Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
TÜRK DÜNYASI EDEBİYATI I Birinci Düzey TDE253 Seçmeli 3 4.00 4.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri yok
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör DOÇ.DR. AIDA BABUTCU
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı DOÇ.DR. AİDA BABUTCU
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı
Dersin Veriliş Şekli Sözlü anlatım
Dersin Amacı Öğrencilere Türk halklarının modern dönemdeki edebi gelişimini şahsiyetler üzerinden tanıtarak, bu eserlerin ortak estetik ve düşünsel kökenlerini kavratmak ve Türk dünyası arasındaki kültürel entegrasyon bilincini geliştirmektir.
Dersin Tanımı Farklı coğrafyalarda yaşayan Türk halklarının 20. yüzyıldan günümüze uzanan edebi verimlerini, yerel renkleri ve ortak kültürel kodları gözeterek şahsiyetler ve metinler üzerinden karşılaştırmalı bir bütünlükle inceleyen disiplindir.

Dersin İçeriği
1 Türk Dünyası Kavramı ve Edebî Coğrafya (Türk Dünyası’nın sınırları ve kültürel haritası, Ortak dil, alfabe ve kültürel kodlar, Sözlü ve yazılı edebiyat ayrımı, Metodolojik yaklaşımlar (karşılaştırmalı edebiyat, filoloji))
2 Azerbaycan Türk Edebiyatı (Kuzey, Güney)
3 Irak-Türkman Edebiyatı
4 Karaçay- Malkar Türk Edebiyatı
5 Nogay Türk Edebiyatı
6 Kumuk Türk Edebiyatı
7 Edebi şahsiyetler, biyografi ve edebi faaliyetleri
8 Ara Sınav
9 Gagauz Edebiyatı
10 Tatar Türk Edebiyatı (Kırım)
11 Tatar Türk Edebiyatı (Kazan)
12 Balkanlarda Türk Edebiyatı: Makedonya-Kosova Türk Edebiyatı
13 Bulgaristan Türk Edebiyatı
14 Romanya Türk Edebiyatı
15 Batı Trakya Türk Edebiyatı
16 Edebi şahsiyetler, biyografi ve edebi faaliyetleri
17 Final Sınavı
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 20. yüzyıldan itibaren Türk dünyasında yaşanan siyasi ve sosyal değişimlerin edebiyat üzerindeki belirleyici etkisini analiz eder.
2 Türk dünyasının kaderini tayin eden öncü edebi şahsiyetlerin hayatlarını, ideallerini ve eserlerinin temel özelliklerini açıklar.
3 Farklı Türk lehçeleriyle yazılmış metinleri, ortak edebi kökenler ve bölgesel farklılıklar ekseninde karşılaştırmalı olarak yorumlar.
4 Ceditçilik, Mankurtlaşma, sürgün edebiyatı ve milli uyanış gibi Türk dünyası edebiyatının temel kavramlarını doğru bağlamda kullanır.
5 Kırım’dan Sibirya’ya, Türkistan’dan Kafkasya’ya kadar uzanan geniş coğrafyadaki edebi ekollerin karakteristik özelliklerini ayırt eder.
6 Türk dünyası halkları arasındaki kültürel bağların, modern edebi eserler aracılığıyla nasıl korunduğunu ve geliştiğini değerlendirir.
7
8
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Türk Dili ve Edebiyatı alanında, edindiği bilgi ve becerileri kullanır. Sosyal bilimlerin diğer alanlarında yürütülen çalışmalarda ekip üyesi olarak sorumluluk alır.
2 Türk Dili ve Edebiyatı sahasına giren eserleri okuma, anlama, inceleme ve yorumlama konusunda kuram ve yöntemleri öğrenir ve bunları eserler üzerinde eleştirel bir bakış açısıyla uygular. Kişisel ve kurumsal gelişimini tamamlayarak planlar.
3 Türk Dili ve Edebiyatı alanında kazandığı bilgi, beceri ve yetkinliklerle yaşam boyu öğrenmeye ilişkin olumlu tutum geliştirir.
4 Türk Dili ve Edebiyatı alanında, bilgi ve internet teknolojilerini kullanarak nicel ve nitel verilerle bilgileri düzenler, iletir, saklar; kişi ve kurumlarla paylaşır.
5 Türk Dili ve Edebiyatı alanında yapılmış güncel araştırmaları takip edebilecek, meslektaşları ile iletişim kurabilecek düzeyde yabancı dil bilgisi edinir. Bu yabancı dil bilgisiyle kendi alanındaki bilgileri takip eder ve kullanır.
6 Beşeri bilimler alanındaki çeşitli sosyal, kültürel ve sanatsal etkinliklere katılır ve bu etkinliklerin düzenlenmesinde etkin rol alır.
7 Beşeri bilimler alanı ile ilgili bilgilerin uygulanması sürecinde etik ve ahlaki değerleri gözeterek kalite yönetim süreçlerine uygun davranır.
8 Beşeri bilimler alanında sosyal, kültürel hakların evrenselliğini destekler, sosyal adalet bilinci kazanır, tarihi ve kültürel mirasa sahip çıkar.
9 Türkçeyi doğru, güzel ve etkin kullanmayı öğrenerek iletişim kurma becerisini geliştirir. Anlama, yorumlama ve çözümleme yetkinliğine sahip olarak bu alandaki bilgisini araştırma ve geliştirme yönünde kullanır.
10 Türk dilinin tarihi lehçelerinin yazıldığı alfabeleri öğrenir. Bu alfabelerle yazılmış olan metinleri çevriyazıya ve Türkiye Türkçesi yazı diline aktararak metinler üzerinde kültürel, dini, dilbilimsel incelemeler ve değerlendirmeler yapar.
11 Türk dilinin çağdaş lehçelerinin yazıldığı alfabeleri öğrenir. Bu alfabelerle yazılmış olan metinleri çevriyazıya ve Türkiye Türkçesi yazı diline aktararak üzerinde dilbilimi ve dilbilgisi incelemeleri yapar.
12 Yeni Türk Edebiyatı alanının tarihi dönemlerine ve edebiyat tarihçiliğine uygun olarak, bilimsel bir şekilde incelemeler ve değerlendirmeler yapar. Dönemlerin tarihini, evrelerini, gelişimini, özelliklerini öğrenerek dönemlere hâkim olan başlıca akım, ekol, edebî çevre, yazar ve şairleri manzum ve mensur eserleriyle açıklar.
13 Eski Türk Edebiyatı tarihini araştırır ve öğrenir. Eski Türk edebiyatı manzum ve mensur metinlerini Osmanlı Türkçesi alfabesiyle okur ve günümüz harflerine aktarır. Bu metinler üzerinde nesre çeviri, şerh, yorum, tahlil ve inceleme çalışmaları yapar ve gerekli yöntemleri öğrenir. Eski Türk edebiyatında kullanılan nazım şekillerini kavrar ve aruz bilgisi edinir.
14 Türk halk edebiyatının ortaya çıkışını sağlayan sözlü, yazılı ve elektronik kültür ortamlarını kavrar; sözlü kültürün temel niteliklerini öğrenerek halk edebiyatı metinleri üzerinde inceleme ve değerlendirme yapar. Bu metinlerin hangi temel esaslar üzerine inşa edildiğini kavrayarak anonim, âşık ve tekke edebiyatı çevresinde şekillenen halk edebiyatının tarihi ve sosyo-kültürel gelişimine vakıf olur.
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 14 2 28
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 0 0 0
Ödevler 0 0 0
Sunum / Seminer hazırlama 2 2 4
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 0 0 0
Ara sınavlar 1 40 40
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavı 1 40 40
Araştırma 0 0 0
Toplam iş yükü     112
AKTS     4.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 0
Kısa sınav 0 0
Ödev 2 10
Yarıyıl içi toplam   10
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı Ahmet Bican Ercilasun, Türk Dünyası Üzerine İncelemeler, Akçağ Yayınları, Ankara 2019, Prof. Dr. Orhan Söylemez, Türk Dünyası Edebiyatları Roman I, Akçağ Yayınları, Ankara 2005. Prof. Dr. Orhan Söylemez, Samat Azap, Türk Dünyası Edebiyatları Hikaye Çözümlemeleri, Akçağ Yayınları, Ankara 2016. Prof. Dr. Ahmet Bozdoğan, Romanda Türkiye dışındaki Türk Dünyası, Akçağ Yayınları, Ankara 2008. Prof. Dr. Bilge Ercilasun, Yeni Türk Edebiyatı Üzerine İncelemeler II, Akçağ Yayınları, Ankara 1997. Prof. Dr. Ramazan Korkmaz, Aytmatov Anlatılarında Ötekileşme Sorunu ve Dönüş İzlekleri, Kesit Yayınları, İstanbul 2016. Prof. Dr. Ali İhsan Kolcu, Çağdaş Türk Dünyası Edebiyatı, Salkımsöğüt Yayınları, Erzurum 2010. Türk Dünyası Ortak Edebiyatı, Türk Dünyası Edebiyat Metinleri Antolojisi, C. 1-8, Atatürk Kültür Merkezi Yayınları, Ankara 2006. Nevzat Özkan, Türk Dilinin Yurtları, Akçağ Yayınları, Ankara 2017. Emine Gürsoy Naskali, Stalin ve Türk Dünyası, Kaknüs Yayınları, İstanbul 2007. Prof. Dr. Yavuz Akpınar, Azeri Edebiyatı Araştırmaları, Dergah Yayınları, İstanbul 1994. Türk Dünyası El Kitabı, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, Ankara 1992. Prof. Dr. Ahmet Buran, Kurşunlanan Türkoloji, Akçağ Yayınları, Ankara 2019. Türkiye Dışındaki Türk Edebiyatları Antolojisi, Kültür Bakanlığı e-kitap 100. Yılında Sovyet İhtilali ve Türk Dünyası, Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Yayınları, Ankara 2018. Prof. Dr. İbrahim Dilek, Türk Dünyası Edebiyatında Repressiya, Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi, Sayı/Issue: 48 (Güz-Autumn 2019) - Ankara. https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-78479/turkiye-disindaki-turk-edebiyatlari-antolojisi.html
Yardımcı Kaynaklar https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-78479/turkiye-disindaki-turk-edebiyatlari-antolojisi.html

Ders İle İlgili Dosyalar