Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
TOPRAK VERİMLİLİĞİ Birinci Düzey TO 404 Zorunlu 8 5.00 5.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri
Eğitimin Dili
Koordinatör PROF. DR. OSMAN SÖNMEZ
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı PROF. DR. OSMAN SÖNMEZ
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı Arş. Gör. Fatma Nur KILIÇ
Dersin Veriliş Şekli
Dersin Amacı Sürdürülebilir bitkisel üretimde verimliliği artırmak amacıyla toprakların bitki besin maddesi sağlama kapasitelerini, bu maddelerin topraktaki yarayışlılık durumlarını ve dinamiklerini öğretmektir. Öğrencilere; toprak verimliliğini belirleme yöntemlerini (toprak ve bitki analizleri, tarla denemeleri) kavramak, toprakların verimlilik durumuna göre gübre gereksinimlerini belirlemek ve tarım topraklarının üretkenliğini koruma ile artırma stratejilerini geliştirme becerisi kazandırmak hedeflenmektedir.
Dersin Tanımı Toprak verimliliği ve bitki besleme ilişkileri temelinde bitki gelişimini sınırlayan ve destekleyen toprak faktörlerinin incelenmesidir. İçeriğinde; toprak verimliliği kavramı, bitki gelişimini etkileyen etmenler, makro ve mikro besin elementlerinin topraktaki kaynakları, formları, dönüşümleri ve fiksasyon mekanizmaları; toprak verimliliğini belirleme ve izleme yöntemleri; toprak organik maddesinin verimlilikteki rolü ile farklı toprak tiplerinde verimlilik sorunları ve çözüm yolları yer almaktadır.

Dersin İçeriği
1 Toprak verimliliği ve toprak üretkenliği kavramları, tarihçesi ve bitkisel üretimdeki temel önemi.
2 Bitki gelişimi ve verimi etkileyen faktörler; Minimum Kanunu (Liebig) ve Azalan Verim Yasası.
3 Toprakta azot verimliliği: Azot kaynakları, azot döngüsü, topraktaki formları, kayıpları ve yarayışlılığı.-1
4 Toprakta azot verimliliği: Azot kaynakları, azot döngüsü, topraktaki formları, kayıpları ve yarayışlılığı.-2
5 Toprakta fosfor verimliliği: Fosfor ve potasyum kaynakları, organik ve inorganik formları, fiksasyonu ve yönetimi.-1
6 Toprakta fosfor verimliliği: Fosfor ve potasyum kaynakları, organik ve inorganik formları, fiksasyonu ve yönetimi.-1- devamı
7 Ara sınav
8 Kalsiyum, magnezyum ve kükürt elementlerinin toprak verimliliği açısından önemi ve dönüşüm süreçleri
9 Toprakta mikro element verimliliği: Demir, çinko, bakır, mangan ve borun topraktaki yarayışlılığını etkileyen faktörler.
10 Toprak organik maddesi ve humus kalitesinin toprak verimliliği ile biyolojik aktivite üzerindeki doğrudan etkileri.
11 Toprak reaksiyonunun (pH) ve kireç içeriğinin bitki besin maddelerinin yarayışlılığı ve kilitlenmesi üzerindeki rolleri.
12 Tuzlu, sodyumlu ve asit toprakların verimlilik sorunları ve bu toprakların ıslah edilerek verimli hale getirilmesi.-1
13 Tuzlu, sodyumlu ve asit toprakların verimlilik sorunları ve bu toprakların ıslah edilerek verimli hale getirilmesi.-2
14 Final sınavı
15
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Toprak verimliliği ve toprak üretkenliği arasındaki farkları açıklayarak, bitki gelişimini sınırlayan temel verimlilik yasalarını tanımlar.
2 Makro ve mikro besin elementlerinin topraktaki dönüşümlerini, fiksasyon mekanizmaları ve bitkiler için yarayışlılık durumlarını analiz eder.
3 Toprak reaksiyonu (pH), kireç, tuzluluk ve organik madde gibi toprak özelliklerinin verimlilik üzerindeki etkilerini değerlendirir.
4 Sorunlu toprakların (asit, alkali, tuzlu) verimlilik problemlerini teşhis eder ve bu toprakların verimliliğini artırmaya yönelik ıslah yöntemlerini önerir.
5 Toprak ve bitki analiz raporlarını esas alarak, farklı kültür bitkileri için ekonomik ve çevre dostu gübreleme reçeteleri ve uygulama planları hazırlar.
6 oprak kalitesinin korunması, organik madde yönetimi, sürdürülebilir toprak verimliliği ve tarımsal üretkenliğin artırılmasına yönelik yönetim stratejileri geliştirir.
7
8
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Toprak Bilimi ve Bitki Besleme konularında temel kuramsal bilgileri öğrenebilme
2 Temel Bilim ve Mühendislik bilgilerini kullanma becerisi kazanma
3 Toprak Bilimi ve Bitki Besleme konularında temel kuramsal bilgileri uygulayabilme becerisi kazanma
4 Toprak Bilimi ve Bitki Besleme temelinde toprak, bitki, gübre, su ve çevresel atıkların analiz tekniklerini öğrenebilmek ve bu teknikleri toprak verimliliği ile ilgili sorunların çözümüne yönelik olarak kullanabilme becerisi kazanma
5 Doğal kaynakların izlenmesi ve planlanmasında Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri tekniklerini anlama ve kullanma becerisi kazanma
6 Arazi yönetimi ve kullanım planlaması konusunda temel kavramları ve kuramları anlama ve kullanma becerisi kazanma
7 Ülkemizde ve Dünyada Toprak Bilimi ve Bitki Besleme alanındaki sorunları görebilme, analiz etme, çözüm üretme ve çözüm önerilerini yazılı ve sözlü olarak topluma aktarma becerisi kazanma
8 Toprak Bilimi ve Bitki Besleme alanındaki ulusal ve uluslararası yenilikleri takip etmek ve kendisini sürekli yenileme ve geliştirme becerisi kazanma
9 Mesleki uygulamalar sırasında elde ettiği bulguları ülke çıkarları ile tarım ve çevre korumayı gözeterek uygulayabilme becerisi kazanma
10 Toprak Bilimi ve Bitki Besleme alanındaki sorunlara çözüm üretebilmeye yönelik araştırma - geliştirme projelerinde yer alabilecek bilgi ve beceriye sahip olma
11 Toprak, su ve diğer doğal kaynakların tanınması, planlanması, korunması ve sürdürülebilir kullanımı ile iş sağlığı ve güvenliği konularında bilgi sahibi olma
12 Ziraat Mühendisliği Mesleğinin etik değerlerine ve gerekli bilimsel formasyona sahip bireyler olarak takım çalışması içerisinde yer alabilmek ve gerektiğinde sorumluluk üstlenebilme
13 Yazılı ve sözlü iletişimde Türk dilini etkin kullanabilmek; alanıyla ilgili uluslararası literatürü izleyebilme ve iletişim kurabilme açısından yabancı dil ve bilgisayar bilgisine sahip olma
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 14 3 42
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 10 2 20
Ödevler 10 2 20
Sunum / Seminer hazırlama 0 0 0
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 10 2 20
Ara sınavlar 1 2 2
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 10 2 20
Yarıyıl sonu sınavı 1 2 2
Araştırma 0 0 0
Toplam iş yükü     126
AKTS     5.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 100
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   100
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı
Yardımcı Kaynaklar

Ders İle İlgili Dosyalar