Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
ENKAPSÜLASYON TEKNİKLERİ İkinci Düzey GDM 642 1 7.50 7.50 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri Yok
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör PROF. DR. KEMAL SARIOĞLU
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı
Dersin Veriliş Şekli Yüz yüze
Dersin Amacı Biyolojik olarak aktif bileşenlerin, gıda bileşenlerinin ve fonksiyonel maddelerin farklı enkapsülasyon teknikleri kullanılarak korunması ve kontrollü bir şekilde taşınması konusunda temel bilgi kazandırmaktır. Öğrencilere enkapsülasyon mekanizmaları, kapsül materyalleri, üretim yöntemleri ve proses parametreleri hakkında teorik ve uygulamalı bilgi verilmesi hedeflenmektedir. Ders kapsamında ayrıca, enkapsüle edilmiş ürünlerin fizikokimyasal özelliklerinin, stabilitesinin, salım davranışlarının ve gıda endüstrisindeki uygulamalarının değerlendirilmesi amaçlanmaktadır.
Dersin Tanımı Bu ders, enkapsülasyon kavramının temel prensiplerini, enkapsülasyon tekniklerini ve bu tekniklerde kullanılan kaplama materyallerini kapsamaktadır. Ders kapsamında sprey kurutma, liyofilizasyon, koaservasyon, jelasyon, liposomal enkapsülasyon ve ekstrüzyon gibi farklı enkapsülasyon yöntemleri ele alınarak, proses koşullarının enkapsülasyon verimi, partikül özellikleri, stabilite ve kontrollü salım üzerine etkileri incelenecektir. Ayrıca enkapsülasyon teknolojisinin gıda, ilaç, kozmetik ve fonksiyonel bileşenlerin korunması ve taşınmasındaki uygulamaları değerlendirilecektir.

Dersin İçeriği
1 Enkapsülasyona Giriş Enkapsülasyon kavramı, temel prensipler, enkapsülasyonun amaçları, avantajları ve kullanım alanları
2 Enkapsülasyon Sistemlerinin Temel Bileşenleri Çekirdek (aktif bileşen) ve duvar/kaplama materyalleri, materyal seçimi ve temel özellikleri
3 Enkapsülasyon Mekanizmaları ve Proses Parametreleri Fiziksel ve kimyasal enkapsülasyon mekanizmaları, partikül oluşumu, proses değişkenlerinin etkileri
4 Duvar Materyalleri I: Karbonhidrat ve Proteinler Maltodekstrin, nişasta, modifiye nişasta, gamlar, pektin, jelatin, proteinler ve kullanım özellikleri
5 Duvar Materyalleri II: Lipitler ve Diğer Biyopolimerler Lipitler, fosfolipitler, kitosan, aljinat, selüloz türevleri ve kompozit duvar materyalleri
6 Sprey Kurutma ile Enkapsülasyon Sprey kurutmanın prensibi, proses aşamaları, çalışma parametreleri, avantajları ve dezavantajları
7 Dondurarak Kurutma ve Vakumla Kurutma Liyofilizasyon prensibi, proses koşulları, ürün özellikleri ve sprey kurutma ile karşılaştırılması
8 Koaservasyon ve Jelasyon Teknikleri Basit ve kompleks koaservasyon, iyonik jelasyon, polielektrolit kompleksleri ve uygulamaları
9 Emülsifikasyon ve Liposomal Enkapsülasyon Emülsiyon sistemleri, nano/mikroemülsiyonlar, liposomların yapısı, hazırlanması ve kullanım alanları
10 Diğer Enkapsülasyon Teknikleri Ekstrüzyon, püskürtme-soğutma, püskürtme-dondurma, akışkan yatak kaplama ve süperkritik akışkan uygulamaları
11 Enkapsülasyon Veriminin ve Ürün Özelliklerinin Belirlenmesi Enkapsülasyon verimi, yükleme kapasitesi, partikül boyutu, morfoloji, nem, çözünürlük ve yüzey özellikleri
12 Stabilite ve Kontrollü Salım Aktif bileşenlerin stabilitesi, oksidasyon ve ışık etkisi, pH ve sıcaklığın etkisi, kontrollü ve hedefli salım mekanizmaları
13 Gıda ve Fonksiyonel Bileşenlerde Enkapsülasyon Uygulamaları Vitaminler, mineraller, polifenoller, antosiyaninler, karotenoidler, uçucu yağlar, probiyotikler ve diğer biyoaktif bileşenlerin enkapsülasyonu
14 Enkapsülasyon Teknolojilerinin Endüstriyel Uygulamaları ve Genel Değerlendirme Gıda, ilaç ve kozmetik endüstrilerindeki uygulamalar, ölçek büyütme, ürün geliştirme, güncel yaklaşımlar ve dönem değerlendirmesi
15
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Enkapsülasyonun temel prensiplerini ve mekanizmalarını açıklayabilme.
2 Enkapsülasyon sistemlerinde kullanılan çekirdek ve duvar materyallerini tanımlayabilme ve uygun materyali seçebilme.
3 Farklı enkapsülasyon tekniklerini çalışma prensipleri, avantajları ve sınırlılıkları açısından karşılaştırabilme.
4 Enkapsülasyon proses parametrelerinin ürün özellikleri üzerindeki etkilerini değerlendirebilme.
5 Enkapsüle ürünlerin fizikokimyasal özelliklerini, stabilitesini ve kontrollü salım davranışını değerlendirebilme.
6 Enkapsülasyon teknolojilerinin gıda ve diğer endüstriyel alanlardaki uygulamalarını değerlendirebilme
7
8
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 0 0 0
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 0 0 0
Ödevler 0 0 0
Sunum / Seminer hazırlama 0 0 0
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 0 0 0
Ara sınavlar 0 0 0
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavı 0 0 0
Araştırma 0 0 0
Toplam iş yükü     0
AKTS     0.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 40
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   40
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   0
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   60

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı Lakkis, J. M. (Ed.). (2016). Encapsulation and Controlled Release Technologies in Food Systems (2nd ed.). Wiley.
Yardımcı Kaynaklar Farmer, J. R., et al. (2022). “Microencapsulation for Food Applications: A Review.” ACS Applied Bio Materials, 5(12), 5497–5512. DOI: 10.1021/acsabm.2c00673.

Ders İle İlgili Dosyalar