Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
DİL ÖĞRETİMİNDE METİN TİPOLOJİSİ Birinci Düzey TEA 651 1 7.00 7.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri Yok
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör DOÇ. DR. MEHMET ALİ BAHAR
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı DOÇ. DR. MEHMET ALİ BAHAR
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı Yok
Dersin Veriliş Şekli Yüz yüze
Dersin Amacı Metin tipolojisiyle ilgili kapsamlı bir bilgi birikimine ulaşmak ve bu bilgiler ışığında dil eğitiminde metin türü edinciyle ilgili çalışmaları değerlendirmek.
Dersin Tanımı Bu ders metin dil bilimsel bakışla metin tipolijileriyle ilgili çalışmaların dil eğitiminde metin türü edincine yansımalarının kapsamlı biçimde ele alındığı bir derstir.

Dersin İçeriği
1 Metin Kavramı
2 Metinsellik Ölçütleri-1 (Oluşturucu Ögeler)
3 Metinsellik Ölçütleri-2 (Etkileşimsel Ögeler)
4 Metin Türlerinin Sınıflandırılmasıyla İlgili Geleneksel Yaklaşımlar
5 Metin Dil Bilimde Metin Türleriyle İlgili Öncü Çalışmalar
6 Metin Tipolojisi ve Metin Türü Edinci Arasındaki İlişki
7 Metin Tipolojisinin Dil Öğretimi Açısından Taşıdığı Değer/Dil Eğitiminde Metin Tipolojisiyle İlgili Benimsenen Yaklaşımlara Dönük Eleştiri
8 İşlevsel Metin Tipolojisi-1
9 İşlevsel Metin Tipolojisi-2
10 Nicel Metin Tipolojisi-1
11 Nicel Metin Tipolojisi-2
12 Metin Tipolojisinde Geçişkenlik-Melez/Periferik Metinler
13 Esnek Metin Sınıflandırmaları
14 Çözümleme
15
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Metin kavramını açıklar.
2 Metinsel özellikleri ifade eder.
3 Geleneksel metin sınıflandırmalarını betimler.
4 Çağcıl metin tipolojisi yaklaşımlarını öbeklendirir.
5 Çağcıl metin tipolojisi yaklaşımlarını dil eğitimi bakımından değerlendirir.
6 Metin tipolojisini ortaya koymanın dil eğitimine yansımalarını yorumlar.
7 İşlevsel metin tipolojisi belirleme yaklaşımını kavrar.
8 Nicel metin tipolojisi belirleme yaklaşımlarını ve bu yaklaşımlarda kullanılan çözümleme tekniklerini açıklar.
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Gazetecilik disiplinine ilişkin temel kavramları, kuramları, yaklaşımları ve mesleğin temel ilkelerini bilimsel bir bakış açısıyla tanımlar ve açıklar.
2 Gazeteciliğin Dünya’da ve Türkiye’de tarihsel, toplumsal ve teknolojik gelişimini, mesleğin yapısal, yönetsel ve teknik bileşenlerini bilir.
3 Türkiye''de gazeteciliğin yasal çerçevesi, meslek hakları, etik kuralları ve örgütlenmesi hakkında kapsamlı bilgiye sahiptir ve çalışmalarında mesleki etik ilkelerini titizlikle uygular.
4 İletişim ve gazetecilik alanıyla ilgili bilimsel, toplumsal, ekonomik, yasal, siyasal, sosyal ve kültürel konularda yeterli disiplinler arası bilgi birikimine sahip olur ve bu birikimle tutarlı, kapsamlı fikirler oluşturur.
5 Haber üretim sürecini, güvenilir haber kaynaklarını, haber toplama yöntemlerini ve gazetecilik metin türlerini bilir ve uygular.
6 Gazetecilikle ilgili iletişim teknolojilerini ve dijital araçları (yazılım, program, uygulamalar vb.) etkin bir şekilde kullanır ve teknolojik gelişmeleri takip eder.
7 Farklı medya platformları (yazılı, görsel, dijital) ve hedef kitleler için uygun, yaratıcı ve özgün içerikler üretir.
8 Yaratıcı ve eleştirel bir yaklaşımla, gazeteciliğin iş süreçlerine özgü araştırma, planlama, ürün geliştirme ve uygulama becerisine sahiptir.
9 Medya okuryazarlığı becerilerini edinerek, yerel, ulusal ve küresel medya düzenini, medya gündemini, sektörel yenilikleri ve sorunları eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirir.
10 Gazeteciliğin toplumsal yaşam, kültür, sanat, ekonomi ve siyasetle olan etkileşimini analiz eder.
11 Gazeteciliğin sürdürülebilir kalkınma hedefleri, kamu yararı ve kamu hizmeti gibi evrensel ve toplumsal boyuttaki etkilerine ve hukuksal sonuçlarına karşı duyarlıdır.
12 Yapay zekâ uygulamalarının haber üretim, dolaşım ve tüketim süreçlerine uyumlaştırılmasını değerlendirir ve bu süreçlerin etik boyutlarını analiz eder.
13 Yapay zekâ uygulamalarının gazetecilik mesleğine etkilerini inceler, bu dönüşümün yarattığı mesleki ve yapısal sorunları eleştirel bir perspektifle değerlendirir.
14 Gazetecilik ve habercilik alanında ekip üyesi olarak sorumluluk alır, iş birliği içinde çalışmaya uyum sağlar ve zaman sınırlılığı içinde yaratıcı içerikler üretir.
15 İş hayatındaki uygulamalar hakkında bilgi ve deneyim sahibi olur (staj).
16 Girişimcilik ve iş geliştirme konularında bilgi ve beceriye sahip olur.
17 En az bir yabancı dilde, alanıyla ilgili sözlü ve yazılı etkin iletişim kurma becerisine sahiptir.
18 İş sağlığı ve güvenliği konusunda alanıyla ilgili temel bilgiyi edinir ve kendi çalışma ortamında uygular.
19 Gazetecilik alanı dışında, kişisel ilgi alanları doğrultusunda tercih ettiği konu/larda akademik bilgi ve perspektif sahibi olur.
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 14 3 42
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 6 6 36
Ödevler 5 5 25
Sunum / Seminer hazırlama 4 4 16
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 1 10 10
Ara sınavlar 1 2 2
Proje (Yarıyıl ödevi) 1 10 10
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 1 11 11
Yarıyıl sonu sınavı 1 2 2
Araştırma 3 6 18
Toplam iş yükü     172
AKTS     7.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 30
Kısa sınav 0 0
Ödev 4 10
Yarıyıl içi toplam   40
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı Bahar, M. A., (2023). Metin Türlerinin Öğretiminde Dijital Öykü Kullanımı. Teknolojik Yaklaşımlara Dayalı Türkçe Öğretimi (s.362-399). Pegem Akademi. Biber, D. (1989). A typology of English texts. Linguistics, 27(1), 3-44. https://doi.org/10.1515/ling.1989.27.1.3 Santini, M. (2001). Text typology and statistics. Explorations in Italian press subgenres: 1607. The Italian Journal of Linguistics, 13, 339-374. Saukkonen, P. (2007). Cognitive schemas behind statistics: Towards a system of text typology*. Journal of Quantitative Linguistics, 14(2–3), 242–264. https://doi.org/10.1080/09296170701514197
Yardımcı Kaynaklar Bahar, M. A., (2021). Metindilbilim ve Türkçe Öğretimi. Türkçe Öğretimine Genel Bir Bakış El Kitabı (s.435-472). Pegem Akademi. Zhu, Y., Tang, Y. ve Li, H. (2025). Exploring the application of Reiss’s text typology theory in the translation of Traditional Chinese Medicine classics—Taking Ben Cao Gang Mu (Compendium of Materia Medica) as an example. International Journal of English Linguistics, 15(2), 127–? https://doi.org/10.5539/ijel.v15n2p1

Ders İle İlgili Dosyalar