Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
TÜRKÇENİN SÖZLÜKLERİ İkinci Düzey TDE145 1 5.00 5.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri Yok.
Eğitimin Dili Türkçe.
Koordinatör ARAŞTIRMA GÖREVLİSİ MUSTAFA CENGİZ
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı Arş. Gör. Dr. Mustafa CENGİZ
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı
Dersin Veriliş Şekli
Dersin Amacı Sözlük Bilimi (leksikoloji) hakkında bilgi vermek ve Türkçenin Sözlüklerini yakından tanımak, sözlük oluşturmanın ilkelerini öğrenmek.
Dersin Tanımı Sözlük Bilimin tanımı, kapsamı; Divanu Lugati''t-Türk ve Türk dilinin tarihi sözlükleri; sözlük hazırlama yöntemleri.

Dersin İçeriği
1 Sözlük Bilimi ve Sözlük Bilgisi
2 Sözlük çeşitleri
3 Sözlük hazırlama ilkeleri
4 Türkçenin ilk sözlüğü Divanü Lugâti’t Türk ve muhtevası
5 Türkçenin tarihî dönem sözlükleri sözlükleri (Harezm ve Kıpçak sahası Türk sözlükleri)
6 Türkçenin tarihî dönem sözlükleri sözlükleri (Çağatay ve Memluk sahası sözlükleri)
7 Anadolu sahası Türkçe sözlükler (Eski Anadolu Türkçesi dönemi sözlükleri)
8 Anadolu sahası Türkçe sözlükler (Osmanlı dönemi Türk sözlükçülüğü)
9 Tanzimat sonrası Türk sözlükçülüğü
10 Şemseddin Sami ve Kamus-ı Türki’si
11 Dil devriminden sonraki sözlük çalışmaları
12 Türkçenin etimoloji sözlükleri
13 Derleme ve Tarama Sözlükleri (Düzenleniş biçimi, özellikleri vb.)
14 Terim Sözlükleri
15
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Sözlük Bilimi hakkında bilgi geniş sahibi olur.
2 İyi bir sözlüğün hangi özelliklere sahip olması gerektiğini bilir.
3 Türkçenin tarihi dönemlerine ait sözlükleri bilir.
4 Sözlük hazırlama ilkeleri hakkında fikir edinir.
5 Sözlük bilimi ile birlikte söz varlığı, etimoloji gibi kavramları irdeleyerek öğrenir.
6 Türkçenin etimoloji sözlükleri hakkında bilgi sahibi olur.
7 Ağız sözlüğü hazırlama yöntemlerini bilir.
8
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 0 0 0
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 0 0 0
Ödevler 0 0 0
Sunum / Seminer hazırlama 0 0 0
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 0 0 0
Ara sınavlar 0 0 0
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavı 0 0 0
Araştırma 0 0 0
Toplam iş yükü     0
AKTS     0.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 0 0
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   0
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   0
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   0
Genel toplam   0

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı Howard Jackson (2016). Sözlükbilime Giriş, Çev. Mehmet Gürlek, Ellen Patat, İstanbul: Kesit Yayınları.
Yardımcı Kaynaklar -Kebikeç Dergisi Sözlük Özel Sayıları (1998 ve 1999 sayıları) -İLHAN, Nadir, Geçmişten Günümüze Sözlükçülük Geleneği ve Türk Dili Sözlükleri, Manas Yay. Elazığ 2007. -AKALIN, Şükrü Haluk (2010). “Sözlüğün Tarihi”, Türk Dili Dil ve Edebiyat Dergisi, C. XCVIII, S. 699, s. 268-279. -YAVUZARSLAN, Paşa (2018). Osmanlı Dönemi Türk Sözlükçülüğü. Ankara: Tiydem Yayıncılık. -Türkiye’de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü, I-VI, TDK Yay., Ankara, 2010. -Tanıklarıyla Tarama Sözlüğü c. I - VIII., Türk Dil Kurumu. Yay., Ankara, 1964-1977. -Büyük Türkçe Sözlük, 10. baskı, Türk Dil Kurumu, Ankara 2005. -CLAUSON S.G., An Etymological Dictionary of Pre-thirteenth Century Turkish, 1972. -TİETZE Andreas, Tarihi ve Etimolojik Türkiye Türkçesi Lugatı, A-E C.I, Simurg Yayıncılık, 2002. -EREN Hasan, Türk Dilinin Etimolojik Sözlüğü, TDK Yay., Ankara, 1999.

Ders İle İlgili Dosyalar