Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
ÇAĞDAŞ BİLİM FELSEFECİLERİ İkinci Düzey FEL636 2 7.00 7.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri -
Eğitimin Dili TÜRKÇE
Koordinatör DOÇ. DR. SERDAR SAYGILI
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı DOÇ. DR. SERDAR SAYGILI
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı -
Dersin Veriliş Şekli YÜZ YÜZE
Dersin Amacı Bu dersin amacı, 20. yüzyılın başından günümüze bilim felsefesindeki temel dönüşümleri ve bu dönüşümlere yön veren düşünürlerin kuramsal yaklaşımlarını analiz etmektir. Öğrencilere; Pierre Duhem’den Larry Laudan’a kadar uzanan süreçte bilimsel kuramların yapısı, rasyonalite, yöntem ve bilimin toplumsal boyutları üzerine geliştirilen çağdaş perspektifleri eleştirel bir süzgeçten geçirme yetisi kazandırmak hedeflenmektedir.
Dersin Tanımı Bu ders, çağdaş bilim felsefesinin kilit isimlerini ve onların özgün kavramlarını inceleyen lisansüstü düzeyde bir soruşturmadır. Ders kapsamında; Duhem’in bütünselci yaklaşımı, Meyerson’un özdeşlik arayışı, Koyré’nin bilimsel devrim çözümlemeleri, Bernal ve Ziman’ın bilimin sosyal boyutu hakkındaki görüşleri ile Feyerabend’in yöntem karşıtlığı ve Laudan’ın problem çözme modeli ele alınmaktadır. Bilim felsefesinin dünya problemleri karşısındaki konumu ve tarihsel süreçteki metodolojik değişimler ana izleği oluşturur.

Dersin İçeriği
1 Bilim felsefesine giriş ve dünya problemleri karşısında bilim felsefesinin konumu.
2 Pierre Duhem: Fizik kuramının amacı ve yapısı; bütünselci (holist) yaklaşım.
3 Pierre Duhem: Deneyin zayıf belirlenmişliği ve kuram seçimi tartışmaları.
4 Emilé Meyerson: Bilimsel açıklama ve özdeşlik arayışı.
5 Emilé Meyerson: Akıl ve gerçeklik arasındaki ontolojik bağ.
6 Alexandre Koyré: Modern bilimin doğuşu ve bilimsel devrimlerin felsefi analizi.
7 VİZE SINAVI
8 John Desmond Bernal: Bilimin toplumsal işlevi ve marksist bilim felsefesi.
9 John Desmond Bernal: Bilimin tarihi ve toplumsal kurumlarla ilişkisi.
10 Paul Feyerabend: Yöntemsel anarşizm ve "Yönteme Hayır" tezi.
11 Paul Feyerabend: Bilimsel çoğulculuk ve demokraside bilim.
12 John M. Ziman: Bilimsel bilginin toplumsal inşası ve akademik bilim anlayışı.
13 Larry Laudan: Bilimsel rasyonalite ve problem çözme modeli olarak bilim.
14 FİNAL SINAVI
15
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Kronolojik ve Tematik Kavrayış: Pierre Duhem’den Larry Laudan’a kadar uzanan süreçte çağdaş bilim felsefecilerinin temel görüşlerini ve bu süreçteki kuramsal dönüşümleri kronolojik bir bütünlük içinde açıklar.
2 Epistemolojik Analiz: Fransız epistemoloji geleneğinin temsilcileri olan Duhem ve Meyerson üzerinden bilimsel kuramların yapısı, bütünselcilik ve özdeşlik arayışı gibi kavramları analiz eder.
3 Tarihsel ve Sosyolojik Perspektif: Bilimin gelişimini sadece mantıksal bir süreç olarak değil; Koyré, Bernal ve Ziman ekseninde tarihsel, toplumsal ve kurumsal boyutlarıyla değerlendirir.
4 Metodolojik Eleştiri Yeteneği: Feyerabend’in yöntem karşıtı anarşist yaklaşımı ile Laudan’ın rasyonalite ve problem çözme modelini karşılaştırarak bilimsel yöntem tartışmalarında eleştirel bir tutum geliştirir.
5 Felsefi Sentez ve Uygulama: Bilim felsefesindeki çağdaş tartışmaları "dünya problemleri" bağlamında yorumlayarak, bilimsel bilginin güncel sorunlar karşısındaki yerini ve sorumluluğunu tartışır.
6 Bilimsel Devrimlerin Felsefesi: Alexandre Koyré’nin modern bilimin doğuşuna dair analizlerini kullanarak, bilimsel düşüncedeki sıçramaların ve paradigma değişimlerinin felsefi arka planını açıklar.
7 Bilimin Kurumsal Yapısını Sorgulama: John Desmond Bernal ve John M. Ziman’ın yaklaşımları doğrultusunda, bilimin sadece soyut bir bilgi kümesi değil, aynı zamanda toplumsal ve akademik bir kurum olduğunu gerekçelendirir.
8
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Analiz metotlarının temellerini bilir
2 Spektroskopik metotları metotların temellerini öğrenir
3 Kalitatif analiz yapar
4 Kanlitatif analiz yapar
5 Kalitatif analizdeki problemleri çözer
6 Kantitatif analizdeki problemleri çözer
7 Analizde metot seçimi yapar
8 Analiz sonuçlarını değerlendirir
9 İlaç analizine karar verir.
10 Îyi laboratuar uygulamalarını bilir.
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 14 3 42
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 14 3 42
Ödevler 0 0 0
Sunum / Seminer hazırlama 10 1 10
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 1 15 15
Ara sınavlar 1 3 3
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 1 15 15
Yarıyıl sonu sınavı 1 3 3
Araştırma 15 3 45
Toplam iş yükü     175
AKTS     7.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 40
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   40
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı Kabadayı, Talip. Duhem’den Laudan’a Çağdaş Bilim Felsefecileri. Ankara: Bilgesu Yayıncılık, 2010.
Yardımcı Kaynaklar -

Ders İle İlgili Dosyalar