Erciyes University - Info Package

Dersin Adı	Dersin Seviyesi	Dersin Kodu	Dersin Tipi	Dersin Dönemi	Yerel Kredi	AKTS Kredisi	Ders Bilgileri
ESKİ UYGUR TÜRKÇESİ METİN İNCELEMELERİ II	Üçüncü Düzey	TDE 612	Seçmeli	1	7.00	7.00	Yazdır

Dersin Tanımı

Ön Koşul Dersleri	YOK
Eğitimin Dili	TÜRKÇE
Koordinatör	PROF. DR. HACER TOKYÜREK
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı	PROF. DR. HACER TOKYÜREK
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı	PROF. DR. HACER TOKYÜREK
Dersin Veriliş Şekli	TEORİ
Dersin Amacı	Eski Uygurcanın 9–14. yüzyıllar arasındaki Erken, Orta ve Geç dönemlerine ait metinler hakkında bilgi vermek; Eski Uygurların etkileşim içinde bulunduğu kültür ve dinleri tanıtmak ve Eski Uygurcanın fonetik ve morfolojik özellikleri ile genel gramer yapısını öğretmek suretiyle metinlerin okunup anlaşılabilecek düzeyde değerlendirilmesini sağlamak.
Dersin Tanımı	Eski Uygurcanın 9.–14. yüzyılları arasındaki Erken, Orta ve Geç dönem Eski Uygurca metinleri ile bu döneme ait dil bilgisi kuralları hakkında bilgi verilmesi; Eski Uygur Türkçesine ait metinlerden seçilmiş örnekler üzerinde okuma ve anlamlandırma çalışmaları yapılması; metinlerin ses ve şekil bilgisi bakımından incelenerek dönemin kendine özgü gramer özelliklerinin ortaya konulması.

Dersin İçeriği

1	Tibet''''in Ölüler Kitabı metninden seçilmiş metinler orijinal metninden okuyup anlamlandırma, ses ve şekil bilgisi bakımından inceleme çalışmaları yapılarak metinlerden hareketle devrin kendine has gramer özellikleri anlayabilme.
2	Tibet''''in Ölüler Kitabı metninden seçilmiş metinler orijinal metninden okuyup anlamlandırma, ses ve şekil bilgisi bakımından inceleme çalışmaları yapılarak metinlerden hareketle devrin kendine has gramer özellikleri anlayabilme.
3	Tibet''''in Ölüler Kitabı metninden seçilmiş metinler orijinal metninden okuyup anlamlandırma, ses ve şekil bilgisi bakımından inceleme çalışmaları yapılarak metinlerden hareketle devrin kendine has gramer özellikleri anlayabilme.
4	Tibet''''in Ölüler Kitabı metninden seçilmiş metinler orijinal metninden okuyup anlamlandırma, ses ve şekil bilgisi bakımından inceleme çalışmaları yapılarak metinlerden hareketle devrin kendine has gramer özellikleri anlayabilme.
5	Geç Dönem Tıp metinlerinden seçilmiş metinler orijinal metninden okuyup anlamlandırma, ses ve şekil bilgisi bakımından inceleme çalışmaları yapılarak metinlerden hareketle devrin kendine has gramer özellikleri anlayabilme.
6	Geç Dönem Tıp metinlerinden seçilmiş metinler orijinal metninden okuyup anlamlandırma, ses ve şekil bilgisi bakımından inceleme çalışmaları yapılarak metinlerden hareketle devrin kendine has gramer özellikleri anlayabilme.
7	Geç Dönem Tıp metinlerinden seçilmiş metinler orijinal metninden okuyup anlamlandırma, ses ve şekil bilgisi bakımından inceleme çalışmaları yapılarak metinlerden hareketle devrin kendine has gramer özellikleri anlayabilme.
8	VİZE
9	Geç Dönem Tıp metinlerinden seçilmiş metinler orijinal metninden okuyup anlamlandırma, ses ve şekil bilgisi bakımından inceleme çalışmaları yapılarak metinlerden hareketle devrin kendine has gramer özellikleri anlayabilme.
10	Geç Dönem Hukuk Vesikaları, köle alım satım sanatları gibi seçilmiş metinler orijinal metninden okuyup anlamlandırma, ses ve şekil bilgisi bakımından inceleme çalışmaları yapılarak metinlerden hareketle devrin kendine has gramer özellikleri anlayabilme.
11	Geç Dönem Hukuk Vesikaları, köle alım satım sanatları gibi seçilmiş metinler orijinal metninden okuyup anlamlandırma, ses ve şekil bilgisi bakımından inceleme çalışmaları yapılarak metinlerden hareketle devrin kendine has gramer özellikleri anlayabilme.
12	Geç Dönem Hukuk Vesikaları, köle alım satım sanatları gibi seçilmiş metinler orijinal metninden okuyup anlamlandırma, ses ve şekil bilgisi bakımından inceleme çalışmaları yapılarak metinlerden hareketle devrin kendine has gramer özellikleri anlayabilme.
13	Geç Dönem Hukuk Vesikaları, köle alım satım sanatları gibi seçilmiş metinler orijinal metninden okuyup anlamlandırma, ses ve şekil bilgisi bakımından inceleme çalışmaları yapılarak metinlerden hareketle devrin kendine has gramer özellikleri anlayabilme.
14	Geç Dönemde yazılmış Mektuplar orijinal metninden okuyup anlamlandırma, ses ve şekil bilgisi bakımından inceleme çalışmaları yapılarak metinlerden hareketle devrin kendine has gramer özellikleri anlayabilme.
15	FİNAL
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları

1	Öğrenci Türkçenin Eski Uygurca Dönemi hakkında bilgi verebilir.
2	Öğrenci Uygurların tarihi ve kültürü hakkında bilgi verebilir.
3	Öğrenci Uygurların girmiş oldukları dinler (Budizm, Manihaizm, Nesturi Hristiyanlığı) hakkında bilgi verebilir.
4	Öğrenci Eski Uygurca ses ve şekil bilgisi hakkında açıklama yapabilir.
5	Öğrenci Eski Uygur döneminin Erken, Orta ve Geç dönemindeki metinler hakkında ayrıntılı bilgi verebilir.
6	Öğrenci bu dönemde yazılmış metinler hakkında ayrıntılı bilgi verebilir.
7	Öğrenci Eski Uygurca metinleri orijinal harflerinden okuyup anlayabilir.
8	Öğrenci metinlerde geçen kelimeleri tahlil edebilir.
9	Öğrenci metinlerde geçen terimleri özellikle dinî terimleri açıklayabilir.
10	Öğrenci bu dönemle ilgili yapılan çalışmalar hakkında bilgi verebilir.

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi

1	Türk Dili ve edebiyatı alanında araştırma ve çalışma için temel bilgi ve becerileri kazanır.
2	Türk Dili ve edebiyatı alanındaki kavram ve teorileri bilimsel yöntemlerle değerlendirir.
3	Türk Dili ve edebiyatının başlangıçtan günümüze kadarki tarihi gelişim ve değişimine vakıf olur.
4	Türk Dili ve edebiyatı konularında ileri düzey araştırma ve çalışmaları bağımsız olarak yürütebilir
5	Osmanlı Türkçesiyle yazılmış edebi metinleri okuma, yazma ve anlama bilgi ve becerisine sahip olur.
6	Türkçeyi doğru, güzel ve etkili bir şekilde kullanır.
7	Türk halk kültürü ve edebiyatının sözlü-yazılı ürünlerini ve kaynaklarını tanır
8	Dil ve edebiyat alanlarındaki duyarlılık ve zevkini geliştirir.
9	Bilimsel düşünmeyi öğrenir.
10	Mesleki terminolojiye hâkim olur.
11	Türk Dili ve edebiyatı alanıyla ilgili bilgi ve dökümanlara internet ve kütüphaneler aracılığıyla ulaşabilir.
12	Disipline ilişkin sorunları görme, eleştirel bakış açısıyla değerlendirme ve çözüm üretme yetisi kazanır.
13	Alanla ilgili karşılaşılan problemleri çözmeye dayalı öneriler geliştirebilir.
14	Türk Dili ve edebiyatının etkilendiği din, düşünce ve sanat hareketlerini ve bunların izlerini tespit eder.
15	Disiplinler arası bakış açısı ve değerlendirmeler yapabilir.
16	Akademik çevreyi tanır.
17	Yaşam boyu öğrenme gerekliliğinin farkına varır.
18	Sistematik düşünme yetenek ve kapasitesine sahip olur
19	Bilimsel ve mesleki etik ve sorumluluk sahibi olur.
20	Yaşadığı dünya, içinde bulunduğu toplum ve kendisi hakkında eleştirel bir anlayışa sahip olur.
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü

	Sayısı	Süresi (saat)	Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim	14	3	42
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme)	14	3	42
Ödevler	5	7	35
Sunum / Seminer hazırlama	0	0	0
Kısa sınavlar	0	0	0
Ara sınavlara hazırlık	1	10	10
Ara sınavlar	1	1	1
Proje (Yarıyıl ödevi)	0	0	0
Laboratuvar	0	0	0
Arazi çalışması	0	0	0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık	1	10	10
Yarıyıl sonu sınavı	1	1	1
Araştırma	5	8	40
Toplam iş yükü			181
AKTS			7.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler

Yarıyıl içi değerlendirme	Sayısı	Katkı Yüzdesi
Ara sınav	1	40
Kısa sınav	0	0
Ödev	0	0
Yarıyıl içi toplam		40
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı		40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı		60
Genel toplam		100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri

Ders kitabı	Arat, Reşit Rahmeti (1930). Zur Heilkunde der Uiguren. Verlag der Akademier der Wissenschaften, Berlin. Arat, Reşit Rahmeti (1932). Zur Heilkunde der Uiguren II. Verlag der Akademier der Wissenschaften, Berlin. Arat, Reşit Rahmeti (1991). Eski Türk Şiiri. Ankara: TTK Yayınları. Eraslan, Kemal (2023). Eski Uygur Türkçesi Grameri. Ankara: TDK Yay. Elmalı, Murat (2017). Eski Uygurca Dil Bilgisi Terimleri vibakti-samaz. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Elmalı, Murat (2019). Eski Uygurca Altı Dişli Fil Hikâyesi. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Elmalı, Murat 2022. Daśakarmapathāvadānamālā, Giriş-MetinÇeviri-Notlar-Dizin. Ankara: TDK Yay. Gabain, A. Von (2000). Eski Türkçenin Grameri. (Çeviren: Mehmet Akalın). Ankara: TDK Yay. Kaya, Ceval (2021). Uygurca Altun Yaruk, Giriş, Metin ve Dizin. Ankara: TDK Yay. Keskin, Berker (2022). Eski Uygur Türkçesi Hukuk Belgeleri. Ankara: TDK Yay. Moriyasu, Takao (2020). Corpus of the Old Uighur Letters from the Eastern Silk Road. Berlin-Brandenburgische Akademie Der Wissenschaften Akademienvorhaben Turfanforschung, Berlin: Brepols. (BT46). Oda, Juten (2015). A Study of the Buddhist Sūtra called Säkiz Yükmäk Yaruq or Säkiz Törlügin Yarumïš Yaltrïmïš in Old Turkic. Akademienvorhaben Turfanforschung, Brepols: Turnhout (Belgien). BT33 Ölmez, Mehmet (2018). Uygur Kağanlığı Yazıtları. İstanbul: Bilgesu Yay. Özbay, Betül (2019). Huastuanift Manihaist Uygurların Tövbe Duası. Ankara: TDK Yay. Soothill, William Edward ve Lewis Hodus (1937). A Dictionary of Chinese Buddhist Terms. London. Taşağıl, Ahmet (2022). Uygurlar -840’tan Önce-. İstanbul: Bilge Kültür Sanat Yay. Tekin, Şinasi (2019). Uygurca Metinler II, Maytrısimit, Burkancıların mehdisi Maitreya ile buluşma Uygurca ibtidai bir dram (Burkancılığın Vaibhāṣika tarikatına ait bir eserin Uygurcası), Ankara: TDK Yay. Tokyürek, Hacer (2018). Altun Yaruk Sudur IV. Tegzinç. Ankara: TDK Yay. Tokyürek, Hacer (2019). Eski Uygur Türkçesinde Budizm ve Manihaizm Terimleri. Ankara: TDK Yay. Wilkens, Jens (2001). Die drei Körper des Buddha (Trikāya). Das dritte Kapitel der uigurischen Fassung des Goldglanz–Sūtras (Altun Yaruk Sudur) eingeleitet, nach den Handschriften aus Berlin und St. Petersburg herausgegeben, übersetzt und kommentiert. Turnhout (Belgien). BT21 Wilkens, Jens (2007). Das Buch von der Sündentilgung, Edition des alttürkisch–buddhistischen Kšanti Kılguluk Nom Bitig, Teil I–II. Turnhout (Belgien). BT25 Wilkens, Jens (2016), Buddhistische Erzählungen aus dem alten Zentralasien Edition der altuigurischen Daśakarmapathāvadānamālā (3 Teil). Brepols Publishers, Turnhout (Belgium). BT37 Wilkens, Jens (2021). “Batı Uygur Kağanlığı Ve Ötesinde Budizm”, (Çev. Buket N. Kırmızıgül, Arzu Arıcan, Kerime Çalış), Bitig Türkoloji Araştırmaları Dergisi, Bahar 2021 / 1: 103-152. Yakup, Abdurreşit (2010). Prajñāpāramitā Literature In Old Uyghur. Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften, Akademienvorhaben Turfanforschung, Turnhout (Belgien). BT28 Yakup, Abdurreşit (2016). Altuigurische Aparimitāyus-Literatur und kleinere tantrische Texte. Berlin-Brandenburgische Akademie Der Wissenschaften Akademienvorhaben Turfanforschung, Berlin: Brepols. BT36 Yakup, Abdurreşit (2021). Buddhāvataṃsaka literature in Old Uyghur. Berlin-Brandenburgische Akademie Der Wissenschaften Akademienvorhaben Turfanforschung, Berlin: Brepols. BT44 Yıldırım, Fikret (2017). Irk Bitig ve Orhon Yazılı Metinlerin Dili, Ankara: TDK Yay. Zieme, Peter, Kara, Georg (1978). Ein uigurisches Totenbuch, Nāropas lehre in uigrischer übersetzung. Budapest: Akademiai Kiado. Zieme, Peter (1975). Manichaisch-Türkische texte. Berlin Akademie-Verlag, 1975, (Schriften zur Geschichte und Kultur des Alten Orients. BT5 Zieme, Peter (1985). Budistische Stabreimdichtungen der Uiguren. Berlin. (Deutsche Akademie der Wissenschaften der DDR. Zentralinstitut für Alte Geschichte und Archeologie. Schriften zur Geschichte und Kultur des Alten Orients.) BT13 Zieme, Peter (1996). Altun Yaruq sudur Vorworte und das erste buch edition und Übersetzung der alttürkischen version des Goldglanzsutra Suvarnaprabhasottamasutra. Turnhout Brepols. BT18 Zieme, Peter (2000). Vimalakīrtinirdeśasūtra. Edition alttürkischer Übersetzungen nach Handschriftenfragmenten von Berlin und Kyoto, Mit einem Appendix von Jorinde Ebert Ein Vimalakīrti-Bildfragment aus Turfan, Brepols. BT20 Zieme, Peter (2005). Magische Texte des Uigurischen Buddhismus. Berlin. BT23 Zieme, Peter (2020). Minora fragmenta veterorvm vigvrorvm. Berlin-Brandenburgische Akademia Der Wissenschaften, Akademienvorhaben Turfanforschung, Brepols: Turnhout (Belgien). BT47 Zieme, Peter, Kara, Georg (1978). Ein uigurisches Totenbuch, Nāropas lehre in uigrischer übersetzung. Budapest: Akademiai Kiado.
Yardımcı Kaynaklar	Clauson, Sir Gerard (1972). An Etymological Dictionary of prethirteenth-century Turkish, Oxford. Wilkens, J. (2021). Handwörterbuch des Altuigurischen Altuigurisch - Deutsch - Türkisch, Eski Uygurcanın El Sözlüğü Eski Uygurca - Almanca – Türkçe. Universitätsverlag Göttingen.

Ders İle İlgili Dosyalar

DBP Hakkında

Ders Hakkında

Bölüm Hakkında