Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
SİNAPTİK VE NÖROGLİAL İLETİM İkinci Düzey NRB 617 1 6.00 6.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör ÖĞRETİM ÜYESİ KEMAL ERDEM BAŞARAN
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı Dr.Öğr. Üyesi KEMAL ERDEM BAŞARAN
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı
Dersin Veriliş Şekli Yüz yüze
Dersin Amacı Nöronlar arası kimyasal ve elektriksel sinaptik iletim mekanizmalarını, nörotransmitterlerin sentez, salınım ve reseptör etkileşimlerini, ayrıca nöroglial hücrelerin (astrositler, mikroglia, oligodendrositler) bu süreçlerdeki aktif düzenleyici, metabolik ve koruyucu rollerini inceleyerek sinir sisteminin temel entegratif işlevlerini moleküler ve fizyolojik düzeyde açıklamaktır.
Dersin Tanımı Merkezi ve periferik sinir sisteminde bilgi işleme, iletme ve entegrasyon süreçlerinin temelini oluşturan sinaptik iletim mekanizmaları ile bu süreçleri yakından destekleyen, modüle eden ve koruyan nöroglial hücrelerin işlevsel rollerini inceleyen ileri düzey bir fizyoloji ve nörobilim dersidir.

Dersin İçeriği
1 Sinir Sistemine Giriş ve Hücresel Organizasyon (Nöron-Glia Oranı ve Temel İletim Kavramları)
2 Sinapsların Anatomik Sınıflandırılması ve Ultrastrüktürel Özellikleri (Kimyasal vs. Elektriksel Sinapslar)
3 Presinaptik Mekanizmalar: Aksiyon Potansiyelinin Varışı ve Voltaj Kapılı Kalsiyum Kanalları
4 Vezikül Dinamiği: Rezerv Havuzu, Mobilizasyon, Kenetlenme (Docking) ve SNARE Kompleksi
5 Nörotransmitter Salınımı ve Ekzositoz Mekanizmalarının Moleküler Kontrolü
6 İyonotropik Reseptörler ve Ligand Kapılı İyon Kanallarının Elektrofizyolojisi
7 Metabotropik Reseptörler ve G-Proteini Kenetli Sinyal İletim Cascades (İkincil Haberciler)
8 Sinaptik İnhibisyon ve Eksitasyon Dengesi: GABAerjik ve Glutamaterjik Sistemler
9 Vize sınavı
10 Nörotransmitterlerin İnaktivasyon Yolları: Geri Alım (Reuptake), Enzimatik Parçalanma ve Difüzyon
11 Sinaptik Plastisitenin Temelleri: Uzun Süreli Potansiyelizasyon (LTP) ve Uzun Süreli Depresyon (LTD)
12 Üçlü Sinaps (Tri-partit Synapse) Kavramı ve Astrositlerin Sinaptik İletimdeki Modülatör Rolleri
13 Glialtransmitter Salınımı, Kalsiyum Dalgaları ve Astrosit-Nöron Metabolik İş Birliği
14 Miyelinizan Glia Hücreleri (Oligodendrositler ve Schwann Hücreleri) ve Saltatuar İletimin Enerjetikleri
15 Mikroglial Hücrelerin Aktivasyonu, Sinaptik Budama (Synaptic Pruning) ve Nöroinflamasyon
16 Nöroglial İletişim Bozukluklarının Nörodejeneratif Hastalıklardaki Yeri ve Genel Değerlendirme
17 Konu tekrarı ve soru/cevap
18 Final sınavı
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Sinir sisteminde bilgi iletiminin temelini oluşturan kimyasal ve elektriksel sinapsların ultrastrüktürel özelliklerini, presinaptik ve postsinaptik mekanizmalarını fizyolojik düzeyde açıklayabilme.
2 Nörotransmitterlerin sentezinden inaktivasyonuna kadar olan moleküler süreçleri, iyonotropik ve metabotropik reseptör kinetiğini analiz edebilme.
3 Uzun süreli potansiyelizasyon (LTP) ve uzun süreli depresyon (LTD) gibi sinaptik plastisite mekanizmalarının hücresel temellerini değerlendirebilme.
4 Üçlü sinaps (tri-partit synapse) modeli çerçevesinde astrositlerin sinaptik iletimi modüle etme, glialtransmitter salılama ve metabolik destek sağlama rollerini kavrayabilme.
5 Oligodendrositlerin ve Schwann hücrelerinin oluşturduğu miyelin kılıfın saltatuar iletim üzerindeki etkilerini ve enerji metabolizmasındaki kritik fonksiyonlarını yorumlayabilme.
6 Mikroglial hücrelerin sinaptik budama (synaptic pruning), immün yanıt ve nöroinflamasyon süreçlerindeki işlevlerini nörolojik bozukluklar bağlamında ilişkilendirebilme.
7
8
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Avrasya coğrafyasını ve bu coğrafyada yaşayan toplumları tanır.
2 Türk Dünyasının tarihini bilir, Türk Dünyasında meydana gelen gelişmeleri takip eder ve varsa sorunlara çözüm üretir.
3 Avrasya bölgesi toplumlarının iktisat, uluslararası ilişkiler, dil, edebiyat, tarih, sanat tarihi, sosyoloji, coğrafya vb. alanlarda ortaya çıkan teorik ve pratik yenilikleri takip edebilmek, bu alanlarda yorum, analiz ve değerlendirme yapar.
4 Türk Dünyasının etkileşimde bulunduğu kültürler üzerine araştırmalar yapar ve bu hususta bilgi ve donanıma sahip olur.
5 Avrasya coğrafyasındaki dil, edebiyat, tarih, sanat, sanat tarihi, sosyoloji, iktisat, işletme, uluslararası ilişkiler, antropoloji vd. alanlarda gelişmiş bir duyarlılık ve birikime sahip olur.
6 Avrasya coğrafyasındaki siyasi, ekonomik ve sosyokültürel sorunlara dair temel bilgilere sahip olur ve bunlara çözüm önerileri sunabilme becerisi kazanır.
7 Avrasya coğrafyasındaki devletlerin birbirleri ile olan çok yönlü ve çok boyutlu ilişkilerini analiz eder.
8 Çağdaş Türk lehçe ve şivelerinden en az birini ileri düzeyde bilir. Rus, Çin, Fars ve Arap dillerinden birini de orta seviyede bilir.
9 Türk dünyasının siyasi ve ekonomik anlamda etkileşimde bulunduğu devletleri tanır ve onlar hakkında yeterli bilgi ve beceriye sahip olur.
10 Türk dünyası başta olmak üzere öteki komşu halkların dil, din, kültür, çevre, etnik ve sosyal sorunlarını tespit ve analiz edecek, çözümler sunacak seviyede bilgi ve becerisine sahip olur.
11 Alanla ilgili bilimsel araştırma projeleri yapabilecek bilgi ve donanıma sahip olmak, problem ve sorunlara çözüm üretecek şekilde model kurma ve hipotez geliştirebilme becerisi kazanır.
12 Bilimsel etik hususunda sorumluluk bilinci kazanır.
13 Avrasya coğrafyasında meydana gelen siyasi ve sosyal olaylara farklı perspektiflerden bakabilme becerisi geliştirir.
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 16 2 32
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 0 0 0
Ödevler 0 0 0
Sunum / Seminer hazırlama 8 2 16
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 8 2 16
Ara sınavlar 1 2 2
Proje (Yarıyıl ödevi) 16 2 32
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavı 8 2 16
Araştırma 16 2 32
Toplam iş yükü     146
AKTS     6.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 40
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   40
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı Principles of Neural Science,6th Edition, Eric Kandel Publisher: McGraw Hill Medical Books
Yardımcı Kaynaklar

Ders İle İlgili Dosyalar