolik–flavonoid içerik tayinleri: TPC/TFC, temel hesaplamalar ve hata kaynakları
10 Antioksidan kapasite testleri: DPPH, ABTS, FRAP, CUPRAC (uygulamada karşılaştırmalı okuma)
11 Enzim inhibisyon testleri (farmakognozi uygulaması): α-amilaz/α-glukozidaz, AChE, tirozinaz—IC₅₀ mantığı
12 Antimikrobiyal testler: MIC belirleme, agar difüzyon vs dilüsyon, standartlaştırma (inokulum, kontroller)
13 Kalite kontrol ve sahtecilik/tağşiş: monograf okuma, kontaminantlar (ağır metal, pestisit, mikotoksin), örnek vaka
14 Ürün geliştirme ve raporlama: standardizasyon, etiket okuma, veri sunumu (grafik/tablo), mini-proje sunumları
15
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Farmakognozinin temel kavramlarını (drog, ekstre, fraksiyon, marker, standardizasyon) doğru tanımlar ve örneklerle açıklar.
2 Bitkisel drogları makroskopik özelliklerine göre tanır; drog kısmı/bitki kısmı uyumsuzluklarını ayırt eder.
3 Drogların mikroskobik ayırt edici yapılarını (epidermis, stoma, trikom, kristal, nişasta vb.) gösterir ve teşhise katkısını yorumlar.
4 Numune alma–kurutma–depolama süreçlerinin kaliteye etkisini değerlendirir; uygun saklama koşullarını gerekçelendirir.
5 Ekstraksiyon yöntemlerini (infüzyon, dekoksiyon, maserasyon, perkolasyon, Soxhlet, ultrasonik vb.) amaçlarına göre seçer ve süreç parametrelerini açıklar.
6 Çözücü seçimini polarite–seçicilik–güvenlilik ekseninde yapar; ekstraksiyon verimi ve tekrar üretilebilirliği ile ilişkilendirir
7 Temel fitokimyasal gruplar için kalitatif tarama testlerini uygular ve sonuçları doğru yorumlar.
8 TLC/HPTLC ile kimliklendirme/fingerprint çalışması tasarlar; Rf, referans standardı ve görselleştirme adımlarını uygular.
9 TPC/TFC gibi toplam içerik tayinlerini gerçekleştirir; kalibrasyon eğrisi ve birim dönüşümleriyle sonuç hesaplar.
10 DPPH, ABTS, FRAP, CUPRAC gibi antioksidan testlerin prensiplerini karşılaştırır; ham veriden sonuç çıkarır ve sınırlılıklarını tartışır.

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği alanının temel kavramlarını, kuramlarını, ilkelerini ve ilgili mevzuatı bilir ve bu bilgileri uygulama süreçlerinde etkili biçimde kullanır.
2 Okulöncesinden liseye kadar tüm kademelerdeki beden eğitimi öğretim programlarının kazanımlarını, içeriklerini, öğretim süreçlerini ve ölçme-değerlendirme yaklaşımlarını tanır ve ders uygulamalarına yansıtır.
3 Öğrencilerin gelişim özelliklerini, bireysel farklılıklarını ve öğrenme güçlüklerini analiz eder; buna uygun öğretim planları hazırlar ve öğrenme sürecini etkili biçimde yönetir.
4 Temel hareket becerileri, spor becerileri ve sağlıklı yaşam davranışları konusunda yeterlik gösterir; bu bilgi ve becerileri öğretim uygulamalarına aktarır.
5 Alanındaki bilimsel kaynaklara ulaşır, güncel araştırmaları takip eder, değerlendirir ve elde ettiği bilgileri öğretim süreçlerinde kullanır.
6 Eğitim ortamlarında karşılaşılan problem durumlarını bilimsel araştırma yaklaşımıyla ele alır; uygun yöntemlerle veri toplar, analiz eder, yorumlar ve çözüm önerileri geliştirir.
7 Öğretme-öğrenme sürecini etkili şekilde planlar, uygun eğitim ortamlarını oluşturur, materyaller geliştirir; öğretim stratejilerini, yöntem ve tekniklerini ile bilişim/iletişim teknolojilerini pedagojik amaçlarla kullanır; çoklu ölçme-değerlendirme araçlarıyla öğrenci kazanımlarını değerlendirir.
8 Mesleki gelişim alanındaki güncel ihtiyaçları ve eğilimleri takip eder; bağımsız olarak bilimsel ve mesleki çalışmalar yürütür; yaşam boyu öğrenme bilinci geliştirir.
9 Eğitim kurumlarında bireysel veya ekip üyesi olarak etkin biçimde görev alır; proje geliştirir, süreçleri yönetir ve gerektiğinde liderlik rolü üstlenir.
10 Alanın ulusal ve uluslararası bağlamını, kültürel farklılıkları ve gelişim eğilimlerini bilir; bu bilgi doğrultusunda mesleki uygulamalarını geliştirir.
11 Sosyo-kültürel çevreye uyum sağlar; etik değerlere uygun davranır; toplumsal sorumluluk projeleri planlar ve yürütür; öğrencilerine ve çevresine olumlu rol model olur.
12 Türkçeyi doğru ve etkili kullanır; mesleki iletişim kurabilecek ve alanındaki gelişmeleri izleyebilecek düzeyde en az bir yabancı dile sahiptir.
13 Bilgi işleme, yazılım, bilişim ve iletişim teknolojilerini pedagojik amaçlarla etkili ve bilinçli biçimde kullanır.
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 14 2 28
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 14 2 28
Ödevler 1 15 15
Sunum / Seminer hazırlama 0 0 0
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 1 20 20
Ara sınavlar 1 2 2
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 14 2 28
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 2 25 50
Yarıyıl sonu sınavı 1 2 2
Araştırma 5 5 25
Toplam iş yükü     198
AKTS     8.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 40
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   40
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı Turhan Baytop – Farmakognozi Ders Kitabı (Genel Farmakognozi), Mekin Tanker & Nevin Tanker – Farmakognozi 1, Farmakognozi ve Fitoterapi
Yardımcı Kaynaklar

Ders İle İlgili Dosyalar