Erciyes University - Info Package

Dersin Adı	Dersin Seviyesi	Dersin Kodu	Dersin Tipi	Dersin Dönemi	Yerel Kredi	AKTS Kredisi	Ders Bilgileri
UYGULAMADA FARMAKOGNOZİ	Birinci Düzey	ILA 624		1	8.00	8.00	Yazdır

Dersin Tanımı

Ön Koşul Dersleri
Eğitimin Dili
Koordinatör	DOÇ. DR. LEYLA PAŞAYEVA FATULLAYEV
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı
Dersin Veriliş Şekli
Dersin Amacı
Dersin Tanımı

Dersin İçeriği

1	Farmakognoziye giriş ve uygulama alanları: drog–ekstre–fitoterapötik ürün sınıfları, temel terminoloji
2	Bitkisel drogların tanınması (makroskopik teşhis): yaprak–kök–kabuk–çiçek–meyve örnekleri
3	Drogların mikroskopik teşhisi: kesit/toz mikroskopisi, ayırt edici yapılar
4	Numune alma, kurutma, depolama ve stabilite: nem, su aktivitesi, raf ömrü etkileri
5	Ekstraksiyon teknikleri I: maserasyon, perkolasyon, Soxhlet, infüzyon–dekoksiyon (uygulama mantığı)
6	Ekstraksiyon teknikleri II: ultrasonik/mikrodalga destekli ekstraksiyon, çözücü seçimi, verim–seçicilik
7	Fitokimyasal tarama testleri: alkaloid, flavonoid, tanen, saponin, terpenoid vb. (kalitatif testler)
8	TLC/HPTLC ile kimliklendirme ve parmak izi: referans madde, Rf, görselleştirme, yorumlama
9	Fenolik–flavonoid içerik tayinleri: TPC/TFC, temel hesaplamalar ve hata kaynakları
10	Antioksidan kapasite testleri: DPPH, ABTS, FRAP, CUPRAC (uygulamada karşılaştırmalı okuma)
11	Enzim inhibisyon testleri (farmakognozi uygulaması): α-amilaz/α-glukozidaz, AChE, tirozinaz—IC₅₀ mantığı
12	Antimikrobiyal testler: MIC belirleme, agar difüzyon vs dilüsyon, standartlaştırma (inokulum, kontroller)
13	Kalite kontrol ve sahtecilik/tağşiş: monograf okuma, kontaminantlar (ağır metal, pestisit, mikotoksin), örnek vaka
14	Ürün geliştirme ve raporlama: standardizasyon, etiket okuma, veri sunumu (grafik/tablo), mini-proje sunumları
15
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları

1	Farmakognozinin temel kavramlarını (drog, ekstre, fraksiyon, marker, standardizasyon) doğru tanımlar ve örneklerle açıklar.
2	Bitkisel drogları makroskopik özelliklerine göre tanır; drog kısmı/bitki kısmı uyumsuzluklarını ayırt eder.
3	Drogların mikroskobik ayırt edici yapılarını (epidermis, stoma, trikom, kristal, nişasta vb.) gösterir ve teşhise katkısını yorumlar.
4	Numune alma–kurutma–depolama süreçlerinin kaliteye etkisini değerlendirir; uygun saklama koşullarını gerekçelendirir.
5	Ekstraksiyon yöntemlerini (infüzyon, dekoksiyon, maserasyon, perkolasyon, Soxhlet, ultrasonik vb.) amaçlarına göre seçer ve süreç parametrelerini açıklar.
6	Çözücü seçimini polarite–seçicilik–güvenlilik ekseninde yapar; ekstraksiyon verimi ve tekrar üretilebilirliği ile ilişkilendirir
7	Temel fitokimyasal gruplar için kalitatif tarama testlerini uygular ve sonuçları doğru yorumlar.
8	TLC/HPTLC ile kimliklendirme/fingerprint çalışması tasarlar; Rf, referans standardı ve görselleştirme adımlarını uygular.
9	TPC/TFC gibi toplam içerik tayinlerini gerçekleştirir; kalibrasyon eğrisi ve birim dönüşümleriyle sonuç hesaplar.
10	DPPH, ABTS, FRAP, CUPRAC gibi antioksidan testlerin prensiplerini karşılaştırır; ham veriden sonuç çıkarır ve sınırlılıklarını tartışır.

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi

1	Alanıyla ilgili temel kavramları ve ilkeleri bilir.
2	Alanındaki içerik üretim süreçlerini bilir.
3	Alanıyla ilgili teknolojik gelişmeleri takip eder; mevcut teknolojileri kullanabilir.
4	Alanıyla ilgili mesleki sorunları saptama, yorumlama ve çözme becerisine sahiptir.
5	İletişim alanının tarihsel gelişim sürecini bilir.
6	Ekip çalışmasına uyum sağlamaya ve zaman sınırlılığı içinde üretim yapmaya yetkindir.
7	Mesleki etik ilkelerini bilir ve uygular.
8	Temel düzeyde sosyal bilimler formasyonuna sahiptir.
9	İş hayatındaki uygulamalar hakkında bilgi ve deneyim sahibidir; girişimci ve yenilikçi yaklaşım bilinciyle davranır.
10	Toplumsal sorunlara karşı farkındalık sahibidir; bu sorunların iletişim alanıyla bağını kurar.
11	İş sağlığı ve güvenliği konusunda alanıyla ilgili bilgiyi kendi alanında uygular.
12	En az bir yabancı dilde sözlü ve yazılı etkin iletişim kurma becerisine sahiptir.
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü

	Sayısı	Süresi (saat)	Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim	14	2	28
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme)	14	2	28
Ödevler	1	15	15
Sunum / Seminer hazırlama	0	0	0
Kısa sınavlar	0	0	0
Ara sınavlara hazırlık	1	20	20
Ara sınavlar	1	2	2
Proje (Yarıyıl ödevi)	0	0	0
Laboratuvar	14	2	28
Arazi çalışması	0	0	0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık	2	25	50
Yarıyıl sonu sınavı	1	2	2
Araştırma	5	5	25
Toplam iş yükü			198
AKTS			8.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler

Yarıyıl içi değerlendirme	Sayısı	Katkı Yüzdesi
Ara sınav	1	40
Kısa sınav	0	0
Ödev	0	0
Yarıyıl içi toplam		40
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı		40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı		60
Genel toplam		100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri

Ders kitabı	Turhan Baytop – Farmakognozi Ders Kitabı (Genel Farmakognozi), Mekin Tanker & Nevin Tanker – Farmakognozi 1, Farmakognozi ve Fitoterapi
Yardımcı Kaynaklar

Ders İle İlgili Dosyalar