Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
UYGULAMADA FARMAKOGNOZİ Birinci Düzey ILA 624 1 8.00 8.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri
Eğitimin Dili
Koordinatör DOÇ. DR. LEYLA PAŞAYEVA FATULLAYEV
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı
Dersin Veriliş Şekli
Dersin Amacı
Dersin Tanımı

Dersin İçeriği
1 Farmakognoziye giriş ve uygulama alanları: drog–ekstre–fitoterapötik ürün sınıfları, temel terminoloji
2 Bitkisel drogların tanınması (makroskopik teşhis): yaprak–kök–kabuk–çiçek–meyve örnekleri
3 Drogların mikroskopik teşhisi: kesit/toz mikroskopisi, ayırt edici yapılar
4 Numune alma, kurutma, depolama ve stabilite: nem, su aktivitesi, raf ömrü etkileri
5 Ekstraksiyon teknikleri I: maserasyon, perkolasyon, Soxhlet, infüzyon–dekoksiyon (uygulama mantığı)
6 Ekstraksiyon teknikleri II: ultrasonik/mikrodalga destekli ekstraksiyon, çözücü seçimi, verim–seçicilik
7 Fitokimyasal tarama testleri: alkaloid, flavonoid, tanen, saponin, terpenoid vb. (kalitatif testler)
8 TLC/HPTLC ile kimliklendirme ve parmak izi: referans madde, Rf, görselleştirme, yorumlama
9 Fenolik–flavonoid içerik tayinleri: TPC/TFC, temel hesaplamalar ve hata kaynakları
10 Antioksidan kapasite testleri: DPPH, ABTS, FRAP, CUPRAC (uygulamada karşılaştırmalı okuma)
11 Enzim inhibisyon testleri (farmakognozi uygulaması): α-amilaz/α-glukozidaz, AChE, tirozinaz—IC₅₀ mantığı
12 Antimikrobiyal testler: MIC belirleme, agar difüzyon vs dilüsyon, standartlaştırma (inokulum, kontroller)
13 Kalite kontrol ve sahtecilik/tağşiş: monograf okuma, kontaminantlar (ağır metal, pestisit, mikotoksin), örnek vaka
14 Ürün geliştirme ve raporlama: standardizasyon, etiket okuma, veri sunumu (grafik/tablo), mini-proje sunumları
15
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Farmakognozinin temel kavramlarını (drog, ekstre, fraksiyon, marker, standardizasyon) doğru tanımlar ve örneklerle açıklar.
2 Bitkisel drogları makroskopik özelliklerine göre tanır; drog kısmı/bitki kısmı uyumsuzluklarını ayırt eder.
3 Drogların mikroskobik ayırt edici yapılarını (epidermis, stoma, trikom, kristal, nişasta vb.) gösterir ve teşhise katkısını yorumlar.
4 Numune alma–kurutma–depolama süreçlerinin kaliteye etkisini değerlendirir; uygun saklama koşullarını gerekçelendirir.
5 Ekstraksiyon yöntemlerini (infüzyon, dekoksiyon, maserasyon, perkolasyon, Soxhlet, ultrasonik vb.) amaçlarına göre seçer ve süreç parametrelerini açıklar.
6 Çözücü seçimini polarite–seçicilik–güvenlilik ekseninde yapar; ekstraksiyon verimi ve tekrar üretilebilirliği ile ilişkilendirir
7 Temel fitokimyasal gruplar için kalitatif tarama testlerini uygular ve sonuçları doğru yorumlar.
8 TLC/HPTLC ile kimliklendirme/fingerprint çalışması tasarlar; Rf, referans standardı ve görselleştirme adımlarını uygular.
9 TPC/TFC gibi toplam içerik tayinlerini gerçekleştirir; kalibrasyon eğrisi ve birim dönüşümleriyle sonuç hesaplar.
10 DPPH, ABTS, FRAP, CUPRAC gibi antioksidan testlerin prensiplerini karşılaştırır; ham veriden sonuç çıkarır ve sınırlılıklarını tartışır.

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Alanındaki güncel bilgileri içeren ileri düzeydeki kuramsal ve uygulamalı bilgilere sahiptir.
2 Havacılık operasyonlarının içinde bulunduğu hukuksal, toplumsal ve çevresel çerçevenin gerektirdiği bilgilere derinlemesine sahiptir.
3 Bakım uygulamaları için gerekli olan modern teknik doküman ve araçları seçip ve kullanabilir.
4 Alanında edindiği ileri düzeydeki kuramsal ve uygulamalı bilgileri, ulusal ve uluslararası havacılık otoriteleri tarafından belirlenen yönerge ve/veya üretici talimatları doğrultusunda uygular, sorunları tanımlar ve uygun düzeltici eylemde bulunabilir.
5 Bilgiye erişebilir ve bu amaçla kaynak araştırması yapar, veri tabanları ve bakım el kitapları ve diğer bilgi kaynaklarını kullanır.
6 Uygulamada karşılaşılan ve öngörülemeyen karmaşık sorunları çözmek için sorumluluk alabilir, sorumluluğu altında çalışanların mesleki gelişimine yönelik etkinlikleri planlayabilir ve yönetebilir.
7 Ekip bilincine sahiptir ve gerektiğinde ekip üyeleriyle koordineli çalışabilir.
8 Ulusal ve uluslararası havacılık çevrelerinde alanı ile ilgili bakım kapsamlı ileri düzeydeki bir çalışmayı bağımsız olarak yürütebilir, çok disiplinli takımlarda etkin olarak çalışır.
9 Alanı ile ilgili tüm teknik ve idari dokümanları arşivleyebilir ve güncel olarak takip eder.
10 Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği bilinciyle hava yolu ulaştırması konusunda, bilim ve teknolojideki gelişmeleri izleyebilmek ve kendini sürekli yenileyebilmek, alanında edindiği bilgileri/becerileri eleştirel yaklaşımla değerlendirir.
11 Alanının gerektirdiği düzeyde bilgisayar yazılımı ile birlikte bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanabilir.
12 Teknik resim bilgisini uygulamada etkin kullanır.
13 Uluslararası seviyede alanındaki bilgileri izler, alanı ile ilgili kişi ve kurumlarla etkin iletişim kurar ve sorunlara çözüm önerileri geliştirir, düşüncelerini yazılı /sözlü olarak nicel/nitel verilerle destekleyerek uzman olan ve olmayan kişilerle paylaşır.
14 Türkçe ve İngilizceyi sözlü ve yazılı olarak etkin şekilde kullanır.
15 Alanı ile ilgili verilerin toplanması, yorumlanması, duyurulması ve uygulanması aşamalarında toplumsal, bilimsel ve etik değerlere sahiptir.
16 Hava ulaştırma sektöründeki işletmelerin yönetimi, iş yeri uygulamaları, çalışanların sağlığı, kalite yönetimi ve süreçleri ile çevre ve iş güvenliği koruma konusunda ve bakım uygulamalarının hukuksal sonuçları hakkında bilince sahiptir.
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 14 2 28
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 14 2 28
Ödevler 1 15 15
Sunum / Seminer hazırlama 0 0 0
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 1 20 20
Ara sınavlar 1 2 2
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 14 2 28
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 2 25 50
Yarıyıl sonu sınavı 1 2 2
Araştırma 5 5 25
Toplam iş yükü     198
AKTS     8.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 40
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   40
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı Turhan Baytop – Farmakognozi Ders Kitabı (Genel Farmakognozi), Mekin Tanker & Nevin Tanker – Farmakognozi 1, Farmakognozi ve Fitoterapi
Yardımcı Kaynaklar

Ders İle İlgili Dosyalar