Erciyes University - Info Package

Dersin Adı	Dersin Seviyesi	Dersin Kodu	Dersin Tipi	Dersin Dönemi	Yerel Kredi	AKTS Kredisi	Ders Bilgileri
BİLİM FELSEFESİ PROBLEMLERİ	Birinci Düzey	FEL 532		2	7.00	7.00	Yazdır

Dersin Tanımı

Ön Koşul Dersleri	-
Eğitimin Dili	TÜRKÇE
Koordinatör	DOÇ. DR. SERDAR SAYGILI
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı	DOÇ. DR. SERDAR SAYGILI
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı	-
Dersin Veriliş Şekli	YÜZ YÜZE
Dersin Amacı	Bilimsel bilginin doğasını, yapısını, sınırlarını ve doğrulanma imkânlarını felsefi bir temelde sorgulayarak; öğrenciye bilimsel yöntem, kuram inşası ve bilimsel ilerleme modelleri üzerine eleştirel bir analiz yetisi kazandırmaktır. Ders, olgular ile kuramlar arasındaki ilişkiyi sorunsallaştırarak bilimsel etkinliğin mantıksal ve tarihsel zeminini kavramayı amaçlar.
Dersin Tanımı	Bu ders, bilimin tarihsel gelişimi içerisinde ortaya çıkan temel epistemolojik ve metodolojik problemleri ele alan lisansüstü düzeyde bir incelemedir. Ders kapsamında; tümevarım sorunu, gözlemin kuramsal bağımlılığı, bilimsel yasaların yapısı, doğrulanabilirlik ve yanlışlanabilirlik ölçütleri ile paradigma değişimleri gibi temel konular tartışılmaktadır. Bilim ve sözde-bilim (pseudoscience) arasındaki ayrım çizgisi ile doğa bilimleri ve beşeri bilimler arasındaki yöntem farkları, temel metinler üzerinden sorunsallaştırılarak analiz edilir.

Dersin İçeriği

1	Bilim felsefesine giriş: Bilimin tanımı, kapsamı ve temel problemleri.
2	Bilimsel yöntemin doğası: Gözlem, deney ve olgu kavramlarının analizi.
3	Tümevarım sorunu: Deneyimden genel yasalara ulaşmanın mantıksal sınırları.
4	Gözlemin kuramsal bağımlılığı: Verilerin kuramdan bağımsızlığı tartışması.
5	Bilimsel açıklama ve öngörü: Yasa, neden-sonuç ilişkisi ve tümdengelimsel-yasal model.
6	Bilim ve sözde-bilim (Pseudoscience) ayrımı: Doğrulanabilirlik ve yanlışlanabilirlik ölçütleri.
7	VİZE SINAVI
8	Bilimsel kuramların yapısı: Aksiyomlar, hipotezler ve modeller.
9	Bilimsel ilerleme ve süreklilik: Bilimin birikimsel gelişimi ve eleştirisi.
10	paradigma kavramı ve bilimsel devrimler: Bilimde rasyonel kopuşlar.
11	Bilimsel realizm ve anti-realizm: Kuramların gerçekliği temsil etme gücü.
12	Doğa bilimleri ve beşeri bilimler: Yöntem birliği (monizm) ve yöntem ayrımı (düalizm) tartışmaları.
13	Bilimin değerlerle ilişkisi: Nesnellik, etik sorumluluk ve bilimsel tarafsızlık.
14	FİNAL SINAVI
15
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları

1	Kavramsal Analiz: Bilim, sözde-bilim, olgu, kuram ve yasa gibi temel bilim felsefesi kavramlarını tanımlar ve aralarındaki mantıksal ilişkileri analiz eder.
2	Yöntemsel Eleştiri: Tümevarım ve tümdengelim yöntemlerinin bilimsel bilgi üretimindeki rolünü ve bu yöntemlere yönelik felsefi eleştirileri (tümevarım sorunu gibi) değerlendirir.
3	Bilimsel İlerleme Modelleri: Bilimin tarihsel gelişimini; birikimsel ilerleme ve paradigma değişimleri (bilimsel devrimler) modelleri üzerinden karşılaştırmalı olarak yorumlar.
4	Demarkasyon (Sınır Çizme) Problemi: Bilimsel bilgiyi diğer bilgi türlerinden (metafizik, ideoloji, inanç) ayıran doğrulanabilirlik ve yanlışlanabilirlik gibi ölçütleri tartışır.
5	Eleştirel Sentez: Gözlemin kuramsal bağımlılığı ve bilimsel realizm tartışmaları ışığında, bilimsel bilginin nesnelliği ve sınırları üzerine özgün felsefi çıkarımlar yapar.
6	Bütüncül Bakış ve Sentez: Bilimi tarihsel, mantıksal ve yöntemsel boyutlarıyla bir bütün olarak değerlendirerek, bilimsel bilginin üretim sürecindeki etik ve toplumsal sorumlulukların farkına varır.
7
8
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi

1	Temel ve mühendislik bilimlerini kullanabilme yeteneğini kazanır.
2	Biyosistem Mühendisliği alanında sistem denetlemesi, problem analiz etme, sentezleme yapma ve çözümleme becerisi kazanır.
3	Ekonomik, teknik ve sürdürülebilir çerçevede proje üretir.
4	Biyosistem Mühendisliği problemlerinin çözümünde disiplinler arası iş birliği yapar.
5	Biyosistem Mühendisliği alanında mevcut mevzuata hâkim olur ve sorumlulukları kavrar.
6	Etkin iletişim kurabilme becerisi kazanır.
7	Biyosistem Mühendisliği alanında geliştirilmiş sistemleri yönetir.
8	Alanındaki gelişmeleri takip eder ve kendini geliştirme bilincini kazanır.
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü

	Sayısı	Süresi (saat)	Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim	14	3	42
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme)	14	3	42
Ödevler	0	0	0
Sunum / Seminer hazırlama	10	1	10
Kısa sınavlar	0	0	0
Ara sınavlara hazırlık	1	15	15
Ara sınavlar	1	3	3
Proje (Yarıyıl ödevi)	0	0	0
Laboratuvar	0	0	0
Arazi çalışması	0	0	0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık	1	15	15
Yarıyıl sonu sınavı	1	3	3
Araştırma	15	3	45
Toplam iş yükü			175
AKTS			7.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler

Yarıyıl içi değerlendirme	Sayısı	Katkı Yüzdesi
Ara sınav	100	100
Kısa sınav	0	0
Ödev	0	0
Yarıyıl içi toplam		100
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı		40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı		60
Genel toplam		100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri

Ders kitabı	Özlem, Doğan. Bilim Felsefesi. İstanbul: Notos Kitap, 2010.
Yardımcı Kaynaklar	1-Çüçen, A. Kadir. Bilim Felsefesine Giriş. Bursa: Sentez Yayınları, 2012. 2-Chalmers, Alan. Bilim Dedikleri. Çeviren Hüsamettin Arslan. İstanbul: Vadi Yayınları, 1997.

Ders İle İlgili Dosyalar