Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
BATILILAŞMA DÖNEMİ OSMANLI MİMARİSİ I Birinci Düzey SNT431 7 4.00 4.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri YOK
Eğitimin Dili TÜRKÇE
Koordinatör DR. ÖĞR. ÜYESİ EYÜP POLAT
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı DR. ÖĞR. ÜYESİ EYÜP POLAT
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı Yok. (Öğrenci Görüşme Saatleri Salı 12.00 - 13.00)
Dersin Veriliş Şekli YÜZ YÜZE
Dersin Amacı Osmanlı sanatına batı kökenli sanat akımlarının tesir etmeye başladığı 18. yüzyılın ilk çeyreğinden başlayarak Cumhuriyet dönemine kadar ki değişim, dönüşüm ve gelişim sürecinin ortaya konması bu dersin temel amacıdır.
Dersin Tanımı Osmanlı sanatına batı kökenli sanat akımlarının tesir etmeye başladığı 18. yüzyılın ilk çeyreğinden başlayarak Cumhuriyet dönemine kadar ki değişim, dönüşüm ve gelişim sürecinin ortaya konması bu dersin temel amacıdır.

Dersin İçeriği
1 Batılılaşma Kavramı ve Osmanlı Mimarisinde Zihniyet Değişimi Bu haftada Batılılaşma olgusu, Osmanlı mimarisinde yalnızca üslup değişimi olarak değil; siyasal, askerî ve kültürel dönüşümün mekâna yansıması olarak ele alınır. Klasik Osmanlı mimarisinin düzen, oran ve merkezîyet anlayışının çözülme süreci değerlendirilir.
2 Lale Devri ve Mimari Ortam (1718–1730) Lale Devri mimarisi, saray çevresi merkezli Batılılaşma bağlamında ele alınır. Bu dönemde süslemenin ön plana çıkışı, yüzey hareketliliği ve mimaride temsil anlayışı değerlendirilir.
3 III. Ahmed Çeşmesi III. Ahmed Çeşmesi üzerinden Lale Devri estetik anlayışı incelenir. Yapının cephe düzeni, süsleme programı ve kamusal alanla ilişkisi değerlendirilir.
4 Gülnuş Emetullah Sultan Yeni Valide Camii ve Külliyesi Kadın baniliği bağlamında Batılılaşma süreci ele alınır. Külliye, klasik plan anlayışı ile Batılı süsleme unsurlarının birlikteliği açısından değerlendirilir.
5 Damat İbrahim Paşa Külliyesi Batılılaşma sürecinin taşraya yayılımı incelenir. Yapının temsil gücü, mimari dili ve külliye organizasyonu ele alınır
6 Hekimoğlu Ali Paşa Külliyesi Geçiş dönemi yapısı olarak Hekimoğlu Ali Paşa Külliyesi değerlendirilir. Klasik plan anlayışının korunması ve süsleme anlayışındaki değişim vurgulanır.
7 Çeşme Mimarisi ve Kamusal Alan I. Mahmud Çeşmesi, Azapkapı Çeşmesi ve Bereketzade Çeşmesi üzerinden Batılılaşma Dönemi çeşme mimarisi ele alınır. Çeşmelerin dönemsel ve tipolojik gelişimi, mimari üslup farklılıkları ve benzerlikleri, kamusal alanla ilişkileri ve mimari düzenin gözlemlenmesi tartışılır.
8 Ara Sınav
9 Hacı Beşir Ağa Külliyesi Sivil bürokrasi kökenli banilerin mimariye etkisi değerlendirilir. Külliye, fonksiyonel çeşitlilik ve süsleme anlayışı bakımından incelenir.
10 Seyyid Hasan Paşa Külliyesi Geç XVIII. yüzyılda külliye anlayışındaki dönüşüm ele alınır. Ölçek, cephe düzeni ve süsleme özellikleri değerlendirilir.
11 Nuruosmaniye Külliyesi Osmanlı Baroğu’nun en önemli örneklerinden biri olarak Nuruosmaniye Külliyesi ele alınır. Plan düzeni, cephe anlayışı ve mekânsal kurgu incelenir.
12 III. Mustafa ve I. Abdülhamid Dönemi Mimarlığı Padişah dönemlerine göre mimari anlayıştaki farklılıklar ele alınır. Devletin siyasî durumu ile mimari temsil ilişkisi tartışılır.
13 III. Selim ve Nizam-ı Cedid Mimarlığı Batılılaşmanın kurumsallaşması süreci ele alınır. Askerî yapılar ve yeni mimari tipolojiler değerlendirilir.
14 Lale Devri’nden Tanzimat’a Genel Değerlendirme Dönemler arası süreklilik ve kopuşlar karşılaştırmalı olarak ele alınır. Batılılaşmanın Osmanlı mimarisindeki etkileri genel olarak değerlendirilir.
15 Yarıyıl Sonu Sınavı
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Batılılaşma kavramını tanımlayabilecek ve kaynaklarını sıralayabilecektir
2 Batılılaşmanın mimarideki etkilerini ayırt edebilecektir.
3 Dönem içerisindeki sanat akım ve üsluplarını tanımlayabilecektir.
4 Osmanlı mimarisindeki değişim, dönüşüm ve gelişmeyi ayırt edebilecektir.
5 Dönemin terminolojisini tanımlayabilecektir.
6 Batı kökenli sanat akımları ile geleneksel üslupları karşılaştırabilecektir.
7 Dönem örneklerini analiz edebilecektir.
8 Dönem sanatçılarını tanıyabilecektir.
9 Dönem eserlerini diğerlerinden ayırt edebilecektir.
10 Dönem eserlerini yorumlayabilecektir.

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Matematik, fen ve Mühendislik bilgilerini uygulama becerisi
2 Deney tasarlama ve yapma ile deney sonuçlarını yorumlama becerisi
3 istenen gereksinimleri karşılayacak biçimde bir sistemi, parçayı veya süreci tasarımlama
4 Disiplinler arası takımlarda çalışabilme becerisi
5 Mühendislik problemleri tanımlama, formüle etme ve çözme becerisi
6 Mesleki ve etik sorumluluk bilinci
7 İngilizce ve Türkçe etkin iletişim kurma becerisi
8 Mühendislik çözümlerinin evrensel ve toplumsal boyutlarda etkinliklerini anlamak için gerekli genişlikte eğitim
9 Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği bilinci
10 Çağın sorunları hakkında bilgi
11 Mühendislik uygulamaları için gerekli teknikleri, yetenekleri ve modern araçları kullanma becerisi
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 13 2 26
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 13 1 13
Ödevler 3 3 9
Sunum / Seminer hazırlama 5 5 25
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 1 7 7
Ara sınavlar 1 2 2
Proje (Yarıyıl ödevi) 1 5 5
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 1 3 3
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 1 7 7
Yarıyıl sonu sınavı 1 2 2
Araştırma 3 3 9
Toplam iş yükü     108
AKTS     4.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 40
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   40
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı -
Yardımcı Kaynaklar Doğan Kuban, Osmanlı Mimarisi, İstanbul, 2007

Ders İle İlgili Dosyalar