Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
ALTAYİSTİK Üçüncü Düzey TDE 609 Seçmeli 1 7.00 7.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri Yok
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör PROF. DR. HACER TOKYÜREK
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı PROF. DR. HACER TOKYÜREK
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı PROF. DR. HACER TOKYÜREK
Dersin Veriliş Şekli Teori
Dersin Amacı Altay Dil Teorisi çerçevesinde Türk, Moğol, Tunguz ve tartışmalı olarak Korece ve Japoncanın tarihsel ve karşılaştırmalı dilbilim açısından değerlendirilmesini sağlamak; öğrencilerin Karşılaştırmalı Dilbilim yöntemlerini kullanarak dil akrabalığı, dil temasları ve tipolojik benzerlikleri ayırt edebilme becerilerini geliştirmek.
Dersin Tanımı Altay Dilleri kavramının tarihsel gelişimi, teorinin ortaya çıkışı ve bilim dünyasındaki tartışmaların ele alınması;. Türk, Moğol ve Tunguz dilleri başta olmak üzere ilgili dil gruplarının ses, şekil ve söz varlığı bakımından karşılaştırılmasının yapılması; Korece ve Japoncanın bu çerçevedeki yeri eleştirel bir bakışla değerlendirilmesi; Ayrıca, dil akrabalığı ile bölgesel benzerlikler arasındaki farklar, dil temasları ve kültürel etkileşimler bağlamında incelenmesi.

Dersin İçeriği
1 Derse giriş: Altay Dil Teorisi nedir? Kapsamı, temel kavramlar ve terminoloji.
2 Karşılaştırmalı Dilbilim yöntemleri: dil akrabalığı, ses denklikleri ve temel ilkeler.
3 Altay teorisinin tarihçesi: 18.–21. yüzyıllar arası gelişim, önemli temsilciler ve yaklaşımlar.
4 Türk Dilleri/lehçeleri: genel özellikler, tarihsel gelişim ve sınıflandırma.
5 Moğol Dilleri: dil özellikleri ve Türk dilleri ile karşılaştırma.
6 Tunguz Dilleri: genel yapı, söz varlığı ve diğer Altay dilleri ile ilişkiler.
7 Korece ve Japonca: Altay teorisi bağlamında tartışmalı konumları.
8 VİZE
9 Ses bilgisi karşılaştırmaları: fonolojik benzerlikler ve düzenli ses denklikleri.
10 Şekil bilgisi karşılaştırmaları: eklemeli yapı, ek sistemleri ve gramer paralellikleri.
11 Söz varlığı karşılaştırmaları: temel kelime listeleri ve etimolojik analizler.
12 Dil teması ve bölgesel özellikler: dil birliği mi, dil akrabalığı mı?
13 Altay teorisine yöneltilen eleştiriler: modern dilbilimde teoriye yaklaşım.
14 Altay Dil Teorisi kapsamında seçilmiş metinler üzerinden Türk, Moğol ve Tunguz dillerinde ortak unsurların analizi; öğrencilerin kısa karşılaştırmalı çözümlemeler sunması ve genel tartışma.
15 FİNAL
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Öğrenci, Altay Dil Teorisi’nin temel kavramlarını ve tarihsel gelişimini açıklar.
2 Öğrenci, Karşılaştırmalı Dilbilim yöntemlerini tanımlar ve bu yöntemlerin dil akrabalığını belirlemedeki rolünü değerlendirir.
3 Öğrenci, Türk Dilleri, Moğol Dilleri ve Tunguz Dilleri’nin temel dil özelliklerini karşılaştırmalı olarak analiz eder.
4 Öğrenci, Korece ve Japoncanın Altay teorisi içindeki yerini eleştirel bir bakış açısıyla tartışır.
5 Öğrenci, Altay dilleri arasında öne sürülen ses denkliklerini tanır ve örnekler üzerinden açıklar.
6 Öğrenci, morfolojik (şekil bilgisel) benzerlikleri ve farklılıkları karşılaştırmalı olarak değerlendirir.
7 Öğrenci, söz varlığı ve etimolojik veriler üzerinden dil akrabalığına ilişkin çıkarımlar yapar.
8 Öğrenci, dil akrabalığı ile dil teması (bölgesel özellikler) arasındaki farkı ayırt eder.
9 Öğrenci, Altay teorisine yöneltilen başlıca eleştirileri analiz eder ve farklı görüşleri karşılaştırır.
10 Öğrenci, seçilmiş dil verileri veya metinler üzerinden karşılaştırmalı çözümleme yaparak bilimsel bir değerlendirme sunar.

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Türk Dili ve edebiyatı alanında araştırma ve çalışma için temel bilgi ve becerileri kazanır.
2 Türk Dili ve edebiyatı alanındaki kavram ve teorileri bilimsel yöntemlerle değerlendirir.
3 Türk Dili ve edebiyatının başlangıçtan günümüze kadarki tarihi gelişim ve değişimine vakıf olur.
4 Türk Dili ve edebiyatı konularında ileri düzey araştırma ve çalışmaları bağımsız olarak yürütebilir
5 Osmanlı Türkçesiyle yazılmış edebi metinleri okuma, yazma ve anlama bilgi ve becerisine sahip olur.
6 Türkçeyi doğru, güzel ve etkili bir şekilde kullanır.
7 Türk halk kültürü ve edebiyatının sözlü-yazılı ürünlerini ve kaynaklarını tanır
8 Dil ve edebiyat alanlarındaki duyarlılık ve zevkini geliştirir.
9 Bilimsel düşünmeyi öğrenir.
10 Mesleki terminolojiye hâkim olur.
11 Türk Dili ve edebiyatı alanıyla ilgili bilgi ve dökümanlara internet ve kütüphaneler aracılığıyla ulaşabilir.
12 Disipline ilişkin sorunları görme, eleştirel bakış açısıyla değerlendirme ve çözüm üretme yetisi kazanır.
13 Alanla ilgili karşılaşılan problemleri çözmeye dayalı öneriler geliştirebilir.
14 Türk Dili ve edebiyatının etkilendiği din, düşünce ve sanat hareketlerini ve bunların izlerini tespit eder.
15 Disiplinler arası bakış açısı ve değerlendirmeler yapabilir.
16 Akademik çevreyi tanır.
17 Yaşam boyu öğrenme gerekliliğinin farkına varır.
18 Sistematik düşünme yetenek ve kapasitesine sahip olur
19 Bilimsel ve mesleki etik ve sorumluluk sahibi olur.
20 Yaşadığı dünya, içinde bulunduğu toplum ve kendisi hakkında eleştirel bir anlayışa sahip olur.
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 14 3 42
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 14 2 28
Ödevler 5 10 50
Sunum / Seminer hazırlama 2 4 8
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 1 7 7
Ara sınavlar 1 3 3
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 1 10 10
Yarıyıl sonu sınavı 1 3 3
Araştırma 5 5 25
Toplam iş yükü     176
AKTS     7.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 40
Kısa sınav 10 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   40
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı Campbell, Lyle (1998). Historical linguistics: an introduction. Edinburgh: Edinburgh University Press. Dybo, AV; GS Starostin (2008). In Defense of the Comparative Method, or The End of the Vovin Controversy. RSUH Publishers, Moscow 2008, 119-258. Emine Yılmaz (2015), Altay Dilleri Araştırmaları - Çeviriler. Ankara: Hacettepe Üniversitesi. Han-Woo Choi (2010), Türkçe, Korece, Moğolca ve Mançu-Tunguzcanın Karşılaştırmalı Ses ve Biçim Bilgisi, Ankara: Türk Dil Kurumu Yay. Igor, Rachewiltz and Volker Rybatzki (2010), Introduction to Altaic Philology. Leiden: Brill. Janhunen, Juha (2003), The Mongolic Languages, London and New York. Miller, Roy Andrew (1971). Japanese and the other Altaic languages. Chicago: University of Chicago Press. Poppe, Nichoas (2018), Altayistiğe Giriş, Çev. Mustafa Levent Yener, İstanbul: Paradigma Akademi. Schönig, Claus (1994). Relativsatzbautypen in den sogenannten altaischen Sprachen. In: Acta Orientalia Hungarica XLVI (2-3) (1992/93) [1994]. 327–338. Schönig, Claus (1996). Bemerkungen zu den altaischen Personalpronomina. In: Türk Dilleri Araştırmaları 5. 1995 (1996). 33–64. Starostin, Sergei; Anna Vladimirovna Dybo; Oleg Mudrak (2003). Etymological Dictionary of the Altaic Languages. Brill. Şçerbak, Aleksandr (2019), Eski Dönem Türk-Moğol Dil İlişkileri, Çev. Rysbek Alimov, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Tekin, Talat (2003), Makaleler 1 - Altayistik. Ankara: Grafiker Yayınları. Tekin Talat (1993), Japonca ve Altay Dilleri. Doruk Yayınevi. Trask, Robert Lawrence (1996). Historical Linguistics. Arnold. Vovin, Alexander (2000). Pre-Hankul Materials, Koreo-Japonic, and Altaic, Korean Studies, Volume 24. Vovin, Alexander (2005). The End of the Altaic Controversy In Memory of Gerhard Doerfer. Central Asiatic Journal, 2005, Vol. 49, No. 1 (2005), pp. 71-132.
Yardımcı Kaynaklar

Ders İle İlgili Dosyalar