Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
BİLİMSEL ARAŞTIRMA VE SUNUM TEKNİKLERİ İkinci Düzey 1.2.08 2 1.00 1.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri Dersin herhangi bir ön koşulu yoktur.
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı Dr. Öğr. Üyesi Elif ÇELİK GÜRBULAK
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı ARŞ. GÖR. SEYRANİ DEMİR
Dersin Veriliş Şekli Online ve yüz yüze
Dersin Amacı Veteriner hekimlik alanında eğitim alan öğrenciler için bilimsel araştırmalarda kullanılan yöntem ve teknikleri ele alan, açıklayan ve olayları bilimsel bir bakış açısı ile irdelemeyi amaçlayan bir derstir.
Dersin Tanımı Bilimsel bir araştırma yürütmek için gerekli beceri ve uygulama kazanımmlarını kapsamaktadır.

Dersin İçeriği
1 TEORİK: Bilimsel Düşünce ve Bilimin Doğası Bilgi, bilim, teori, yasa, hipotez, tümdengelim ve tümevarım gibi bazı bilimsel kavramlar açıklanacaktır. Bilimin genel işlevleri, temel nitelikleri, temel amaçları ve bilimsel araştırma yaklaşımları üzerinde durulacaktır.
2 TEORİK: Araştırma Konusunun Belirlenmesi Araştırma konusunu belirlerken özgünlük, ilgili olma ve uygulanabilirlik gibi ölçütler göz önünde bulundurulacaktır. Araştırma sorularının formüle edilmesi ve bilgi boşluklarının tespit edilmesi sağlanacaktır. Temel araştırma ile uygulamalı araştırma arasındaki farklar ortaya konacaktır.
3 TEORİK: Literatür Taraması ve Araştırma Amaçlarının Belirlenmesi Sistematik ve anlatı tarzında literatür tarama teknikleri öğretilecektir. PubMed, Scopus ve Web of Science gibi veri tabanlarında etkili tarama yöntemleri ele alınacaktır. Genel ve özel araştırma amaçlarının nasıl yazılacağı açıklanacak, mevcut literatürdeki bilgi eksikliklerinin nasıl tespit edileceği gösterilecektir.
4 TEORİK: Değişkenlerin ve Ölçeklerin Belirlenmesi Bağımsız, bağımlı, karıştırıcı ve kontrol değişkenleri gibi değişken türleri tanıtılacaktır. Ölçme düzeyleri olarak nominal, ordinal, aralıklı ve oranlı ölçekler açıklanacaktır. Uygun ölçüm araçlarının seçilmesi ve adapte edilmesi ile geçerlilik ve güvenirlik kavramlarına değinilecektir.
5 TEORİK: Hipotezlerin Kurulması Sıfır ve alternatif hipotezlerin (H₀ ve H₁) nasıl formüle edileceği anlatılacaktır. Tek yönlü ve çift yönlü hipotezler arasındaki farklar açıklanacaktır. Hipotez yazımının araştırma amaçlarıyla nasıl uyumlu olması gerektiği vurgulanacaktır.
6 TEORİK: Araştırma Desenlerinin Belirlenmesi – I Gözlemsel araştırma desenleri (kesitsel, kohort, vaka-kontrol) ve deneysel desenler (randomize kontrollü çalışmalar, yarı deneysel çalışmalar) ele alınacaktır. İçsel ve dışsal geçerlik kavramları açıklanacak; karıştırıcı değişkenlerin kontrolü ve yanlılıkların önlenmesine yönelik stratejiler sunulacaktır.
7 TEORİK: Araştırma Desenlerinin Belirlenmesi – II Gözlemsel ve deneysel tasarım türlerinin derinlemesine incelenmesine devam edilecektir. Uygulama örnekleri üzerinden geçerlik ve yanlılık sorunları tekrar ele alınacak, örnek olaylar üzerinden çözüm yöntemleri tartışılacaktır.
8 TEORİK: Araştırma Desenlerinin Belirlenmesi – III Farklı araştırma sorularına uygun tasarım seçimi üzerine uygulamalı örnekler yapılacaktır. Gözlemsel ve deneysel desenlerin avantajları ve sınırlılıkları vaka temelli yaklaşımla değerlendirilecektir.
9 TEORİK: Araştırma Evreninin Tanımlanması Hedef evren ile örnekleme çerçevesi arasındaki farklar ortaya konacaktır. Dahil etme ve dışlama ölçütleri belirlenecek, örneklemin temsiliyet gücü ve genellenebilirlik konuları ele alınacaktır.
10 TEORİK: Örneklem Büyüklüğünün Belirlenmesi ve Veri Toplama Araçları G*Power gibi yazılımlar aracılığıyla güç analizi yapılacak ve örneklem büyüklüğü hesaplanacaktır. Etki büyüklüğü, alfa ve beta hata oranları belirlenecektir. Anket, kontrol listesi ve ölçüm formları gibi veri toplama araçlarının tasarımı anlatılacaktır.
11 TEORİK: Etik Onay ve Pilot Çalışma Bilimsel araştırmalarda etik ilkeler (aydınlatılmış onam, gizlilik, riskin en aza indirilmesi) tartışılacaktır. Etik kurul başvuru süreci açıklanacak, veri toplama araçlarının geçerliliğini test etmek amacıyla pilot çalışma yapmanın önemi vurgulanacaktır.
12 TEORİK: Veri Toplama ve Veri Tabanı Oluşturma Birincil ve ikincil veri toplama yöntemleri karşılaştırılacaktır. Verilerin kodlanması, dijital ortama aktarılması öğretilecektir.
13 TEORİK: İstatistiksel Analizlerin Yapılması, Sonuçların Yorumlanması ve Raporlaştırılması Tanımlayıcı ve çıkarımsal istatistik yöntemleri uygulanacaktır. Verinin türüne uygun test seçimi yapılacak ve sonuçların yorumlanması sağlanacaktır. Bulguların sistematik şekilde bir araştırma raporuna dönüştürülmesi için rehberlik edilecektir.
14 TEORİK: Veteriner Hekimlikte Kanıta Dayalı Tıp (EBVM) – Klinik Soru Oluşturma ve Kanıtın Değerlendirilmesi Kanıta dayalı uygulamalar, açık ve odaklanmış bir klinik sorunun formüle edilmesiyle başlar. Bu genellikle PICO modeli ile yapılır; bu modelde hasta ya da problem, uygulanan müdahale, karşılaştırma grubu ve beklenen sonuç açıkça tanımlanır. Bu yapılandırma, hem klinik hem de bilimsel olarak anlamlı ve araştırılabilir bir soru elde edilmesini sağlar. Soru belirlendikten sonra, bu soruya yönelik en uygun kanıtı bulmak için sistematik bir literatür taraması yapılır. Bu aşama, genellikle PubMed, CAB Abstracts gibi veri tabanları veya veterinerliğe özgü kaynaklar aracılığıyla gerçekleştirilir. Elde edilen çalışmalar, güvenilirlik ve klinik geçerlilik açısından titizlikle değerlendirilir. Bu değerlendirme süreci; metodoloji, yanlılık potansiyeli ve kanıtın gücü gibi kriterlere dayanır ve genellikle kanıt piramidi gibi yerleşik hiyerarşilere göre yapılır. Amaç, elde edilen bulgular arasında en güvenilir ve vaka için en uygulanabilir olanı seçmektir.
15 TEORİK: Veteriner Hekimlikte Kanıta Dayalı Tıp (EBVM) – Klinik Uygulama ve Sonuçların Değerlendirilmesi En güçlü kanıta dayanan seçenek, klinik karar sürecine entegre edilir. Bu aşamada uygulamanın, hastaya özgü koşullara göre uyarlanması gerekir. Uygulamada veteriner hekimin kendi klinik deneyimi ve hayvan sahibinin tercihleri ya da sınırlamaları da dikkate alınır. Son olarak, uygulanan müdahalenin etkinliği değerlendirilir. Elde edilen sonuçların izlenmesi, veteriner hekimin aldığı kararların etkisini analiz etmesini sağlar. Gerekiyorsa strateji gözden geçirilir, yeni bulgular ya da deneyimler sürece dahil edilir ve bir sonraki klinik soruya hazırlanmak üzere döngü yeniden başlatılır.
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Bilimsel kavramları, bilimin amaçlarını ve niteliklerini öğrenir.
2 Bilimsel düşünme, amaç belirleme, bilimsel bir araştırma tasarlamayı öğrenir.
3 Araştırma yapma, veri toplama, verileri analiz etme ve sonuçları raporlaştırma kazanımlarını edinir.
4
5
6
7
8
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 mesleki rol ve işlevlerini yerine getirmek için gerekli kuramsal ve uygulama bilgilerine sahiptir.
2 Mesleki etik ilke ve değerlere uygun davranır
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 15 1 15
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 5 1 5
Ödevler 0 0 0
Sunum / Seminer hazırlama 5 1 5
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 0 0 0
Ara sınavlar 0 0 0
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavı 0 0 0
Araştırma 0 0 0
Toplam iş yükü     25
AKTS     1.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 100
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   100
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı Bilimsel Araştırma ve Sunum Teknikleri Prof. Dr. Asım Saldamlı, İpek Itır Can
Yardımcı Kaynaklar

Ders İle İlgili Dosyalar