Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
İLERİ KOMPOZİT ÜRETİMİ İkinci Düzey MKM 570 1 7.50 7.50 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT ÇELİK
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT ÇELİK
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı
Dersin Veriliş Şekli Yüzyüze
Dersin Amacı 1.Temel polimer matrisli kompozit üretim yöntemlerinin temel prensiplerini ve endüstri uygulamaları hakkında bilgi vermek. 2. İleri üretim yöntemleri (AFP, ATL, RTM, pultrüzyon, filament sarma, OOA, termoplastik termoforming vb.) ve uygulamaları hakkında genel bilgi vermek. 3. Üretim sırasında ortaya çıkan tipik defektlerin (boşluklar, delaminasyon, fiber düzensizlikleri vb.) nedenlerini ve tespit yöntemleri hakkında bilgi vermek. 4. Karakterizasyon metodları ve çeşitli standartlar hakkında bilgi vermek.
Dersin Tanımı Bu ders, polimer matrisli kompozit malzemelerin üretim süreçlerini bütüncül bir bakış açısıyla ele alarak, temel üretim tekniklerinden başlayıp otomasyonlu, yüksek verimli ve endüstri/araştırma odaklı ileri kompozit üretim yöntemlerine kadar uzanan bir çerçeve sunar. Ders kapsamında, söz konusu üretim süreçlerinin modelleme, karakterizasyon ve kalite kontrolüne yönelik güncel yaklaşımlar incelenmektedir.

Dersin İçeriği
1 Giriş & Temel Kavramlar: Kompozit malzemelerin tanımı, matris & takviye türleri, anisotropi ve temel mekanik davranış, klasik üretim yöntemleri
2 Giriş & Temel Kavramlar: Kompozit malzemelerin tanımı, matris & takviye türleri, anisotropi ve temel mekanik davranış, klasik üretim yöntemleri
3 RTM ve Türevleri (VARTM, LRTM, HP-RTM): Kalıp tasarımı, reçine dolumu, permeabilite, doldurma-sıkışma (flow/compaction) sorunları.
4 RTM ve Türevleri (VARTM, LRTM, HP-RTM): Kalıp tasarımı, reçine dolumu, permeabilite, doldurma-sıkışma (flow/compaction) sorunları.
5 Pultrüzyon: Sürekli profil üretim mantığı; die sıcaklığı, çekme hızı, reçine kür kinetiği ve üretim kalitesi ilişkisi.
6 Filament Sarma: Sarım açısı, gerilme kontrolü, mandrel tasarımı ve uygulamalar (basınç kapları, borular).
7 Arasınav
8 AFP & ATL (otomasyonlu yerleştirme): In-situ konsolidasyon, termal yönetim, parça optimizasyonu, uç/başlık sistemleri.
9 AFP & ATL (otomasyonlu yerleştirme): In-situ konsolidasyon, termal yönetim, parça optimizasyonu, uç/başlık sistemleri.
10 Termoforming & Basınçlı kalıplama: Termoplastik kompozit şekillendirme, hızlı üretim ve SMC/BMC.
11 Otoklav Dışı Kürleme (OoA): Enerji, maliyet avantajları, uygulamalarda kalite sağlama.
12 Defektler, Kalite Kontrol ve Standart Testler: Defekt tipleri (voids, delamination, fiber misalignment). ASTM standart test yöntemleri: çekme, eğilme, ILSS, Mode I fracture toughness, darbe, DMA ile Tg. NDT yöntemleri (ultrason, termografi, akustik emisyon). Testlerin proses parametreleri ile ilişkilendirilmesi.
13 Defektler, Kalite Kontrol ve Standart Testler: Defekt tipleri (voids, delamination, fiber misalignment). ASTM standart test yöntemleri: çekme, eğilme, ILSS, Mode I fracture toughness, darbe, DMA ile Tg. NDT yöntemleri (ultrason, termografi, akustik emisyon). Testlerin proses parametreleri ile ilişkilendirilmesi.
14 Sürdürülebilirlik ve Yeşil Kompozitler: Sürdürülebilir kompozit üretimi kavramı. Biyobazlı reçineler ve doğal lif takviyeler. Termoplastik kompozitlerin geri dönüştürülebilirliği. Yaşam döngüsü değerlendirmesi (LCA). Enerji tüketimi, karbon ayak izi ve çevresel etki. Endüstriyel uygulamalar ve güncel regülasyonlar.
15
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Kompozit malzemelerin temel bileşenlerini, anisotropik davranışlarını ve klasik kompozit üretim yöntemlerinin temel prensiplerini açıklamak.
2 İleri kompozit üretim yöntemlerinin (RTM ve türevleri, pultrüzyon, filament sarma, AFP/ATL, termoformlama, compression molding, OoA) çalışma prensiplerini ve uygulama alanlarını açıklamak.
3 Kompozit üretim süreçlerinde kalıp tasarımı, reçine akışı, permeabilite, sıkışma ve kürleşme gibi temel proses parametrelerinin ürün kalitesi üzerindeki etkilerini açıklamak.
4 Kompozit üretimi sırasında ortaya çıkan tipik defektleri ve bu defektlerin oluşum nedenlerini açıklamak.
5 Defektlerin tespiti için kullanılan tahribatsız muayene (NDT) ve standart test yöntemlerinin temel prensiplerini açıklamak.
6 Kompozit malzemelerin mekanik, termal ve dinamik özelliklerinin belirlenmesinde kullanılan karakterizasyon yöntemlerini ve ilgili ASTM standartlarını açıklamak.
7 Reçine akışı, ısı transferi ve kürleşme kinetiğine dayalı temel proses simülasyonu ve modelleme yaklaşımlarını açıklamak.
8
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Evcil hayvanlarda üreme ile ilgili olan hormonların yapıları ve işlevleri konusunda yeterli bilgi edinmek.
2 Gametogenezisin oluşum süreci ve hormonal mekanizması, ovum ve spermatozoitlerin genital kanaldaki göçü, gametogenezisi etkileyen etkenler, kan-testis bariyeri ve epididimisin işlevleri, kapasitasyon ve akrozom reaksiyonu, fertilizasyon (füzyon, aktivasyon, penetrasyon) konularında bilgi sahibi olmak.
3 Androloji ile ilgili özel muayene sistematiği, genital organların morfolojik ve işlevsel muayenesi, spermanın mikrobiyolojik muayenesi, spermanın ince (ultra-struktural) yapısı, spermanın kalitesini etkileyen etkenler, spermatolojik muayene, spermanın kısa ve uzun süreli saklanması ve dondurulması, sperma dondurma yöntemleri, spermanın eritilmesinde dış faktörlerin etkisi, eritme ve eritme sonrası yapılanları bilmek ve bunları uygulayabilmek.
4 Dişilerde reprodüktif anatomi, gonadların embriyonik gelişmesi, uterusun histolojik, anatomik ve fizyolojik yapısı, fertilizasyon ve erken embriyonik gelişim, luteal mekanizma, implantasyon ve doğum sonrası uterusun involusyonu, servikal mukus, spermatozoa migrasyonu, oogenezis, fertilizasyon akrozomal enzimler, füzyon, aktivasyon, penetrasyon, singami ve polispermi bloğu olgularını bilmek.
5 Senkronizasyon yöntemleri, yararları, süperovulasyon, embriyo transferi, vericilerin senkronizasyonu ve superovulasyonu, alıcıların östrus senkronizasyonu, uterus yıkaması, embriyoların gelişim evreleri, aranması, ve değerlendirilmesi, embriyo transfer teknikleri ile ilgili bilgileri bilmek ve uygulayabilmek.
6 Embriyo üretimi, in-vitro kültürü, embriyoların dondurulması, cinsiyet tayini, oositin dondurulması, klonlama, intrastoplazmik sperm enjeksiyonu gibi reprodüktif biyoteknoloji konularında bilgiye sahip olmak ve bunları uygulayabilmek.
7 Büyük ruminantlarda üreme ile ilgili hormonlar, reprodüktif fizyoloji, genital organların yapısı ve muayenesi, spermanın kimyasal bileşimi ve metabolizması, spermanın kriyobiyolojisi, östrus siklusu, suni tohumlama teknikleri, östrus senkronizasyon yöntemleri, infertilite nedenleri konularında bilgi edinmek ve çözüm önerileri sunabilmek.
8 Atlarda üreme hormonları, reprodüktif fizyoloji, genital organların yapısı ve muayenesi ile fizyolojisi, spermanın kimyasal bileşimi ve metabolizması, spermanın kriyobiyolojisi, östrus siklusu ve suni tohumlama teknikleri, östrus senkronizasyon yöntemleri, infertilite nedenleri ve çözüm önerileri konularında bilgi edinmek.
9 Küçük ruminantlarda üreme ile ilgili hormonlar, reprodüktif fizyoloji, genital organların yapısı ve muayenesi, fizyolojisi, spermanın kimyasal bileşimi ve metabolizması, spermanın kriyobiyolojisi, östrus siklusu ve suni tohumlama teknikleri, östrus senkronizasyon yöntemleri, infertilite nedenleri ve çözüm önerileri konularında bilgi edinmek.
10 Köpeklerde ve kedilerde üreme ile ilgili hormonlar, reprodüktif fizyoloji, genital organların yapısı, puberte, spermanın kimyasal bileşimi ve metabolizması, spermanın kriyobiyolojisi, östrus siklusu ve siklusu uyarma yöntemleri, vajinal sitoloji, suni tohumlama teknikleri ve uygulama nedenleri, infertilite nedenleri ve çözüm önerileri konularında bilgi edinmek.
11 Dişi genital organlarının yapısı, tavuklarda ve horozlarda üreme endokrinolojisi, kanatlı spermasının morfolojisi, horozdan sperma alma teknikleri, spermanın sulandırılması, tavuklara uygulanan suni tohumlama tekniği ve bu uygulamalarında fertiliteyi etkileyen başlıca nedenler ile ilgili bilgiye sahip olmak.
12 Erkek ve dişi balıkların reprodüktif anatomisi, spermatozoitlerin morfolojisi, spermatogenezis, üreme fizyolojisi, spermatolojik muayene, balık spermasının kısa ve uzun süreli saklanması ve dondurulması konularında bilgi edinmek. Deney hayvanlarının üreme organlarının anatomisi, laboratuvar hayvanlarında uygulanan başlıca üreme yöntemleri, puberte, seksüel sikluslar, çifleşme, ovulasyon, üreme verimini etkileyen bakım, beslenme ve çevre faktörleri ile ilgili bilgi sahibi olmak
13 Laboratuvar hayvanlarında dişi ve erkek genital organ yapıları, suni tohumlamaları, üretimi ve üretimle ilgili sorunları hakkında bilgi sahibi olmak.
14 Sperma sulandırıcıları ve sulandırıcıların özellikleri ve sulandırma işleminin uygulaması hakkında bilgi sahibi olmak.
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 13 3 39
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 13 1 13
Ödevler 1 5 5
Sunum / Seminer hazırlama 1 10 10
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 0 0 0
Ara sınavlar 1 2 2
Proje (Yarıyıl ödevi) 1 5 5
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 1 10 10
Yarıyıl sonu sınavı 1 2 2
Araştırma 0 0 0
Toplam iş yükü     86
AKTS     3.50

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 20
Kısa sınav 0 0
Ödev 1 20
Yarıyıl içi toplam   40
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı Flake C. Campbell Jr., Manufacturing Processes for Advanced Composites, Elsevier
Yardımcı Kaynaklar Sanjay Mazumdar, Composites Manufacturing: Materials, Product, and Process Engineering, CRC Press. - Ronald F. Gibson, Principles of Composite Material Mechanics, CRC Press. - Krishan K. Chawla, Composite Materials: Science and Engineering, Springer.

Ders İle İlgili Dosyalar