Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
BİZANS RESİM SANATI I İkinci Düzey SNT231 3 4.00 4.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri Yok
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör PROF. DR. NİLAY ÇORAĞAN
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı PROF. DR. NİLAY ÇORAĞAN
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı Yok
Dersin Veriliş Şekli Kaynaklar eşliğinde eserler, fotoğraf ve çizimlerle desteklenerek anlatılacaktır.
Dersin Amacı Bizans Resim Sanatı dersinin amacı 4-10. yüzyıllar arasında Bizans duvar resimleri, mozaikler ve minyatür resim sanatını resim programı, ikonografi ve üslup açısından incelemektir.
Dersin Tanımı Bizans Resim Sanatı dersi; 4-10. yüzyıllar arasında Bizans duvar resimleri, mozaikler, minyatür sanatı ve ikonalardan oluşmaktadır.

Dersin İçeriği
1 Bizans Resim Sanatına giriş. Dönemin siyasi ve sosyal hayatı hakkında bilgi verilmesi. Ortaya çıkmaya başlayan resim Hıristiyan resim sanatı ürünlerinin konu ve üsluplarının genel hatları ile anlatılması. Katakomplar ve ev kiliseleri hakkında genel bilgi verilmesi. Katakomplarda görülen konuların içerikleri hakkında bilgi verilmesi.
2 Erken dönem Bizans resim sanatına giriş yapılması Dura Europos Ev Kilisesi, İznik Elbeyli Hipojesi, Efes Yamaç Evleri ve Roma Katakompları anlatılması. Duvar resimlerimi tanıtılması. Konunun verilişi, duruş, hareket, renk vb. konularda resimler tahlil edilmesi. İşlenen kompozisyonun ikonografik tahlilinin yapılması.
3 Mozaik sanatına giriş. Mozaiği oluşturan katmanların ve malzemelerin anlatılması. Konstantinopolis Büyük Saray Mozaikleri, Antakya Mozaikleri, Zeugma Mozaiklerinin tanıtılması. Erken döneme ait olan bu mozaik buluntularının resimsel özelliklerinin tahlilinin yapılması.
4 Erken Dönem yurtdışı Mozaikleri hakkında bilgi verilmesi. Roma S.MariaMaggiore, S.Pietro, S.Pudenziana kiliselerinintanıtılması. Resim programları hakkında bilgi verilmesi.
5 Selanik H.Georgios Rotondu, Ravenna St. Vitale,Roma S.Constanza, Ravenna GallaPlacidia,Roma Cosmos ve Damianos kiliselerinin tanıtılması. Resim programlarının tanıtılarak değerlendirmesinin yapılması.
6 Ravenna St. Apollinare in Nouvo, Ravenna Apollinare İn Classe, Ravenna Ortodokslar Vaftizhanesi, Ravenna Arienler Vaftizhanesi, Ravenna St. Vitale Kilisesi vb. Ravenna yapılarının tanıtılması. Yapılardaki resim programının tanıtılması. Resimlerin üslupsal özellikleri ve ikonografik detaylarının anlatılması.
7 İkona sanatına giriş. İkona yapım tekniklerinin anlatılması. İkona çeşitlerinin tanıtılması. Lutirjik Ortodoks Bayramlarının tanıtılması. İkonastasisin genel hatları ile tanıtılması.
8 Ara Sınav (Vize)
9 Bizans dönemi el yazmaları hakkında genel bilgi verilmesi. El yazmalarının türlerinin ilmi ve dini el yazmaları olarak ikiye başlık altında incelenmesi. El yazmalarının tarihsel gelişiminin anlatılması. El yazmasının bilimsel yayınlarda nasıl tanıtılması gerektiğinin öğretilmesi.
10 MateriaMedica, Rabula İncili, Rossanaİncili, Viyana İncili ve Sinop İncili üzerinden el yazması ile alakalı genel bilgi tekrarı üzerinden eserlerin tanıtılması. Eserlerde bulunan tasvirlerin üslup ve ikonografik açıdan incelenmesi.
11 Kapadokya bölgesi hakkında genel bilgi verilmesi. Bölgede araştırma yapan Restle, Texier, Jerphanion gibi araştırmacıların tanıtılması. Kapadokya bölgesinde bulunan İkonaklazm dönem öncesine ait Ihlara Ağaçaltı Kilisesi ve Kızılçukur Üzümlü Kiliselerin resim programlarının ve üslupsal özelliklerinin incelenmesi.
12 Kapadokya bölgesinden İkonaklazm dönem öncesi resim sanatı verilerine Güzelöz Haç Kilise ile devam edilmesi. Güzelöz Haç Kilise hakkından bilimsel çeşitli yayınlar ile birlikte kilisenin resim programının tanıtılması. Kilisenin İsa siklusu içerisindeki öneminin anlatılması. Bafa Gölü Latmos Pantakrator Mağarası’nın tanıtılması.
13 İkonaklazm dönem sonrası Bizans resim sanatının genel özelliklerinin anlatılması. İznik Koimesis Kilisesi ve Selanik Ayasofya’sının tanıtılması. Resim programlarının ve resim özelliklerinin anlatılması.
14 Kapadokya bölgesinden Tokalı kilisenin işlenmesi. Yapı içerisinde bulunan evrelerin tanıtılması. Yapı hakkında araştırma yapan Rott, Jerphanion, Restle, Thierry, Rodley, Cutler, Cormack, JolivetLevy vb. araştırmacıların yapı ile alakalı çalışmalarının tanıtılması. Yapıda yeni çıkan üslupların ve renklerin tanıtılması.
15 Yarı Yıl Sonu Sınavı (Final)
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Bizans Resim Sanatı hakkında genel bilgiye sahip olur. Dönemin siyasi ve sosyal hayatını bilir. Ortaya çıkan Hıristiyan resim sanatının özelliklerini anlatır. Katakompları ve ev kiliselerini tanır, resim programları hakkında genel bilgi verir.
2 EErken dönem Bizans resim sanatı ürünlerini bilir. Resimlerin ikonografik, üslup ve benzeri konularda tahlilini yapar. Resim sanatı ürünlerini nasıl inceleyeceğini bilir. Dura Europos Ev Kilisesi, İznik Elbeyli Hipojesi,Efes Yamaç Evleri ve Roma Katakompları hakkında bili sahibidir. Buralarda bulunan resim sanatı ürünlerini anlatabilir.
3 Mozaiği oluşturan katmanları bilir. Mozaikte kullanılan malzemeleri bilir. Konstantinopolis Büyük Saray Mozaikleri, Antakya Mozaikleri, Zeugma Mozaiklerini tanır. Erken dönem mozaik buluntularını tanır, üslup vb. özelliklerini anlatabilir.
4 Erken Dönem yurtdışı Mozaikleri hakkında bilgi sahibi olur. Roma S.MariaMaggiore, S.Pietro, S.Pudenziana kiliselerini tanır. Resim programları hakkında bilgi sahibi olur.
5 Selanik H.Georgios Rotondu, Ravenna St. Vitale,Roma S.Constanza, Ravenna GallaPlacidia, kiliselerini tanır. Resim programlarını tanır. Yapılarda bulunan eserlerin değerlendirmesini yapar.
6 Ravenna St. Apollinare in Nouvo, Ravenna Apollinare İn Classe, Ravenna Ortodokslar Vaftizhanesi, Ravenna Arienler Vaftizhanesi, Ravenna St. Vitale Kilisesi vb. Ravenna yapılarını tanır. Yapıların resim programı hakkında bilgi sahibi olur. Ravenna yapılarında bulunan mozaikler hakkında bilgi verebilir. Üslupsal ve ikonografik özelliklerini bilir.
7 İkona sanatı hakkında bilgiye sahiptir. İkona yapım tekniklerini ve aşamalarını bilir. İkonaların çeşitlerini tanır. Lutirjik Ortodoks Bayramlarını bilir. İkonastasisin ortaya çıkışından itibaren bölümleri ile tanır.
8 Bizans dönemi el yazmaları hakkında genel bilgi sahibi olur. El yazmalarının türlerinin bilir ve ayırt eder. El yazmalarının tarihsel gelişimini bilir ve anlatır. El yazmasının bilimsel yayınlarda nasıl tanıtılması gerektiğini bilir ve bir el yazmasını tanıtır.
9 MateriaMedica, Rabula İncili, Rossana İncili, Viyana İncili ve Sinop İncilini tanır. Eserler hakkında bilgi verebilir. Bizans el yazmaları hakkında bilgi sahibi olur. El yazmalarında bulunan tasvirleri tanır ve üslupsal, ikonografik özelliklerini bilir.
10 Kapadokya bölgesi hakkında bilgi sahibi olur. Bölgede araştırma yapan Restle, Texier, Jerphanion gibi araştırmacıları tanır. Kapadokya bölgesinde bulunan İkonaklazm dönem öncesine ait Ihlara Ağaçaltı Kilisesi ve Kızılçukur Üzümlü Kiliseler resim programlarını bilir. İki kiliseyi de üslupsal özelliklerine göre değerlendirir.

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Avrasya coğrafyasını ve bu coğrafyada yaşayan toplumları tanır.
2 Türk Dünyasının tarihini bilir, Türk Dünyasında meydana gelen gelişmeleri takip eder ve varsa sorunlara çözüm üretir.
3 Avrasya bölgesi toplumlarının iktisat, uluslararası ilişkiler, dil, edebiyat, tarih, sanat tarihi, sosyoloji, coğrafya vb. alanlarda ortaya çıkan teorik ve pratik yenilikleri takip edebilmek, bu alanlarda yorum, analiz ve değerlendirme yapar.
4 Türk Dünyasının etkileşimde bulunduğu kültürler üzerine araştırmalar yapar ve bu hususta bilgi ve donanıma sahip olur.
5 Avrasya coğrafyasındaki dil, edebiyat, tarih, sanat, sanat tarihi, sosyoloji, iktisat, işletme, uluslararası ilişkiler, antropoloji vd. alanlarda gelişmiş bir duyarlılık ve birikime sahip olur.
6 Avrasya coğrafyasındaki siyasi, ekonomik ve sosyokültürel sorunlara dair temel bilgilere sahip olur ve bunlara çözüm önerileri sunabilme becerisi kazanır.
7 Avrasya coğrafyasındaki devletlerin birbirleri ile olan çok yönlü ve çok boyutlu ilişkilerini analiz eder.
8 Çağdaş Türk lehçe ve şivelerinden en az birini ileri düzeyde bilir. Rus, Çin, Fars ve Arap dillerinden birini de orta seviyede bilir.
9 Türk dünyasının siyasi ve ekonomik anlamda etkileşimde bulunduğu devletleri tanır ve onlar hakkında yeterli bilgi ve beceriye sahip olur.
10 Türk dünyası başta olmak üzere öteki komşu halkların dil, din, kültür, çevre, etnik ve sosyal sorunlarını tespit ve analiz edecek, çözümler sunacak seviyede bilgi ve becerisine sahip olur.
11 Alanla ilgili bilimsel araştırma projeleri yapabilecek bilgi ve donanıma sahip olmak, problem ve sorunlara çözüm üretecek şekilde model kurma ve hipotez geliştirebilme becerisi kazanır.
12 Bilimsel etik hususunda sorumluluk bilinci kazanır.
13 Avrasya coğrafyasında meydana gelen siyasi ve sosyal olaylara farklı perspektiflerden bakabilme becerisi geliştirir.
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 13 2 26
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 13 1 13
Ödevler 2 5 10
Sunum / Seminer hazırlama 2 5 10
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 1 8 8
Ara sınavlar 1 2 2
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 1 10 10
Yarıyıl sonu sınavı 1 2 2
Araştırma 1 7 7
Toplam iş yükü     88
AKTS     4.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 40
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   40
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı -
Yardımcı Kaynaklar Ateş, M. (1996). Kapadokya’nın Başkenti Nevşehir. İstanbul. Barut, F. (2012). Bizans Dönemi Kapadokya Kiliseleri Duvar Resimlerinde Koimesis (Meryem’in Uykusu). Yayınlanmış Doktora Tezi . Ankara. Coşkun, N. (1999). Kapadokya Bölgesi Resim Sanatının Gelişim Evreleri. Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi . Edirne. Jerphanion, G. d. (1925). Une Nauvelle Province de I''art Byzantin. Les Eglises Rupestres de Cappadoce. Paris. Jolivet-Lévy, C. (1991). Les Églıses Byzantınes de Cappadoce. Paris. Kostof, S. (1989). Caves of God. Cappadocia and Its Churches. Oxford . Lafontaıne–Dosogne. (1963). Nouvelles Notes Cappadociennes Byzantion. Ötüken, Y. (1994). Ihlara. Ankara. Restle, M. (1967 ). Byzantıne Wall Painting in Asia Minor I-III. New York. Rodley, L. (1985). Cave monasteries of Byzantine Cappadocia. London. Schiemenz. (1969). Die Kapelle des Styliten Niketas in den Weinbergen von Ortahisar. Jahrbuch der Österreichischen Byzantinistik , 239-258. Sözen, M. (1998). Kapadokya. Thierry. (1972). Art Byzantine du Haut Moyen Age en Cappadoce. Thierry. (1965). Ayvali Kilise ou pigeonnier de Güllu Dere. Cahiers Archéologiques , 97-154. LAZAREV. V, StoriaDellaPitturaBizantina, Torino, 1967 BRODY Lisa-Gaıl HOFEMAN, Dura Europos Crossroads Of Antiquity, Boston Callege, 2011 JOBST Werner, Behçet ERDAL, İstanbul Büyük Saray Mozaiği, İstanbul, 1997 UYSAL Tenziler- Fatma BULGUN, The Gaziantep Zeugma MosaicMuseum, İstanbul, 2016 O. Demus, ByzantineMosaicDecoration, London, 1961 Ötüken, Y. (1984). Kapadokya Bölgesindeki Kapalı Yunan Haçı Kiliselerde Resim Programı. Sanat Tarihi Dergisi, . Pekak, S. (1995). Güzelöz (Mavrucan) Haç Kilise. Tarih Çevresi , 13-23.

Ders İle İlgili Dosyalar