Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
PROTEİN SAFLAŞTIRMASI VE KARAKTERİZASYONU Üçüncü Düzey EBK523 1 8.00 8.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri Yok
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör PROF. DR. AHMET CUMAOĞLU
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı PROF. DR. AHMET CUMAOĞLU
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı
Dersin Veriliş Şekli Teorik
Dersin Amacı Proteinlerin izolasyonu ve saflaştırılmasında kullanılan temel prensipleri, proteinlerin fizikokimyasal özellikleriyle ilişkilendirerek öğretmek. Protein ekstraksiyonu, çöktürme, membran temelli ayırma ve kromatografik saflaştırma yöntemlerinin mekanizmalarını ve uygulama alanlarını açıklamak. Protein saflaştırma süreçlerinin planlanması, optimizasyonu, verim ve saflık analizlerinin yapılması konusunda bilimsel değerlendirme becerisi kazandırmak. Protein miktar tayini, elektroforez ve ileri analitik yöntemlerin prensiplerini ve protein saflığının değerlendirilmesindeki rollerini kavratmak. Proteinlerin yapısal, fizikokimyasal ve fonksiyonel karakterizasyonunda kullanılan spektroskopik, kromatografik ve kütle spektrometrik yöntemleri incelemek. Rekombinant ve terapötik proteinlerin saflaştırılması, karakterizasyonu ve kalite kontrol süreçlerini değerlendirerek biyoteknolojik ve farmasötik uygulamalara yönelik araştırma yetkinliği kazandırmak.
Dersin Tanımı Protein Saflaştırması ve Karakterizasyonu dersi, proteinlerin biyolojik kaynaklardan izolasyonu, saflaştırılması, saflıklarının değerlendirilmesi ve yapısal ve fonksiyonel özelliklerinin belirlenmesinde kullanılan ileri biyokimyasal ve analitik yöntemleri inceleyen bir yüksek lisans dersidir. Ders kapsamında protein ekstraksiyonu, çöktürme, diyaliz, ultrafiltrasyon ve kromatografik ayırma yöntemleri ele alınır. İyon değişim, jel filtrasyon, afinite ve hidrofobik etkileşim kromatografilerinin temel prensipleri ve uygulamaları incelenir. Ayrıca protein miktar tayini, elektroforetik analizler, spektroskopik yöntemler, kütle spektrometrisi ve ileri yapısal karakterizasyon teknikleri değerlendirilir. Proteinlerin saflık, homojenlik, stabilite, katlanma, agregasyon ve biyolojik aktivite özelliklerinin belirlenmesine yönelik yöntemler üzerinde durulur. Rekombinant proteinlerin ve biyofarmasötik ürünlerin saflaştırılması, karakterizasyonu ve kalite kontrol süreçleri incelenerek öğrencilerin protein biyokimyası ve biyoteknoloji alanındaki araştırmalarda uygun deneysel yöntemleri seçme, uygulama ve sonuçları bilimsel olarak yorumlama becerilerinin geliştirilmesi amaçlanır.

Dersin İçeriği
1 Protein saflaştırmasına giriş: Proteinlerin yapısal ve fizikokimyasal özellikleri, saflaştırma stratejileri ve temel prensipler
2 Protein kaynakları, hücre parçalama yöntemleri, ekstraksiyon ve protein çözünürlüğünü etkileyen faktörler
3 Protein çöktürme yöntemleri: Tuzla çöktürme, izoelektrik çöktürme ve organik çözücülerle çöktürme
4 Diyaliz, ultrafiltrasyon, konsantrasyon ve membran temelli protein ayırma yöntemleri
5 Kromatografik yöntemler I: İyon değişim ve jel filtrasyon (boyut dışlama) kromatografisi
6 Kromatografik yöntemler II: Afinite, hidrofobik etkileşim ve ters faz kromatografisi
7 Protein saflaştırma süreçlerinin optimizasyonu, saflaştırma basamaklarının değerlendirilmesi ve saflaştırma tabloları
8 vize
9 Protein miktar tayini: Bradford, Lowry, BCA ve UV spektrofotometrik yöntemler
10 Elektroforetik yöntemler: SDS-PAGE, Native-PAGE, izoelektrik odaklama ve iki boyutlu elektroforez
11 Protein saflığının ve homojenliğinin değerlendirilmesi; moleküler ağırlık ve oligomerik yapı analizi
12 Proteinlerin spektroskopik karakterizasyonu: UV-Vis, floresans, dairesel dikroizm (CD) ve FTIR
13 Proteinlerin ileri yapısal karakterizasyonu: Kütle spektrometrisi, NMR ve X-ışını kristalografisi
14 Protein stabilitesi, katlanma, agregasyon, denatürasyon ve termal analiz yöntemleri
15 Proteinlerin fonksiyonel karakterizasyonu, enzim aktivitesi ve protein-ligand etkileşim analizleri
16 Rekombinant proteinlerin saflaştırılması, biyofarmasötik proteinlerin kalite kontrolü ve güncel araştırma uygulamaları
17 Final Sınavı / Öğrenci sunumları
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Proteinlerin fizikokimyasal özelliklerini ve bu özelliklerin izolasyon ve saflaştırma süreçlerindeki önemini açıklar.
2 Protein ekstraksiyonu, çöktürme, diyaliz ve ultrafiltrasyon yöntemlerinin prensiplerini karşılaştırır ve uygun yöntemleri seçer.
3 İyon değişim, jel filtrasyon, afinite ve hidrofobik etkileşim kromatografisi yöntemlerini protein saflaştırma açısından değerlendirir.
4 Protein saflaştırma basamaklarını planlar; protein verimi, özgül aktivite ve saflaştırma katsayısı gibi parametreleri hesaplar ve yorumlar.
5 Protein miktar tayini ve elektroforetik analiz yöntemlerini uygular ve sonuçlarını değerlendirir.
6 Proteinlerin yapısal ve fizikokimyasal karakterizasyonunda kullanılan spektroskopik, kromatografik ve kütle spektrometrik yöntemlerin prensiplerini açıklar.
7 Proteinlerin saflık, homojenlik, moleküler ağırlık, stabilite ve agregasyon özelliklerini analiz eder.
8 Proteinlerin biyolojik aktivitelerini ve protein-ligand etkileşimlerini değerlendirmede kullanılan deneysel yöntemleri açıklar.
9 Rekombinant ve terapötik proteinlerin saflaştırılması, karakterizasyonu ve kalite kontrol süreçlerini bilimsel ve farmasötik açıdan değerlendirir.
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Harita Mühendisliğinin temel uzmanlık alanlarında (jeodezi, fotogrametri, uzaktan algılama, coğrafi bilgi sistemleri, kadastro) derinlemesine bilgi edinmek ve güncel literatüre hakim olmak.
2 Mekansal veri toplama, işleme, analiz ve yorumlama süreçlerinde problem tanımlama, formüle etme, araştırma yapma, modelleme ve analiz yeteneklerini kazanmak.
3 Araştırma sonuçlarını bilimsel yöntemlerle analiz ederek özgün çıkarımlar yapma ve bunları yazılı, sözlü ve görsel sunum teknikleriyle etkin bir şekilde sunabilme becerisi kazanmak.
4 Modern jeodezik ölçme teknolojileri, GNSS sistemleri, fotogrametrik değerlendirme yöntemleri ve CBS uygulamalarını etkin kullanabilme yeteneği kazanmak.
5 Disiplinler arası çalışmalarda (şehir planlama, çevre mühendisliği, jeoloji, afet yönetimi vb.) takım çalışması yapabilme ve liderlik gösterebilme becerisi kazanmak.
6 Araştırma ve uygulama sonuçlarını uluslararası kabul görmüş bir yabancı dilde (özellikle İngilizce) yazılı ve sözlü olarak sunabilme yetkinliği kazanmak.
7 Yaşam boyu öğrenme bilincine sahip olarak, gelişen teknolojileri (yapay zeka, LiDAR, drone fotogrametrisi, bulut tabanlı CBS vb.) takip edebilme ve yeni alanlara adapte olabilme becerisini geliştirmek.
8 Mesleki ve etik sorumluluk bilincine sahip olmak, özellikle arazi mülkiyeti, veri güvenliği ve gizlilik konularında hassasiyet göstermek.
9 Harita mühendisliği uygulamalarının çevre, toplum, şehir planlaması, afet yönetimi ve sürdürülebilir kalkınma üzerindeki etkilerini kavramak; mühendislik çözümlerinin yasal ve sosyal sonuçları konusunda farkındalık sahibi olmak
10 Ulusal ve yerel yönetimlere, özel sektöre ve kamu kurumlarına mekansal veri yönetimi, arazi düzenlemesi, kadastro ve taşınmaz değerleme konularında danışmanlık ve teknik destek hizmeti sağlayabilme.
11 Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve Uzaktan Algılama teknolojilerini kullanarak mekansal analizler yapabilme, karar destek sistemleri geliştirebilme ve büyük veri yönetimi konusunda yetkinlik kazanmak.
12 Akıllı şehir uygulamaları, dijital ikiz teknolojileri ve 3D şehir modelleme gibi mesleğinin yeni ve gelişmekte olan uygulamaları hakkında bilgi sahibi olmak ve bu teknolojileri kullanabilme becerisi kazanmak.
13 Araştırıcı, üretici ve girişimci kapasiteye sahip olabilme; özgün yazılım, metodoloji veya uygulama geliştirebilme yetkinliği kazanmak.
14 Çağdaş, yenilikçi, katılımcı ve analitik düşünme becerisine sahip olma; kalite, kalite yönetimi ve sürdürülebilirlik konularında bilinç geliştirme.
15 Ulusal ve bölgesel gereksinimlere (afet yönetimi, kentsel dönüşüm, tarımsal planlama, altyapı projeleri vb.) öncelik verebilme ve bu konulardaki gelişmeleri yakından izleyerek çözüm üretebilme.
16 Sınırlı ve heterojen mekansal verileri kullanarak bilimsel yöntemlerle aynı veya farklı disiplinlere ait bilgileri bütünleştirebilme, sentez yapabilme ve özgün harita mühendisliği çözümleri üretebilme becerisine sahip olmak.
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 14 3 42
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 14 3 42
Ödevler 5 5 25
Sunum / Seminer hazırlama 5 10 50
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 1 15 15
Ara sınavlar 1 2 2
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 1 20 20
Yarıyıl sonu sınavı 1 2 2
Araştırma 0 0 0
Toplam iş yükü     198
AKTS     8.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 40
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   40
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı Protein Saflaştırma Rehberi, Aktif Yayınları
Yardımcı Kaynaklar

Ders İle İlgili Dosyalar