Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
TOPRAK KİMYASI İkinci Düzey TO 305 5 5.00 5.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri
Eğitimin Dili TÜRKÇE
Koordinatör PROF. DR. OSMAN SÖNMEZ
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı PROF. DR. OSMAN SÖNMEZ
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı ARŞ.GÖR. SEMA KAPLAN
Dersin Veriliş Şekli SINIFTA 2 SAAT TEORİK VE LABORATUARDA 2 SAAT PRATİK
Dersin Amacı Bu dersin amacı; toprağı oluşturan mineraller ve kimyasal yapıları, elementlerin oluşumu ve dağılımı, toprak-iyon etkileşmesi, katyon değişim kapasitesi, topraklardaki yük kaynakları, toprak reaksiyonu ve önemi, aşınma vb. konularda öğrencilere temel bilgiler edindirmek ve bu bilgiler ışığında toprakta cereyan eden fiziksel ve kimyasal olayların toprak ve canlılar için öneminin öğrencilere kazandırılmasıdır.
Dersin Tanımı Elementlerin oluşumu ve dünya üzerinde dağılımını etkileyen reaksiyonların getirdiği sonuçlar. Aşınma ve yıkanmanın toprak ve besin elementleri üzerine etkilerinin irdelenmesi ve bunun toprak oluşumu ve gelişimine katkıları, kimyasal ve fiziksel reaksiyonların toprak için önemi ve gerekliliği konularını içerir

Dersin İçeriği
1 Toprak Kimyasına Tarihsel Bakış, Elementlerin Oluşumu ve Dağılımı, Toprak-İon Etkileşmesi, Gereksinim Duyulan İonlar, Kimyasal Döngüler
2 KİMYASAL PRENSİPLER Kimyasal Birimler, Katı-Katı Etkileşmesi, Aktivite, Aktivite Katsayısı
3 AŞINMA VE TOPRAK OLUŞUMU Aşınma, İon Potansiyeli, Aşınma ve Toprak Oluşumu Oranı, Toprak minerallerinin oluşumu
4 KATI FAZ İnorganik Bileşikler, Silika’nın Kristal Yapısı, Kimyası ve Sınıflandırılması, Tabakalı Silikat Minerallerinin Özellikleri, Toprak Negatif Yük Kaynakları
5 TOPRAK ORGANİK MADDESİ (OM) Toprakların OM İçeriği, Minerilizasyon, Ayrışma, Parçalanma ve Genel Kimyasal İçeriği, Kolleidal Özellikleri
6 KATYON TUTUNMASI Değişebilir Katyonlar, Katyon Seçiciliği, Katyon Değişim Denklemleri, Elektriki Çifte Tabaka
7 VİZE
8 ANYON VE MOLEKÜLER TUTUNMA Özel ve Genel anyon Tutulması, Moleküler Tutunma, Adsorpsiyon İzotermleri
9 ASİD TOPRAKLAR Giriş, Topraklarda Hidrojenin Konumu, Toprak Asitliliğinin Sınıflandırılması ve Belirlenmesi, Toprak pH Ölçümü ve Bitki Besin Alımı
10 TUZLU VE ÇORAK TOPRAKLAR Dağılımı ve Oluşumu, Sulama Suyunun Kalitesi, Tuzlu ve Çorak Toprakların Genel Özellikleri, Tuzun Toprak ve Bitki Üzerine Etkisi ve İyileştirme Metotları
11 TUZLU VE ÇORAK TOPRAKLAR (DEVAM) Dağılımı ve Oluşumu, Sulama Suyunun Kalitesi, Tuzlu ve Çorak Toprakların Genel Özellikleri, Tuzun Toprak ve Bitki Üzerine Etkisi ve İyileştirme Metotları
12 OKSİDASYON VE REDİKSİYON Toprak Oksidasyonu ve Rediksiyonu, Elektron Verici ve Alıcıları, Su Altında Kalmış Topraklar
13 OKSİDASYON VE REDİKSİYON (DEVAM) Toprak Oksidasyonu ve Rediksiyonu, Elektron Verici ve Alıcıları, Su Altında Kalmış Topraklar
14 ÖNEMLİ İYONLAR Başlıca Değişebilir Katyonlar ve Başlıca Çözünebilir Anyonlar, Toksik Elementler, Redoks Elementleri
15 FİNAL
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Öğrenciler Elementlerin nasıl oluştuğu, yerkabuğunda nasıl dağıldığını ve toprakta ve yer kabuğundaki oranlarını bilirler
2 Öğrenciler toprak oluşmasına etki eden faktörler ve bunlara sebep olan kimyasal reaksiyonların nasıl cereyan ettiği ve sonuçlarının neler olduğunu bilirler
3 Öğrenciler toprakta katyon ve anyon hareketlerinin nasıl cereyan ettiğini bilirler
4 Toprak kimyasının sadece toprak ve elementlerin oluşumundaki rollerinden başka toprak verimliliği üzerine etkileri konusunda yorum yapabilirler
5
6
7
8
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 mesleki rol ve işlevlerini yerine getirmek için gerekli kuramsal ve uygulama bilgilerine sahiptir.
2 Mesleki etik ilke ve değerlere uygun davranır
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 14 2 28
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 6 4 24
Ödevler 2 4 8
Sunum / Seminer hazırlama 0 0 0
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 0 0 0
Ara sınavlar 1 1 1
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 14 3 42
Arazi çalışması 2 3 6
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavı 1 1 1
Araştırma 1 5 5
Toplam iş yükü     115
AKTS     5.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 40
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   40
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   0
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   60

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı 1- Environmental Chemistry of Soils, M.B. McBride, Oxford University Press, New York, 1994.
Yardımcı Kaynaklar 1- Soil Chemistry, H. Bohn, B. McNeal, and G. O’Connor, John Wiley & Sons Yayınları, New York, 1985. 2- Chemical Equilibria in Soil, W.L. Lindsay, John Wiley & Sons Yayınları, New York, 1979

Ders İle İlgili Dosyalar