Erciyes University - Info Package

Dersin Adı	Dersin Seviyesi	Dersin Kodu	Dersin Tipi	Dersin Dönemi	Yerel Kredi	AKTS Kredisi	Ders Bilgileri
PLASTİK MALZEMELER VE TEKNOLOJİSİ	Birinci Düzey	ETM 518		2	7.50	7.50	Yazdır

Dersin Tanımı

Ön Koşul Dersleri	Yok
Eğitimin Dili	Türkçe
Koordinatör	DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZKAN ÖZMEN
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı	DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZKAN ÖZMEN
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı	Yok
Dersin Veriliş Şekli	Yüz yüze (teorik). Anlatım, örnek/vaka analizi, literatür tartışmaları ve dönem projesi/sunum etkinlikleri ile yürütülür.
Dersin Amacı	Bu dersin amacı; plastik (polimer) malzemelerin moleküler yapı–özellik ilişkisini, üretim/işleme teknolojilerini ve katkılandırma yaklaşımlarını ileri düzeyde öğretmektir. Öğrencinin uygun polimeri seçebilmesi, proses parametrelerinin nihai parça performansına etkisini yorumlayabilmesi ve karakterizasyon/test sonuçlarını mühendislik bakış açısıyla değerlendirebilmesi hedeflenir. Ayrıca sürdürülebilirlik, geri dönüşüm ve güncel uygulamalar (kompozitler, 3B baskı vb.) kapsamında eleştirel analiz yetkinliği kazandırılır.
Dersin Tanımı	Ders; polimerlerin sınıflandırılması (termoplastik/termoset/elastomer), polimerleşme ve molekül ağırlığı, kristallenme ve morfoloji, termal ve mekanik davranış (Tg, Tm, viskoelastisite), reoloji ve akış özellikleri konularını kapsar. Plastiklerde katkı maddeleri (stabilizatör, plastikleştirici, dolgu, alev geciktirici, renklendirici vb.), polimer karışımları ve polimer kompozitlerin temel prensipleri incelenir. Ekstrüzyon, enjeksiyon kalıplama, şişirme, termoform, kompresyon/rotasyon kalıplama ve eklemeli imalat (FFF/FDM vb.) gibi prosesler; proses–mikroyapı–performans ilişkisi üzerinden değerlendirilir. Malzeme karakterizasyonu ve standart testler (DSC, TGA, DMA, MFI, çekme/darbe vb.) örneklerle ele alınır. Degradasyon, yaşlanma, yeniden işleme/geri dönüşüm ve çevresel etkiler doğrultusunda malzeme seçimi ve tasarım kararlarına yönelik uygulamalı tartışmalar yapılır.

Dersin İçeriği

1	Polimerlere giriş: plastik malzemelerin sınıflandırılması (termoplastik/termoset/elastomer), kullanım alanları
2	Polimer zincir yapısı: monomer–polimer, molekül ağırlığı, dağılım ve temel kavramlar
3	Polimerizasyon mekanizmaları: katılma, yoğunlaşma, kopolimerizasyon; yapı–özellik ilişkisine etkileri
4	Polimer morfolojisi: amorf/kristalin yapı, kristallenme, oryantasyon, morfoloji–performans ilişkisi
5	Termal davranış: Tg, Tm, Tc; DSC temelleri ve yorumlama
6	Mekanik davranış ve viskoelastisite: modül, sünme, gerilme gevşemesi; DMA temelleri
7	Reoloji ve akış: viskozite, kayma hızı, eriyik akışı; MFI/MFR ve prosesle ilişki
8	Vize sınavı
9	Katkı maddeleri I: plastikleştiriciler, stabilizatörler, antioksidanlar, UV katkıları
10	Katkı maddeleri II: dolgu–lif takviyeler, renklendiriciler, alev geciktiriciler; kompozit yaklaşımı
11	Polimer karışımları ve alaşımlar: uyumluluk, faz davranışı, bağlayıcı/compatibilizer etkisi
12	Plastik işleme teknolojileri I: ekstrüzyon (profil, film, levha), vida yapısı ve temel proses parametreleri
13	Plastik işleme teknolojileri II: enjeksiyon kalıplama, şişirme, termoform; hatalar ve kalite kontrol
14	Eklemeli imalat (FFF/FDM) ve sürdürülebilirlik: proses–mikroyapı–özellik; geri dönüşüm/yaşlanma, vaka analizi & dönem projesi sunumları
15	Eklemeli imalat (FFF/FDM) ve sürdürülebilirlik: proses–mikroyapı–özellik; geri dönüşüm/yaşlanma, vaka analizi & dönem projesi sunumları
16	Final sınavı-Bütünleme sınavı
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları

1	Polimer malzemelerin (termoplastik/termoset/elastomer) sınıflandırmasını ve temel kullanım gerekçelerini ileri düzeyde açıklar.
2	Polimer zincir yapısı, molekül ağırlığı ve polimerleşme türlerinin malzeme özelliklerine etkisini yorumlar.
3	Amorf–kristalin morfoloji, kristallenme ve oryantasyonun mekanik/termal performans üzerindeki etkilerini analiz eder.
4	Tg, Tm ve diğer termal geçişleri DSC/TGA çıktıları üzerinden değerlendirir ve mühendislik sonuçlarına dönüştürür.
5	Viskoelastik davranışı (sünme, gerilme gevşemesi, modül değişimi) DMA ve temel mekanik test verileriyle ilişkilendirir.
6	Reolojik kavramları (viskozite, kayma incelmesi vb.) ve MFI/MFR gibi ölçütleri proses edilebilirlik açısından yorumlar.
7	Katkı maddeleri ve dolgu/takviye seçimlerinin (stabilizatör, plastikleştirici, alev geciktirici, lif/dolgu vb.) hedef özelliklere etkisini açıklar.
8	Polimer karışımları/alaşımları ve kompozitlerde uyumluluk, faz davranışı ve compatibilizer etkisini değerlendirir.
9	Ekstrüzyon, enjeksiyon ve diğer plastik işleme yöntemlerinde proses parametreleri–hata türleri–kalite ilişkisini kurar ve uygun parametre önerir.
10	Belirli bir uygulama için (örn. sürdürülebilirlik/geri dönüşüm, 3B baskı-FFF/FDM) malzeme seçimi yapar; literatür ve test verilerine dayalı teknik rapor/sunum hazırlar.

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi

1	Etik değerler ve kalite bilinci çerçevesinde ulusal ve uluslararası taleplere cevap verecek nitelikte mühendisler yetiştirmek.
2	Endüstride ve araştırma kuruluşlarında, uygulama ve araştırma alanında kariyer hedeflerine uygun planlama yeteneğine sahip mühendisler yetiştirmek.
3	Küresel boyutta bilimsel ve teknolojik gelişmelere uyum sağlayabilen, etkin iletişim kurma becerisi kazanmış mühendisler yetiştirmektir.
4	- Matematik, fen ve mühendislik bilgilerini uygulama becerisi
5	Deney tasarımlama ve yapma ile deney sonuçlarını analiz etme ve yorumlama becerisi
6	İstenen gereksinimleri karşılayacak biçimde bir sistemi, parçayı ya da süreci tasarlama becerisi
7	Disiplinler arası takımlarda çalışabilme becerisi
8	Mühendislik problemlerini tanımlama, formüle etme ve çözme becerisi
9	Mesleki ve etik sorumluluk bilinci
10	Etkin iletişim kurma becerisi
11	Mühendislik çözümlerinin, evrensel ve toplumsal boyutlarda etkilerini anlamak için gerekli genişlikte eğitim
12	Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği bilinci ve bunu gerçekleştirebilme becerisi
13	Çağın sorunları hakkında bilgi
14	Mühendislik uygulamaları için gerekli olan teknikleri ve modern araçları kullanma becerisi
15	Bilim ve teknolojideki gelişmeleri izleyebilecek temel alt yapıya sahip mühendis
16	Ulusal ve uluslararası taleplere uygun olarak uygulanabilir teknolojiler geliştiren mühendislik yeteneği
17	Mevcut ürün ve teknolojilerin her türlü verimliliğini geliştirici özgün fikirler geliştirme ve uygulama
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü

	Sayısı	Süresi (saat)	Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim	14	3	42
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme)	14	5	70
Ödevler	4	4	16
Sunum / Seminer hazırlama	1	10	10
Kısa sınavlar	2	1	2
Ara sınavlara hazırlık	1	15	15
Ara sınavlar	1	2	2
Proje (Yarıyıl ödevi)	1	15	15
Laboratuvar	0	0	0
Arazi çalışması	0	0	0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık	1	13	13
Yarıyıl sonu sınavı	1	2	2
Araştırma	0	0	0
Toplam iş yükü			187
AKTS			7.50

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler

Yarıyıl içi değerlendirme	Sayısı	Katkı Yüzdesi
Ara sınav	1	40
Kısa sınav	0	0
Ödev	0	0
Yarıyıl içi toplam		40
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı		40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı		60
Genel toplam		100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri

Ders kitabı	Touchard, F., & Sarasini, F. (Eds.). (2024). Additive Manufacturing of Polymer-based Composite Materials: Materials, Processes, and Properties. Elsevier.
Yardımcı Kaynaklar	Gibson, I., Rosen, D., Stucker, B., Khorasani, M., Rosen, D., Stucker, B., & Khorasani, M. (2021). Additive manufacturing technologies (Vol. 17, pp. 160-186). Cham, Switzerland: Springer.

Ders İle İlgili Dosyalar

DBP Hakkında

Ders Hakkında

Bölüm Hakkında