Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
KRİSTALOGRAFİ Üçüncü Düzey MBM 221 3 3.00 3.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri Genel kimya Dersi (Katılar Bölümü)
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör DR. ÖĞR. ÜYESİ LEVENT ŞENDOĞDULAR
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı PROF. DR. ORHAN TÜRKOĞLU
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı PROF. DR. ORHAN TÜRKOĞLU
Dersin Veriliş Şekli Yüzyüze
Dersin Amacı Katıların kristal yapı özellikleri hakkında bilgi vermektir. Bu doğrultuda öncelikle kristalin ve amorf katılar, birim hücre ve sabitleri, Bravais kristal örgüleri, Bazı özel birim hücre tipleri, kristal yapı kusurları ve türleri, Kristal düzlemleri ve Miller indisleri, Katı çözeltiler, Alaşımlar, Bazı basit faz diyagramları hakkında bilgi verilecektir. Daha sonraki bölümde ise x-ışınları toz difraksiyon (XRD) yöntemi üzerinde durulacaktır.
Dersin Tanımı Katıların kristal yapı özellikleri ve XRD yöntemi

Dersin İçeriği
1 Ders içeriğinin tanımlanması ve krstallografiye genel giriş
2 Kristalin ve amorf katılar, karşılaştırılması, birim hücre, birim hücre parametreleri
3 Bravais kristal örgü sistemleri, örgü noktaları, kristal formülleri, birim hücre yoğunluğunun hesaplanması
4 Kristal örgülerinde T ve O boşlukları, kristal yapı kusurları ve türleri, Bazı özel birim hücre tipleri: CsCl, NaCl, blend-ZnS, florit, anti florit, Rutil
5 Perovskit ve spinel yapılar, elmas ve grafit kristal örgüleri, kübik ve hekzagonal en sık istiflenmeler, kübik kristal örgülerinde doluluk boşluk oranları ve hesaplanması
6 Heterojen katı karışımlar, Katı çözeltiler ve alaşım türü malzemeler: Türleri, özellikleri, sentezleri ve kristal yapıları, örnekler, bazı temel faz diyagramları
7 ARASINAV
8 X-ışınları difraksiyon yöntemi (XRD), x-ışınlarının genel özellikleri, üretilmeleri, x-ışınları tüpü ve çalışma mekanizması
9 X-ışını türleri, Bremsstrahlung ışıması ve oluşumu, Karakteristik x-ışınlarının özellikleri ve oluşumları, X-ışınlarının filtrelenmesi, Kalfa ışıması ve özellikleri
10 X-ışınları Comptan ve Thomsan saçılmaları, Atomik form faktörü, x-ışınlarının kristal düzlemlerinden difraksiyonu, Bragg eşitliği ve uygulaması
11 Kristal düzlemleri ve h k l Miller indisleri, X-ışınları toz difraktometresi ve çalışma mekanizması, ölçüm parametreleri, ölçüme örnek hazırlanması, ölçüm kapları
12 XRD toz desenleri ve kristal yapı ilişkisi, hetorojen (çok fazlı) katı karışımların ve homojen (tek fazlı) malzemelerin genel XRD spektrumları, tartışılması, katı çözelti sistemlerinin XRD yöntemi ile incelenmesi, faz diyagramları ile XRD toz desenleri ilişkisi
13 DTA/TG ve SEM yöntemleri
14 FINAL SINAVI
15
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Kristalografinin temellerinin açıklanması
2 Bravis kafesleri arasındaki temel farkların ayırt edilebilmesi
3 Miller indislerinin tanımlanması
4 Üç boyutta Miler indislerinin gösterilmesi
5 Kristal yapılarda İkizlenme mekanizmasının ve martenzitik dönüşümün tanımlanması
6 Kristal yapının tanımlanması
7
8
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Lisans ve yüksek lisans düzeyinde edinilen yeterliliklere dayalı olarak bilgilerini geliştirebilme ve özgün çalışmalar yapabilecek seviyeye ulaşabilme
2 Edindikleri uzmanlık düzeyindeki teorik ve pratik bilgileri kullanabilme, elde ettiği sonuçları değerlendirme ve gerektiğinde uygulayabilme becerisine sahip olma
3 Matematik alanındaki bilgilerini farklı disiplinlerden edindiği bilgilerle bütünleştirerek yeni çalışmalar yapabilme
4 Uzmanlık gerektiren problemleri, bilimsel araştırma yöntemleri kullanarak analiz edebilme, yorumlayabilme ve çözüm üretebilme
5 Kendi alanında bağımsız olarak problemler kurgulama, bu problemlerin matematiksel modellerini oluşturarak çözümler üretebilme
6 Matematik alanında güncel gelişmeleri ve kendi çalışmalarını, kendi alanında ve alanı dışında çalışan araştırmacılara yazılı, sözlü ve görsel olarak aktarabilme
7 Yaptığı çalışmalarda, konusuyla ilgili verilerin derlenmesi,düzenlenmesi, yorumlanması ve kullanılması aşamalarında toplumsal ve bilimsel etik değerlere saygı göstermesi
8 Matematiksel bilgi birikimini teknolojide etkin ve verimli bir şekilde kullanabilme
9 Alanı ile ilgili ulusal ve uluslararası bilimsel toplantılara katılarak bilgi paylaşımında bulunabilme
10 Kendi alanında veya diğer disiplinlerde bilgiye ulaşma yöntemlerini etkin ve etik değerlere uygun olarak kullanabilme.
11 Yaptığı özgün çalışmaları ulusal ve uluslararası bilimsel dergilerde yayınlayabilme
12 Alanında karşılaştığı yeni bir bilgiyi eleştirel yaklaşımlarla değerlendirerek anlayabilme, yorumlayabilme ve kullanbilme
13 Lisans ve lisansüstü düzeyde edinilen bilgiler temelinde bilgilerini geliştirebilme ve özgün çalışmalar yapabilecek düzeye ulaşabilme.
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 12 3 36
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 0 0 0
Ödevler 4 6 24
Sunum / Seminer hazırlama 0 0 0
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 1 2 2
Ara sınavlar 1 2 2
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 1 2 2
Yarıyıl sonu sınavı 1 2 2
Araştırma 3 8 24
Toplam iş yükü     92
AKTS     4.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 40
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   40
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı Principles of X-Ray Crystallography, Li-Ling Ooi, Oxford University Press.
Yardımcı Kaynaklar Oxford University Press.

Ders İle İlgili Dosyalar