Erciyes University - Info Package

Dersin Adı	Dersin Seviyesi	Dersin Kodu	Dersin Tipi	Dersin Dönemi	Yerel Kredi	AKTS Kredisi	Ders Bilgileri
ARAP LEHÇELERİ KIRAAT İLİŞKİSİ	İkinci Düzey	TİB 0612		2	7.00	7.00	Yazdır

Dersin Tanımı

Ön Koşul Dersleri
Eğitimin Dili	Türkçe
Koordinatör	DOÇ. DR. ABDULLAH BENLİ
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı	DOÇ. DR. ABDULLAH BENLİ
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı	Prof. Dr. Yavuz FIRAT , Doç. Dr. Ömer ÖZBEK , Doç. Dr. Yakup UZUN
Dersin Veriliş Şekli	Yüz yüze
Dersin Amacı	Kur’an yedi harf üzere indirilmesinin doğal sonucu olarak ortaya çıkan kıraatlerin Arap kabilelerinin lehçeleriyle ilişkisini ortaya koymaktır.
Dersin Tanımı	Arap lehçeleriyle kıraatlerin ilişkisini inceleyen bir derstir.

Dersin İçeriği

1	1-Dil, Lehçe, Şive ve Ağız Kavramları 2-Arap Lehçeleri
2	1-Kur’an-ı Kerîm’in Dili ve Kureyş Lehçesi Üzerine İnişi Meselesi 2- Yedi Harf Meselesi ve Yedi Harfin Yedi Arap Lehçesi ile İlişkilendirilmesi
3	-Arap Lehçeleri Kıraat İlişkisi -Arap Lehçeleri Arasındaki Farklılıkların Tasnifi
4	Kelimedeki Bir Harfin Başka Bir Harfe Dönüşmesi 1. İzhâr ve İdğam 2. İzâfet Yâ’sı 3. Üçüncü Tekil Şahıs Zamirleri 4. Te’nis Tâ’sının Vakf Halindeki Telaffuzu 5. Kelimenin Tekil-Çoğul, Hitab - Gaib vb. Kiplerle Okunuşu, Müzekker veya Müennes Oluşu 6. Kelime Değişikliği
5	Kelimedeki Bir Harfin Takdim veya Te''hir Edilmesi Kelimenin Harf ilavesiyle Telaffuz Edilmesi. Kelime Ziyadesi veya Noksanlığı
6	İştikak (Etimoloji} ve Sarf (Morfoloji} Sahalarındaki Lehçe Farklılıkları a) Fiillerin kullanıldıkları bablarda ve kelimelerin çekimlerinde görülen farklılık. b) Kelimenin müzekker ya da müennes olarak kullanılması.
7	Nahiv {Syntax) Konusuna Giren Okuyuş Farklılıkları
8	İ''rab Farklılığı 1) Fiil haricinde kelimelerin harekelerindeki farklılıktan kaynaklı Kur’ân kıraatinde görülen ihtilaflar 2) Filler, müştak ve cemî kelimelerin harekelerindeki farklılıktan kaynaklı İhtilafları 3) Harflerin mahreç ve seslerindeki farklılıktan kaynaklı ihtilaflar:
9	VİZE HAFTASI (MUHTEMELEN)
10	Lugat ihtilafı
11	Kıraatlerin Usul Yönüne Etki Eden Lehçe Farklılıkları Kelimeyi Seslendirme Farklılıkları: 1. Hemzenin tahkik '' ile telaffuzu. Hemzenin ''tahfif ile telaffuzu: aa) Nakl ab) İbdal ac) Teshîl ad) Hazf: Hemzenin telaffuzdan düşmesi.
12	Kelimeyi Seslendirme Farklılıkları 2. Feth ve İmâle 3. İşmâm
13	Kıraatlerin Ferş Yönüne Etki Eden Lehçe Farklılıkları: 1. Harfin Farklı Harekelerle Okunması 2. Fiillerin ve İsimlerin Farklı Şekillerde Okunması
14	3. Kelimenin Müzekker ya da Müennes Okunması 4. Cümle Yapısında Meydana Gelen Ferş Farklılıkları
15
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları

1	Dil, lehçe, şive ve ağız kavramlarını tanımlar, aralarındaki farkı ve ilişkiyi açıklar.
2	Kur’ân’ın nazil olduğu dönemdeki Arap lehçelerini bilir ve haklarında ismen ve genel karakteristik özellikleriyle bilgi verir.
3	Arap lehçeleri arasındaki farklılıkları tasnif eder.
4	Kur’an kıraatleri ile Arap lehçeleri arasında yedi harf çerçevesinde kurulan ilişkiyi tanır.
5	Kıraat imamlarının okuyuşlarındaki farklılıkların lehçeyle alakalı olanlarını ayırt eder.
6	Kur’an-ı Kerîm’in hangi lehçe ya da lehçelerle indirildiği konusundaki tartışmaları değerlendirir.
7	Kıraatlerin usul ve ferş yönüne etki eden lehçe farklılıkları hakkında bilgi verir.
8
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi

1	Mimari Tasarım
2	Konstrüksiyon/Yapı Bilgisi
3	Tarihi Çevre Koruma ve Belgeleme
4	Mimarlık Tarihi
5	Mimarlık Kuramı/ Bina Bilgisi
6	Malzeme Bilgisi
7	Kentsel Tasarım/Şehircilik
8	Sanat Tarihi
9	Binalarda Enerji Performansı ve Sürdürülebilirlik
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü

	Sayısı	Süresi (saat)	Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim	14	3	42
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme)	14	5	70
Ödevler	1	5	5
Sunum / Seminer hazırlama	0	0	0
Kısa sınavlar	0	0	0
Ara sınavlara hazırlık	1	8	8
Ara sınavlar	1	2	2
Proje (Yarıyıl ödevi)	0	0	0
Laboratuvar	0	0	0
Arazi çalışması	0	0	0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık	1	10	10
Yarıyıl sonu sınavı	1	2	2
Araştırma	4	10	40
Toplam iş yükü			179
AKTS			7.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler

Yarıyıl içi değerlendirme	Sayısı	Katkı Yüzdesi
Ara sınav	1	30
Kısa sınav	0	0
Ödev	0	10
Yarıyıl içi toplam		40
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı		40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı		60
Genel toplam		100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri

Ders kitabı	Abduh er-Râciḥî, el-Lehecâtü’l-ʿArabiyye fî’l-Ḳırâ’âti’l-Ḳur’âniyye, Mektebetü’l - Ḫâncî, Kahire: 1979.
Yardımcı Kaynaklar	1-Abdurrahman Çetin, Yedi Harf ve Kıraatlar, Ensar Neşriyat, 2. Baskı, İstanbul, 2010,s.26-35;124;415 2- Mustafa Altundağ, Sahih Kıraatlerin Arap Lehçeleriyle İlişkisi Üzerine, M.Ü. İlâhiyat Fakültesi Dergisi 20 (2001), 23-48. 3- İsmail Durmuş, Arap Dili ve Lehçeleri Açısından Kırâatlar, Kur’an ve Tefsir Araştırmları-IV (Kıraat İlmi ve Problemleri) Tartışmalı İlmi Toplantı, 13-14 Ekim 2001 İstanbul 2002, s.437-450.. 4- Nesrişah Saylan, Arap Dili ile İlişkisi Bağlamında Begavî Tefsirinde Kıraat Vecihleri, Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı:2, Elazığ, 2015 5- Muna HAJ SALEH Câhiliye Dönemi Arap Lehçeleri Ve Bazı Fonetik Özellikleri, Yüksek Lisans Tezi, Hitit üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı, Çorum 2019, s.86-89 6- Abdulhalim Turan, Kıraat İlminde Yedi Harf Lehçe İlişkisi, Yüksek Lisans Tezi, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı, Elazığ-2019

Ders İle İlgili Dosyalar

DBP Hakkında

Ders Hakkında

Bölüm Hakkında