Erciyes University - Info Package

Dersin Adı	Dersin Seviyesi	Dersin Kodu	Dersin Tipi	Dersin Dönemi	Yerel Kredi	AKTS Kredisi	Ders Bilgileri
KLASİK SOSYOLOJİ TEORİLERİ	İkinci Düzey	SOS 507	Seçmeli	1	7.00	7.00	Yazdır

Dersin Tanımı

Ön Koşul Dersleri	-
Eğitimin Dili	Türkçe
Koordinatör	ÖĞRETİM ÜYESİ ZEHNİ ÖZMEN
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı	Dr. Öğr. Üyesi Zehni Özmen
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı	-
Dersin Veriliş Şekli	Yüz yüze
Dersin Amacı	Sosyolojik teorinin tarihsel kökenlerini ve modernite tartışmalarını kurucu düşünürlerin eserleri üzerinden incelemek; öğrencilere ileri düzeyde kuramsal analiz yetisi kazandırmak ve klasik sosyoloji mirasının çağdaş sosyal bilimler araştırmalarındaki yerini tartışmaya açmaktır.
Dersin Tanımı	Ders sosyolojik teorinin kurucu mirasını (Marx, Durkheim, Weber) merkeze alarak, bu mirasın öncesindeki kurumsal inşayı (Wallerstein, Mills) ve sonrasındaki çağdaş yankılarını (Simmel, Tönnies, Bourdieu) kapsayan bir izlenceye sahiptir. Ders; toplumsal yapı, eylem, rasyonalite, sınıf ve sembolik iktidar gibi anahtar kavramları tarihsel bağlamı ve güncel potansiyelleriyle birlikte akademik tartışmaya açar.

Dersin İçeriği

1	Ders Tanıtımı
2	Sosyolojinin Doğası ve İlgisi: C.W. Mills ve Sosyolojik İmgelem (Bireysel biyografiler ile toplumsal tarih arasındaki bağ).
3	Sosyolojinin Kurumsal Mirası: I. Wallerstein - Sosyal Bilimlerin Vaadi, Sosyolojinin Mirası makalesinin ilk bölümleri (Disiplinlerin inşası ve 19. yüzyıl bağlamı).
4	Émile Durkheim (I) - Sosyolojik Yöntem ve İşbölümü: Toplumsal olgu (social fact) kavramı, Sosyolojik Yöntemin Kuralları ve mekanik/organik dayanışma.
5	Émile Durkheim (II) - Bütünleşme, İntihar ve Din: Anomi kavramı, İntihar çalışmasının analitik önemi ve dini hayatın ilkel biçimleri.
6	Karl Marx (I) - Temel Kavramlar ve Tarihsel Materyalizm: Tarihsel arka plan, diyalektik materyalizm, alt yapı/üst yapı modeli ve yabancılaşma kavramı.
7	Karl Marx (II) - Sınıf, İdeoloji ve Kapitalizmin Dinamikleri: Sınıf çatışması, meta fetişizmi ve ideoloji eleştirisi üzerinden Marx''''ın kapitalizm analizi.
8	Max Weber (I) - Anlayıcı Sosyoloji ve Eylem Tipleri: Metodolojik bireycilik, "Verstehen" (Anlama), ideal tipler ve rasyonel/irrasyonel eylem biçimleri.
9	Ara Sınav Haftası
10	Max Weber (II) - Rasyonalizasyon, Bürokrasi ve Tahakküm: Protestan ahlakı ve kapitalizmin ruhu, otorite tipleri (geleneksel, karizmatik, yasal-ussal) ve "demir kafes" metaforu.
11	Ferdinand Tönnies - Toplumsal Bağların Dönüşümü: Cemaat (Gemeinschaft) ve Cemiyet (Gesellschaft) kavramları üzerinden modernleşme okuması.
12	Georg Simmel - Biçimsel Sosyoloji ve Modern Deneyim: Toplumsal etkileşim biçimleri, Metropol ve Tinsel Hayat, paranın felsefesi ve modern bireyin trajedisi.
13	Klasikten Çağdaşa Bir Köprü: Pierre Bourdieu (I): Habitus, alan (field) ve sermaye biçimleri (ekonomik, kültürel, sosyal, sembolik).
14	Pierre Bourdieu (II) - Yeniden Üretim ve Sembolik Şiddet: Kültürel yeniden üretim, beğeninin toplumsal inşası (Ayrım) ve sembolik şiddet kavramı üzerinden sınıf analizi.
15	Sosyolojiye Yönelik Meydan Okumalar: I. Wallerstein - Sosyal Bilimlerin Vaadi, Sosyolojinin Mirası makalesinin "Meydan Okumalar" bölümü ve klasiklerin bugünün dünyasını açıklamaktaki sınırları/potansiyelleri.
16	Genel Değerlendirme
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları

1	Sosyolojik Tahayyül Geliştirme: Bireysel biyografiler ile toplumsal tarih arasındaki bağı C.W. Mills’in "sosyolojik imgelem" kavramı çerçevesinde kuramsallaştırır.
2	Sosyal bilimlerin 19. yüzyıldaki kurumsal inşasını ve sosyolojinin bu süreçteki yerini Wallerstein ekseninde eleştirel bir süzgeçten geçirir.
3	Durkheim, Marx ve Weber’in temel kavramlarını (anomi, yabancılaşma, rasyonalizasyon vb.) metodolojik ve epistemolojik farklılıklarıyla birlikte analiz eder.
4	Klasik ve modern klasik eserleri orijinal metinleri üzerinden okuma, yorumlama ve bu metinler arasında karşılaştırmalı analiz yapma becerisi kazanır.
5	Sosyolojik teorinin tarihsel sınırlarını fark eder ve klasik kuramın güncelliğine dair özgün bir akademik perspektif geliştirir.
6	-
7	-
8	-
9	-
10	-

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi

1	Sosyoloji alanında uygulanan araştırma yöntem ve tekniklerini kullanır, kuramsal ve uygulamalı bilgilere sahip olur.
2	Sosyoloji alanında yerli/yabancı yazılı kaynakları etkin bir şekilde kullanır.
3	Sosyoloji alanının ilişkili olduğu disiplinler arası etkileşimi kavrar ve farklı disiplinlerle ortak çalışmalar yürütür.
4	Sosyoloji alanında edindiği uzmanlık düzeyindeki kuramsal ve uygulamalı bilgilerle; alanında karşılaşılan sorunları, ileri düzeyde yöntem/teknikler ve bilişim/iletişim teknolojilerini kullanarak çözümler.
5	Alanında edindiği bilgileri farklı disiplin alanlarından gelen bilgilerle bütünleştirerek yorumlar, çözümler ve yeni bilgiler üretir. Alanında edindiği uzmanlık bilgisini, sorun çözme ve uygulama becerilerini kullanarak farklı disiplinlerle ortak çalışmalar yürütür.
6	Alanıyla ilgili uzmanlık gerektiren bir çalışmada bağımsız olarak çalışır. Sorunların çözümlenmesini gerektiren ortamlarda liderlik yapar; kişisel, kurumsal ve ekip çalışmalarını uzmanlık düzeyinde organize eder.
7	Sosyoloji alanında edindiği uzmanlığı kullanarak sorumluluğu altındaki kişi ve grupların öğrenmesini yönlendirir. Toplumun siyasi, iktisadi, ahlaki duyarlılığını geliştirir.
8	Sosyoloji alanıyla ilgili verileri toplar, yorumlar, uygular. Tarihi-kültürel çevrenin korunmasıyla ilgili çalışmaları, bilimsel, kültürel, sanatsal, toplumsal ve etik değerleri gözeterek denetler ve bu değerleri yayar.
9	Alanında edindiği kuramsal ve uygulamalı uzmanlık düzeyindeki bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla inceler, geliştirir, değerlendirir ve gerektiğinde değiştirmek üzere harekete geçer.
10	Alanında yeni fikirlerin analizini, sentezini ve eleştirel değerlendirmesini yapar. Özgün bir çalışmayı, programı veya projeyi bağımsız olarak zamanında ve istenilen nitelikte gerçekleştirerek ilgili alanda bilimsel çalışmalara katkıda bulunur.
11	Sosyoloji alanındaki güncel gelişmeleri ve yürütülen projeleri, nicel ve nitel verilerle destekleyerek alanındaki ve alan dışındaki gruplara iletişim araçlarıyla aktarır. Alanında strateji belirler, politika geliştirir, uygulama aşamalarını planlar ve elde edilen sonuçları paylaşır.
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü

	Sayısı	Süresi (saat)	Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim	16	2	32
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme)	16	2	32
Ödevler	2	5	10
Sunum / Seminer hazırlama	1	20	20
Kısa sınavlar	0	0	0
Ara sınavlara hazırlık	1	20	20
Ara sınavlar	1	2	2
Proje (Yarıyıl ödevi)	1	25	25
Laboratuvar	0	0	0
Arazi çalışması	0	0	0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık	1	25	25
Yarıyıl sonu sınavı	1	3	3
Araştırma	0	0	0
Toplam iş yükü			169
AKTS			7.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler

Yarıyıl içi değerlendirme	Sayısı	Katkı Yüzdesi
Ara sınav	1	30
Kısa sınav	0	0
Ödev	1	10
Yarıyıl içi toplam		40
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı		40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı		60
Genel toplam		100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri

Ders kitabı	Weber, M. (2012). Ekonomi ve Toplum. İstanbul: Yarın Yayınları. Marx, K. (2011). 1844 İktisadi ve Felsefi Elyazmaları. Ankara: Sol Yayınları Durkheim, E. (2010). Toplumsal İşbölümü. İstanbul: Cem Yayınevi. Tönnies, F. (2019). Cemaat ve Cemiyet. İstanbul: VakıfBank Kültür Yayınları.
Yardımcı Kaynaklar	Mills, C. W. (2016). Sosyolojik Tahayyül. İstanbul: İthaki Yayınları. Simmel, G. (2014). Metropol ve Zihinsel Yaşam. İstanbul: Alfa Yayınları.

Ders İle İlgili Dosyalar

DBP Hakkında

Ders Hakkında

Bölüm Hakkında