Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
UYGULAMADA FARMAKOGNOZİ Üçüncü Düzey ILA 624 Seçmeli 1 8.00 8.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri
Eğitimin Dili
Koordinatör DOÇ. DR. LEYLA PAŞAYEVA FATULLAYEV
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı
Dersin Veriliş Şekli
Dersin Amacı
Dersin Tanımı

Dersin İçeriği
1 Farmakognoziye giriş ve uygulama alanları: drog–ekstre–fitoterapötik ürün sınıfları, temel terminoloji
2 Bitkisel drogların tanınması (makroskopik teşhis): yaprak–kök–kabuk–çiçek–meyve örnekleri
3 Drogların mikroskopik teşhisi: kesit/toz mikroskopisi, ayırt edici yapılar
4 Numune alma, kurutma, depolama ve stabilite: nem, su aktivitesi, raf ömrü etkileri
5 Ekstraksiyon teknikleri I: maserasyon, perkolasyon, Soxhlet, infüzyon–dekoksiyon (uygulama mantığı)
6 Ekstraksiyon teknikleri II: ultrasonik/mikrodalga destekli ekstraksiyon, çözücü seçimi, verim–seçicilik
7 Fitokimyasal tarama testleri: alkaloid, flavonoid, tanen, saponin, terpenoid vb. (kalitatif testler)
8 TLC/HPTLC ile kimliklendirme ve parmak izi: referans madde, Rf, görselleştirme, yorumlama
9 Fenolik–flavonoid içerik tayinleri: TPC/TFC, temel hesaplamalar ve hata kaynakları
10 Antioksidan kapasite testleri: DPPH, ABTS, FRAP, CUPRAC (uygulamada karşılaştırmalı okuma)
11 Enzim inhibisyon testleri (farmakognozi uygulaması): α-amilaz/α-glukozidaz, AChE, tirozinaz—IC₅₀ mantığı
12 Antimikrobiyal testler: MIC belirleme, agar difüzyon vs dilüsyon, standartlaştırma (inokulum, kontroller)
13 Kalite kontrol ve sahtecilik/tağşiş: monograf okuma, kontaminantlar (ağır metal, pestisit, mikotoksin), örnek vaka
14 Ürün geliştirme ve raporlama: standardizasyon, etiket okuma, veri sunumu (grafik/tablo), mini-proje sunumları
15
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Farmakognozinin temel kavramlarını (drog, ekstre, fraksiyon, marker, standardizasyon) doğru tanımlar ve örneklerle açıklar.
2 Bitkisel drogları makroskopik özelliklerine göre tanır; drog kısmı/bitki kısmı uyumsuzluklarını ayırt eder.
3 Drogların mikroskobik ayırt edici yapılarını (epidermis, stoma, trikom, kristal, nişasta vb.) gösterir ve teşhise katkısını yorumlar.
4 Numune alma–kurutma–depolama süreçlerinin kaliteye etkisini değerlendirir; uygun saklama koşullarını gerekçelendirir.
5 Ekstraksiyon yöntemlerini (infüzyon, dekoksiyon, maserasyon, perkolasyon, Soxhlet, ultrasonik vb.) amaçlarına göre seçer ve süreç parametrelerini açıklar.
6 Çözücü seçimini polarite–seçicilik–güvenlilik ekseninde yapar; ekstraksiyon verimi ve tekrar üretilebilirliği ile ilişkilendirir
7 Temel fitokimyasal gruplar için kalitatif tarama testlerini uygular ve sonuçları doğru yorumlar.
8 TLC/HPTLC ile kimliklendirme/fingerprint çalışması tasarlar; Rf, referans standardı ve görselleştirme adımlarını uygular.
9 TPC/TFC gibi toplam içerik tayinlerini gerçekleştirir; kalibrasyon eğrisi ve birim dönüşümleriyle sonuç hesaplar.
10 DPPH, ABTS, FRAP, CUPRAC gibi antioksidan testlerin prensiplerini karşılaştırır; ham veriden sonuç çıkarır ve sınırlılıklarını tartışır.

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Preklinik ilaç Ar-Ge faaliyetlerini, metodlarını öğrenmek ve süreci yönetebilmek,
2 İlaç Ar-Ge faaliyetlerinde yer alan cihazları kullanabilmek,
3 İlaç uygulama ve araştırma tekniklerini kullanarak yeni ilaç araştırma geliştirme çalışmaları yapabilmek,
4 İlaç Ar-Ge faaliyetinden ürüne dönük sonuçlar elde etmek,
5 Beşeri, veteriner, zirai ve çevre sağlığı ilaç sanayisi ihtiyaçlarına yönelik çalışmak,
6 Kimyasal sentez metodlarını öğrenmek ve sentez aracılığıyla ürün geliştirmek,
7 Biyoinformatik temel prensiplerini öğrenmek ve istatistiksel analizleri yapabilmek,
8 Bitkisel ve diğer kaynaklardan ilaç hammaddesi elde etmek ve bunları formülasyona dönüştürmek,
9 Farmakogenetik ve farmakokinetik analizlerle beraber terapötik ilaç izlemi yapabilmek,
10 Yasaklı maddeler konusunda analiz yöntemlerini ve metod validasyonlarını öğrenmek,
11 Nöropsikiyatrik hastalıklarda kullanılan in vivo ve in vitro metodları öğrenmek,
12 İlaç Ar-Ge ile ilişkili makaleleri ve çalışmaları analiz edebilmek,
13 Bilimsel proje, sunum ve yayın yapabilmek,
14 İlaç Ar-Ge sürecinde yer alan kalite sistemlerin tanımak,
15 Bilimsel çalışmalarda ekip çalışması kültürü edinmek ve insan ilişkilerinde tutarlı olabilmek,
16 Etik değerler çerçevesinde çalışma yürütmek ve etik kurul başvuru süreçlerini yönetmek,
17 Özgün ve disiplinler arası sorunların çözümlenmesini gerektiren ortamlarda liderlik yapabilme
18 İlaç Ar-Ge sürecinde yenilikleri takip edebilmek ve yaşam boyu öğrenme alışkanlığı kazanmak,
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 14 2 28
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 14 2 28
Ödevler 1 15 15
Sunum / Seminer hazırlama 0 0 0
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 1 20 20
Ara sınavlar 1 2 2
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 14 2 28
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 2 25 50
Yarıyıl sonu sınavı 1 2 2
Araştırma 5 5 25
Toplam iş yükü     198
AKTS     8.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 40
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   40
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı Turhan Baytop – Farmakognozi Ders Kitabı (Genel Farmakognozi), Mekin Tanker & Nevin Tanker – Farmakognozi 1, Farmakognozi ve Fitoterapi
Yardımcı Kaynaklar

Ders İle İlgili Dosyalar