Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
LABORATUVAR GÜVENLİĞİ-I Birinci Düzey VGB 529 1 6.00 6.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri
Eğitimin Dili
Koordinatör DR. ÖĞR. ÜYESİ MERYEM GÜLTEKİN
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı
Dersin Veriliş Şekli Teorik açıklama uygulama, soru-cevap, danışma, sunum, laboratuvar uygulamaları
Dersin Amacı Multidisipliner yaklaşımla laboratuvarlarda çalışacak araştırmacıların laboratuvar ortamından kaynaklanabilecek biyolojik, kimyasal ve fiziksel kaynaklı olası risk ve tehlikeleri tanımlamaları ve ortaya çıkabilecek olası kazaları önlemek veya ortadan kaldıracak bilgi ve beceriyi kazandırmaktır.
Dersin Tanımı

Dersin İçeriği
1 Biyogüvenlik tanımı, Biyolojik ajanların risk ölçütleri, biyogüvenlik düzeyleri
2 Yasa ve yönetmelikler, İyi laboratuvar ve iyi üretim uygulamaları
3 Kan kaynaklı ajanlarla güvenli çalışma kuralları (evrensel korunma ilkeleri ve korunma), Kişisel korunma araçları
4 Genetik materyaller ve Rekombinant DNA molekülü içeren örneklerle güvenli çalışma prensipleri, İkincil mekanik koruyucu sistemler; Biyolojik güvenlik kabinleri
5 Deney Hayvanları laboratuvarları
6 Dekontaminasyon ve dezenfeksiyon, Atıkların sınıflandırılması, atık yönetimi, Biyolojik materyallerin taşınması
7 Ara Sınav
8 Radyasyon ve radyonüklitlerle güvenli çalışma uygulamaları
9 Kimyasallarla güvenli çalışma uygulamaları
10 Biyofiziksel ve Fiziksel etmenlerin insan üzerine olumsuz etkileri
11 Risk algısı ve değerlendirmesi
12 Laboratuvar güvenliğinin değerlendirilmesi ve denetim uygulaması
13 Kaza, ramak kaza kavramları, değerlendirme ve önleme yaklaşımları, Acil durum uygulamaları
14 Kaza, ramak kaza kavramları, değerlendirme ve önleme yaklaşımları, Acil durum uygulamaları
15 Genel Değerlendirme
16 Final Sınavı
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Biyogüvenliğin tanımını ve önemini kavrayabilme. Farklı biyolojik ajanların risk derecelerini ve sınıflandırılma kriterlerini açıklayabilme. Biyogüvenlik düzeylerini tanımlayarak her seviyede alınması gereken önlemleri öğrenebilme.
2 Biyogüvenlikle ilgili temel yasa ve yönetmelikleri tanıyabilme. İyi laboratuvar uygulamaları (GLP) ve iyi üretim uygulamalarının (GMP) biyogüvenlik üzerindeki etkilerini açıklayabilme. Biyogüvenlik standartlarına uygun bir çalışma ortamının gerekliliklerini öğrenebilme.
3 Kan kaynaklı patojenlerle çalışırken uyulması gereken evrensel korunma ilkelerini açıklayabilme. Kişisel korunma ekipmanlarının kullanımını ve bu ekipmanların seçimini öğrenebilme. Kan kaynaklı enfeksiyonların önlenmesi için alınması gereken güvenlik önlemlerini kavrayabilme.
4 Genetik materyallerle çalışırken güvenlik önlemlerini ve risk değerlendirme yöntemlerini açıklayabilme. Rekombinant DNA içeren örneklerle çalışmada uyulması gereken kuralları kavrayabilme. Biyolojik güvenlik kabinlerinin kullanımını ve mekanik koruma sistemlerini öğrenebilme
5 Deney hayvanları laboratuvarlarında uyulması gereken güvenlik protokollerini tanımlayabilme. Hayvan deneylerinde biyogüvenliğin önemini ve etik kurallarını açıklayabilme. Deney hayvanlarıyla çalışırken enfeksiyon ve yaralanma risklerini önlemek için alınması gereken önlemleri kavrayabilme.
6 Dekontaminasyon ve dezenfeksiyon işlemlerini ve biyogüvenlikteki rollerini açıklayabilme. Biyolojik atıkların sınıflandırılması ve güvenli bir şekilde bertaraf edilmesi için uygulanan atık yönetimi prosedürlerini öğrenebilme. Biyolojik materyallerin taşınması sırasında alınması gereken güvenlik önlemlerini kavrayabilme.
7 Radyasyon ve radyonüklitlerle çalışırken uygulanması gereken güvenlik kurallarını öğrenebilme. Radyasyon kaynaklarının sınıflandırılmasını ve bunların insan sağlığı üzerindeki etkilerini kavrayabilme. Radyasyonla çalışmada kullanılan koruma yöntemlerini ve ölçüm cihazlarını tanıyabilme.
8 Laboratuvarlarda kullanılan kimyasalların sınıflandırılmasını ve bu kimyasallarla çalışırken alınması gereken güvenlik önlemlerini açıklayabilme. Kimyasal maddelerin sağlık üzerindeki etkilerini ve bu etkileri azaltma yollarını öğrenebilme. Kimyasal güvenlik yönetiminde kullanılan yöntem ve ekipmanları tanıyabilme.
9 Biyofiziksel ve fiziksel etmenlerin insan sağlığı üzerindeki potansiyel risklerini açıklayabilme. Gürültü, ısı, titreşim gibi fiziksel etmenlerin biyogüvenlik kapsamında değerlendirilmesini öğrenebilme. Laboratuvarda bu tür etmenlerden korunma yöntemlerini kavrayabilme.
10 Biyogüvenlikte risk algısının önemini ve güvenlik kültürü üzerindeki etkisini kavrayabilme. Risk değerlendirme sürecinin aşamalarını ve risklerin minimize edilmesi için yapılması gerekenleri öğrenebilme. Risk analiz yöntemleri ve uygulamalarını tanıyabilme.

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Matematik, fen bilimleri ve ilgili mühendislik disiplinine özgü konularda yeterli bilgi birikimi; bu alanlardaki kuramsal ve uygulamalı bilgileri, karmaşık mühendislik problemlerinin çözümünde kullanabilme becerisi.
2 Karmaşık mühendislik problemlerini tanımlama, formüle etme ve çözme becerisi; bu amaçla uygun analiz ve modelleme yöntemlerini seçme ve uygulama becerisi.
3 Karmaşık bir sistemi, süreci, cihazı veya ürünü gerçekçi kısıtlar ve koşullar altında, belirli gereksinimleri karşılayacak şekilde tasarlama becerisi; bu amaçla modern tasarım yöntemlerini uygulama becerisi.
4 Mühendislik uygulamalarında karşılaşılan karmaşık problemlerin analizi ve çözümü için gerekli olan modern teknik ve araçları seçme ve kullanma becerisi; bilişim teknolojilerini etkin bir şekilde kullanma becerisi.
5 Karmaşık mühendislik problemlerinin veya disipline özgü araştırma konularının incelenmesi için deney tasarlama, deney yapma, veri toplama, sonuçları analiz etme ve yorumlama becerisi.
6 Mühendislik uygulamalarının evrensel ve toplumsal boyutlarda sağlık, çevre ve güvenlik üzerindeki etkileri ve çağın mühendislik alanına yansıyan sorunları hakkında bilgi; mühendislik çözümlerinin hukuksal sonuçları konusunda farkındalık.
7 Etik ilkelerine uygun davranma, mesleki ve etik sorumluluk ve mühendislik uygulamalarında kullanılan standartlar hakkında bilgi.
8 Disiplin içi ve çok disiplinli takımlarda etkin biçimde çalışabilme becerisi; bireysel çalışma becerisi.
9 Sözlü ve yazılı etkin iletişim kurma becerisi; en az bir yabancı dil bilgisi; etkin rapor yazma ve yazılı raporları anlama, tasarım ve üretim raporları hazırlayabilme, etkin sunum yapabilme, açık ve anlaşılır talimat verme ve alma becerisi.
10 Proje yönetimi, risk yönetimi ve değişiklik yönetimi gibi, iş hayatındaki uygulamalar hakkında bilgi; girişimcilik, yenilikçilik hakkında farkındalık; sürdürülebilir kalkınma hakkında bilgi.
11 Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği konusunda farkındalık; bilgiye erişebilme, bilim ve teknolojideki gelişmeleri izleme ve kendini sürekli yenileme becerisi.
12 12 a) biyoloji ve fizyoloji konularını anlayabilme;
13 12 b) türevsel denklemler ve istatistik dahil, ileri matematik, fen ve mühendislik bilgilerini biyoloji ve mühendisliğin arakesitindeki problemlerin çözümüne uygulayabilme becerisi;
14 12 c) canlı sistemler üzerinde ölçüm yapabilme ve bu ölçümlerden toplanacak verileri yorumlama becerisi;
15 12 d) canlı ve cansız malzemeler ve sistemler arasındaki etkileşime ilişkin problemleri çözme becerisi
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 14 2 28
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 14 7 98
Ödevler 0 0 0
Sunum / Seminer hazırlama 0 0 0
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 1 8 8
Ara sınavlar 1 1 1
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 1 8 8
Yarıyıl sonu sınavı 1 1 1
Araştırma 0 0 0
Toplam iş yükü     144
AKTS     6.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 20
Kısa sınav 0 0
Ödev 1 20
Yarıyıl içi toplam   40
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı Laboratory Safety: A Self Assessment Workbook 2nd Edition, 2016 by Diane L. davis and PhD
Yardımcı Kaynaklar

Ders İle İlgili Dosyalar