Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
SPORDA BECERİ ÖĞRENİMİ Üçüncü Düzey ATR 206 4 3.00 3.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri yok
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT KOÇ
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı DOÇ. DR. MEHMET BEHZAT TURAN
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı Yok
Dersin Veriliş Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu ders, motor davranışın bir alt disiplini olan motor kontrol, motor öğrenme ve motor gelişim süreçlerinin sinirsel, fiziksel ve davranışsal yönlerini incelemektedir.
Dersin Tanımı Antrenör adaylarının; hareket becerilerini sınıflandırması, algısal-motor entegrasyonu sağlaması ve sporda beceri edinimini etkileyen dikkat, hafıza, geri bildirim gibi bilişsel süreçleri kavraması amaçlanmaktadır. Ders kapsamında teorik bilgilerin yanı sıra, öğrencilerin saha uygulamalarında (antrenman seansları) kullanabilecekleri parça-bütün alıştırma yöntemleri, transfer (aktarım) teorileri ve çevresel sınırlılıklara göre hareket kalıplarının optimizasyonu gibi pedagojik stratejiler detaylandırılmaktadır

Dersin İçeriği
1 İnsan Hareketi Nasıl Gerçekleşir? Motor Davranışı Anlamlandırmak Motor kontrol, öğrenme ve gelişim süreçlerinin birbirleriyle olan dinamik ilişkisinin sorgulanması.
2 Beceriyi Doğru Okumak: Bağlam ve İhtiyaca Göre Sınıflandırma Stratejileri Bilişsel, algısal ve motor becerilerin doğasını vaka örnekleri üzerinden ayrıştırmak.
3 ireysel Farklılıkları Keşfetmek: Yetenek ve Beceri Arasındaki SınırYetenek (genetik/kalıcı) ve beceri (öğrenilmiş) kavramlarının antrenörlük felsefesindeki yeri ve özgünlük hipotezinin tartışılması. Fleishman''''ın motor yetenekler sınıflamasına göre sporcuların algısal-motor ve fiziksel profilini çıkarma uygulamaları.
4 Bilgiyi İşlemek ve Karara Dönüştürmek: Reaksiyon ve SeçimMotor performans testlerinde elde edilen reaksiyon ve hareket sürelerinin anlamlandırılması. Hick Yasası, uyarıcı-yanıt uygunluğu ve psikolojik refraktör süresinin oyun içi stratejilere (örneğin; rakibi yanıltma) nasıl dönüştürüleceğinin analizi.
5 Performansta Zihinsel Odak: Sporcunun Dikkatini Nereye Yönlendirmeliyiz?Dikkat kapasitesi ve seçiciliği: Nideffer''''in odak boyutlarının (yön ve genişlik) saha içi senaryolarla eşleştirilmesi. Sınırlı Eylem Hipotezi ve Kendini Davet Eden Tetikleyici Hipotezi bağlamında; içsel odaklanmanın dezavantajları ile dışsal odaklanmanın performansı nasıl serbest bıraktığının incelenmesi.
6 Bedenin Geri Bildirim Sistemlerini Okumak: Duyusal EntegrasyonDışsal bilginin (görme/işitme) motor planlamadaki tetikleyici rolünün keşfi. İçsel bilginin (Propriyosepsiyon) inşası: Vestibüler sistem, kas iğcikleri ve eklem reseptörlerinden gelen verilerin hareketin anlık kontrolünde nasıl kullanıldığının çözümlenmesi
7 Deneyimi Kalıcı Hale Getirmek: Sporda Hafıza ve Çalışma BelleğiKısa/uzun süreli hafıza etkileşimi ve çalışma belleğinin alt bileşenlerinin (fonolojik döngü, görsel-uzaysal not defteri) karar verme süreçlerindeki aktif rolü. Antrenman seanslarında sporcunun bilişsel "iş alanını" (çalışma belleği) aşırı yüklemeden uzun süreli kalıcılığın nasıl sağlanacağının kurgulanması / Ara Sınav
8 Motor Öğrenme Aşamalarını Analiz Etmek-I, Temel Kalıptan Otonomluğa Becerinin ilk ortaya çıkışından ustalık seviyesine: Fitts ve Posner''''ın Üç Aşamalı Modeli üzerinden sporcu davranışlarının gözlemlenmesi. Gentile''''nin modeli ışığında; beceriyi kapalı ortamda sabitleyip, açık ortamda çeşitleme (farklılaştırma) stratejilerinin geliştirilmesi.
9 Motor Öğrenme Aşamalarını Analiz Etmek - II: Dinamik UyumBernstein''''in Modeli: Vücudun serbestlik derecelerini kısıtlama evresinden, serbest bırakma ve optimize etme evresine geçişin biyomekanik ve sinirsel analizi. Açık ve kapalı-döngü kontrol sistemlerinin hareket üretimi ve hata düzeltme kapasitelerinin değerlendirilmesi.
10 Antrenmanı Bireyselleştirmek: Öğrenme Stilleri ve MotivasyonGörsel, kinestetik, analitik ve işitsel öğrenme tarzlarına sahip sporcular için farklı öğretim yönergeleri tasarlama. Öğrenmek ve alıştırma yapmak için içsel motivasyonun yapılandırılması; sporcuya özerklik tanıma ve beklenti yönetiminin performansa etkisi.
11 Geçmiş Deneyimlerin Gücü: Öğrenmede Transfer (Aktarım)Yeni bir beceri öğretirken pozitif, negatif ve sıfır transfer türlerinin antrenör tarafından nasıl yönetileceğinin kurgulanması. Özdeş Unsurlar ve Aktarıma Uygun İşlem teorileri ışığında, antrenman bağlamının gerçek performans koşullarına uyarlanması.
12 Pratik Organizasyonu: Beceriyi Bütünsel mi, Parçalı mı Sunmalıyız?Etkili demonstrasyon (gösterim) ve modelden öğrenme süreçlerinin tasarlanması. Görev karmaşıklığı ve organizasyon seviyesine göre; becerinin birbiri üzerine ekleme, bölümleme veya basitleştirme yöntemleriyle yapılandırılması.
13 Etkili Rehberlik Tasarımı: Sporda Geri Bildirim (Feedback)Sporcuya verilecek bilgi verici performans ve sonuç geri bildirimlerinin pedagojik açıdan sınırlarının belirlenmesi. Geri bildirimin zamanlaması (anında/gecikmiş), sıklığı ve detay seviyesinin sporcunun uzmanlık evresine göre ayarlanması.
14 Sistemik Bakış: Motor Gelişim Modelleri ve Performansın DeğerlendirilmesiMotor gelişimin çok boyutlu yapısı: Biyolojik, psikodinamik, bilişsel ve ekolojik sistemlerin (Bronfenbrenner) spora yansımaları. Kum Saati, Motor Gelişim Dağı ve Newell''''ın Sınırlılıklar Modeli (Birey-Çevre-Görev) çerçevesinde; hareket kalıplarının esnekliğinin ve kısıtlayıcı faktörlerin analiz edilmesi.
15 Final Sınavı
16 -
17 -
18 -
19 -
20 -

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Spor ortamındaki hareketleri ve motor becerileri; çevresel bağlam, hareket gereksinimleri ve serbestlik dereceleri çerçevesinde çok boyutlu olarak sınıflandırarak analiz eder
2 Sporcuların bireysel farklılıklarını, motor yeteneklerini ve algısal öğrenme stillerini (görsel, kinestetik, analitik, işitsel) yorumlayarak kişiye özgü yönlendirme stratejileri geliştirir
3 Dikkat (içsel/dışsal odak), bilgi işleme süreci, çalışma belleği ve propriyoseptif duyusal geri bildirimlerin motor performans ile karar verme mekanizmaları üzerindeki etkilerini saha senaryoları üzerinden değerlendirir.
4 Sporcuların bulunduğu motor öğrenme aşamalarını (Bilişsel, İlişkilendirme, Otonom) tespit ederek, geçmiş deneyimlerden yeni becerilere pozitif aktarımı (transferi) maksimize edecek antrenman seansları kurgular.
5 Becerinin karmaşıklık ve organizasyon düzeyine uygun olarak en verimli alıştırma dizaynını (bütünsel veya parçalı) seçer ve öğrenmeyi destekleyecek nitelikli geri bildirim (zamanlama, sıklık, miktar) ortamları tasarlar.
6 Birey, çevre ve görev sınırlılıklarının hareket kalıplarının ortaya çıkışındaki rolünü dinamik sistemler yaklaşımıyla inceleyerek, performansı kısıtlayan faktörleri optimize edici çözümler üretir
7
8 -
9 -
10 -

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 12 2 24
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 4 4 16
Ödevler 4 4 16
Sunum / Seminer hazırlama 3 4 12
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 0 0 0
Ara sınavlar 1 2 2
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavı 1 2 2
Araştırma 4 4 16
Toplam iş yükü     88
AKTS     4.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 40
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   40
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı SPORDA BECERİ ÖGRENİMİ DERS NOTLARI
Yardımcı Kaynaklar MAGILL, R.A.; Motor Learning conceps and application, Brown and Benchmark,1993 RICHARD A.S, Motor learning and Performance,1991

Ders İle İlgili Dosyalar