Erciyes University - Info Package

Dersin Adı	Dersin Seviyesi	Dersin Kodu	Dersin Tipi	Dersin Dönemi	Yerel Kredi	AKTS Kredisi	Ders Bilgileri
SİYASET SOSYOLOJİSİ	Birinci Düzey	F-SKY411	Seçmeli	7	4.00	4.00	Yazdır

Dersin Tanımı

Ön Koşul Dersleri	N/A
Eğitimin Dili	Türkçe
Koordinatör	PROF. DR. HAKKI BÜYÜKBAŞ
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı	PROF. DR. HAKKI BÜYÜKBAŞ
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı	N/A
Dersin Veriliş Şekli	Yüz Yüze
Dersin Amacı	Bu dersin temel amacı, devlet ve toplum arasındaki çok boyutlu etkileşimleri sosyolojik bir perspektifle ve eleştirel bir yaklaşımla incelemektir. Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi disiplininde ileri düzey bir analitik altyapı gerektiren bu müfredat; iktidar, meşruiyet, otorite ve tahakküm gibi temel nosyonların toplumsal yapılar içerisinde nasıl inşa edildiğini, kurumsallaştığını ve yeniden üretildiğini teorik ve ampirik düzlemlerde çözümlemeyi hedefler. Ders kapsamında öğrencilerin klasik ve çağdaş siyaset sosyolojisi paradigmalarını (özellikle Weberyen, Marksist, Elitist ve Plüralist yaklaşımlar) içselleştirerek; siyasal kültür, toplumsal tabakalaşma, sivil toplum dinamikleri, siyasal sosyalleşme ve yeni toplumsal hareketler gibi mikro ve makro olguları yapıbozuma uğratmaları beklenmektedir. Nihai hedef, öğrencilere yerel ve küresel ölçekteki güncel siyasal rejim dönüşümlerini ve güç asimetrilerini, toplumsal eşitsizliklerin birer izdüşümü olarak okuyabilme ve metodolojik dayanağı olan bağımsız, bilimsel çıkarımlar yapabilme yetkinliği kazandırmaktır.
Dersin Tanımı	Bu ders, siyasal alanın salt kurumsal ve hukuki boyutlarıyla değil, bu alanı var eden ve şekillendiren toplumsal dinamiklerle birlikte bütüncül olarak incelendiği kapsamlı bir akademik disiplin alanıdır. Dersin temel içeriği; devlet, iktidar ve sivil toplum olgularının tarihsel ve sosyolojik gelişimi ile klasik ve çağdaş kuramcıların disipline sunduğu kavramsal araçlar ekseninde yapılanmaktadır. Müfredat süresince siyasal kültür, siyasal sosyalleşme süreçleri, seçmen davranışlarını yönlendiren sosyo-ekonomik faktörler, bürokrasi, elit teorileri, siyasal partiler ve baskı grupları gibi merkezî temalar eleştirel bir süzgeçten geçirilerek işlenmektedir. Ek olarak, toplumsal tabakalaşma, sınıf dinamikleri, kimlik siyaseti ve yeni toplumsal hareketlerin makro düzeydeki karar alma mekanizmalarını, meşruiyet zeminlerini ve güç asimetrilerini nasıl dönüştürdüğü ampirik veriler ışığında tartışılır. Bu bağlamda ders, küreselleşme sürecinde ulus-devletin yapısal dönüşümü, demokratikleşme dalgaları ve otoriterleşme eğilimleri gibi karmaşık güncel meselelerin sosyo-politik kökenlerini analiz etmek için gerekli teorik ve yöntemsel çerçeveyi sunar.

Dersin İçeriği

1	Siyaset Sosyolojisine Giriş: Disiplinin kapsamı, sınırları, tarihsel evrimi; "devlet" ve "toplum" dikotomisi üzerinden siyasal alanın sosyolojik inşası.
2	Klasik Paradigmalar I: Marksist Yaklaşımlar. Karl Marx ve Friedrich Engels; altyapı-üstyapı ilişkisi, sınıf çatışması, devletin araçsallaştırılması ve ideoloji kavramı.
3	Klasik Paradigmalar II: Weberyen Yaklaşımlar. Max Weber; iktidar, otorite tipleri, meşruiyetin temelleri, bürokratikleşme ve rasyonelleşme süreçleri.
4	İktidarın Dağılımı: Elit Teorileri ve Plüralizm. Mosca, Pareto ve Michels''''in "Oligarşinin Tunç Kanunu"; Robert Dahl ve çoğulcu (plüralist) iktidar modeli karşılaştırması.
5	Devlet, Sivil Toplum ve Hegemonya. Antonio Gramsci ve Louis Althusser; sivil toplumun siyasallaşması, hegemonya inşası ve devletin ideolojik aygıtları.
6	Siyasal Kültür ve Siyasal Sosyalleşme. Bireylerin siyasal tutumlarının inşası; aile, eğitim, medya ve din gibi sosyalleşme ajanlarının siyasal yönelimlere etkisi.
7	Toplumsal Tabakalaşma ve Seçmen Davranışı: Sosyo-ekonomik statü, sınıf aidiyeti ve rasyonel tercih teorileri bağlamında seçmen davranışının sosyolojik temelleri.
8	Ara Sınav
9	Siyasal Partiler, Baskı Grupları ve Çıkar Temsili: Parti sistemlerinin sosyolojik kökenleri (cleavage theory/yarılma kuramı); sivil toplum kuruluşları ve lobicilik faaliyetleri.
10	Yeni Toplumsal Hareketler ve Post-Materyalizm: Geleneksel sınıf temelli hareketlerden kimlik ve çevre temelli hareketlere geçiş; Alain Touraine ve Manuel Castells okumaları.
11	Kimlik Siyaseti, Milliyetçilik ve Etnisite: Ulus-inşa süreçleri, etnik çatışmalar, azınlık hakları ve çokkültürlülük tartışmalarının sosyo-politik analizi.
12	Toplumsal Cinsiyet ve Siyaset: Feminist siyaset sosyolojisi; kamusal-özel alan ayrımının eleştirisi, ataerkil yapılar ve kadınların siyasal temsili.
13	Küreselleşme ve Ulus-Devletin Yapısal Dönüşümü: Ulusötesi aktörlerin yükselişi, egemenlik devri, yeni güç asimetrileri ve küresel sivil toplum tartışmaları.
14	Demokratikleşme, Otoriterleşme ve Güncel Rejim Krizleri: Demokratikleşme dalgaları, popülizmin yükselişi ve otoriter konsolidasyon eğilimlerinin toplumsal temelleri.
15	Dönem Değerlendirmesi ve Vaka Analizleri: Öğrenilen teorik çerçevelerin güncel yerel ve küresel siyasal olaylar (örneğin; seçim sonuçları, protestolar) üzerinden yapıbozumu ve tartışılması.
16	Final Sınavı
17	Final Sınavı
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları

1	Siyaset sosyolojisi disiplininin temel çalışma alanlarını, tarihsel evrimini ve analiz birimlerini (iktidar, devlet, sivil toplum, otorite, meşruiyet) tanımlar.
2	Klasik ve çağdaş siyaset sosyolojisi paradigmalarını (Weberyen, Marksist, Elitist, Çoğulcu vb.) temel argümanları ve kavramsal araçları üzerinden karşılaştırmalı olarak analiz eder.
3	Siyasal alanın salt kurumsal yapısına odaklanmak yerine; siyasal kurumların, süreçlerin ve seçmen davranışlarının sosyo-ekonomik, kültürel ve sınıfsal temellerini eleştirel bir biçimde yapıbozuma uğratır.
4	Toplumsal ve siyasal olguların incelenmesinde başvurulan temel metodolojik yaklaşımları (nitel ve nicel yöntemler) kavrar ve bu yöntemlerin akademik araştırmalardaki sınırlarını tartışır.
5	Yerel ve küresel ölçekteki güncel siyasal krizleri, rejim dönüşümlerini ve yeni toplumsal hareketleri siyaset sosyolojisinin teorik merceğinden yararlanarak yorumlar.
6	Tarihsel ve yapısal eşitsizlikler, merkez-çevre ilişkileri ve küreselleşme dinamikleri bağlamında, farklı toplumsal formasyonların ("gelişmiş" ve "gelişmekte olan" ülkeler) siyasal yapılarını karşılaştırmalı olarak sentezler.
7
8
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi

1	Siyaset bilimi, kamu yönetimi, hukuk, yönetim bilimleri ve kentleşme-çevre alanlarına ilişkin temel kavram, kuram ve yaklaşımları açıklar; siyaset biliminin temel kuramlarını, kavramlarını ve teorilerini anlar ve değerlendirir. Siyasi düşünceler tarihi, siyasi sistemler, siyasi iktisat, anayasa hukuku, maliye politikaları, mahalli idareler, idari yargı, Türkiye ekonomisi ve Avrupa Birliği ilişkileri gibi programa özgü temel alan bilgilerine sahip olur.
2	Kamu politikası oluşturma, uygulama ve değerlendirme süreçleri ile yönetişim modellerini tanımlar ve karşılaştırır. Farklı siyasal sistemleri, kamu yönetimi modellerini ve güncel siyasi gelişmeleri karşılaştırmalı bir perspektifle değerlendirir.
3	Kamu politikalarına ilişkin sorunları analitik yöntemlerle tanımlar, analiz eder ve çözüm önerileri geliştirir. Güncel sosyal, ekonomik ve siyasi olayları çok boyutlu biçimde analiz ederek farklı siyasal ve yönetsel yapıların etkilerini değerlendirir.
4	Nicel ve nitel veri toplama, analiz ve yorumlama yöntemlerini kullanarak politika değerlendirmesi yapar. Siyasal, toplumsal ve yönetsel süreçlere ilişkin verileri bilimsel yöntemlerle yorumlayarak akademik ve mesleki analizler gerçekleştirir.
5	Hukuki metinleri yorumlayarak kamu yönetimi uygulamalarına ilişkin değerlendirmeler geliştirir. Anayasa hukuku, idare hukuku ve idari yargı alanındaki temel düzenlemeleri siyasal ve yönetsel süreçlerle ilişkilendirerek analiz eder.
6	Yerel, ulusal ve uluslararası düzeyde siyasal ve idari süreçleri çok boyutlu olarak analiz eder. Siyaset biliminin iktisat, diplomasi, kamu yönetimi ve sosyoloji gibi disiplinlerle etkileşimini kavrayarak disiplinler arası bir bakış açısıyla değerlendirme yapar.
7	Hem bireysel çalışmalar hem de ekip çalışmaları kapsamında görev ve sorumlulukları etkin biçimde yerine getirir.
8	Düşünce ve analizlerini yazılı ve sözlü olarak açık, tutarlı ve akademik standartlara uygun biçimde ifade eder.
9	Kamu yararı, etik ilkeler, insan hakları ve demokratik değerler doğrultusunda karar alır ve davranır.
10	Bilgi ve becerilerini güncelleme ihtiyacını fark ederek yaşam boyu öğrenme yaklaşımını benimser ve uygular.
11	Küresel gelişmeleri, uluslararası ilişkileri ve çok düzeyli yönetişim süreçlerini değerlendirir.
12	Sürdürülebilir kalkınma, çevresel politikalar ve toplumsal etki boyutlarını kamu yönetimi perspektifiyle analiz eder.
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü

	Sayısı	Süresi (saat)	Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim	14	3	42
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme)	14	1	14
Ödevler	5	2	10
Sunum / Seminer hazırlama	10	1	10
Kısa sınavlar	0	0	0
Ara sınavlara hazırlık	7	1	7
Ara sınavlar	1	1	1
Proje (Yarıyıl ödevi)	0	0	0
Laboratuvar	0	0	0
Arazi çalışması	0	0	0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık	14	1	14
Yarıyıl sonu sınavı	1	1	1
Araştırma	0	0	0
Toplam iş yükü			99
AKTS			4.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler

Yarıyıl içi değerlendirme	Sayısı	Katkı Yüzdesi
Ara sınav	1	100
Kısa sınav	0	0
Ödev	0	0
Yarıyıl içi toplam		100
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı		40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı		60
Genel toplam		100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri

Ders kitabı	Tom Bottomore, Siyaset Sosyolojisi - Ali Yaşar Sarıbay, Siyaset Sosyolojisi - Maurice Duverger, Siyaset Sosyolojisi: Siyasal Bilimlerin Temelleri
Yardımcı Kaynaklar	Max Weber, Sosyoloji Yazıları - Robert Michels, Siyasi Partiler: Modern Demokrasilerde Oligarşik Eğilimlerin Sosyolojik Bir İncelemesi - Antonio Gramsci, Hapishane Defterleri - Pierre Bourdieu, Devlet Üzerine -Manuel Castells, Enformasyon Çağı: Ekonomi, Toplum ve Kültür - Chantal Mouffe, Siyasal Üzerine - Michel Foucault, Hapishanenin Doğuşu.

Ders İle İlgili Dosyalar

DBP Hakkında

Ders Hakkında

Bölüm Hakkında