Erciyes University - Info Package

Dersin Adı	Dersin Seviyesi	Dersin Kodu	Dersin Tipi	Dersin Dönemi	Yerel Kredi	AKTS Kredisi	Ders Bilgileri
FONKSİYONEL GIDALAR	İkinci Düzey	GDM 636		1	7.50	7.50	Yazdır

Dersin Tanımı

Ön Koşul Dersleri	Yok
Eğitimin Dili	Türkçe
Koordinatör	PROF. DR. LÜTFİYE EKİCİ
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı	PROF. DR. LÜTFİYE EKİCİ
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı	Yok
Dersin Veriliş Şekli	Yüz yüze
Dersin Amacı	Fonksiyonel gıda kavramını, biyoaktif bileşenlerini ve sağlık etkilerini bilimsel çerçevede kavrar ve eleştirel olarak değerlendirir. Fonksiyonel gıda üretim teknolojileri, biyoyararlanım ve kontrollü salım sistemlerini araştırma ve uygulama perspektifiyle analiz edebilir. İn vitro, in vivo ve klinik çalışmaları eleştirel biçimde karşılaştırır ve uygun araştırma tasarımı seçebilir. Metabolik, kardiyovasküler, onkolojik ve nörodejeneratif hastalıklara yönelik fonksiyonel gıda kanıtlarını eleştirel literatür analiziyle yorumlayabilir. Ulusal ve uluslararası regülasyonları, etik sorunları ve sağlık beyanlarını akademik ve bilimsel bağlamda değerlendirir. Fonksiyonel gıdalar alanında orijinal akademik sunum ve yayın üretme kapasitesine ulaşır.
Dersin Tanımı	Öğrencilere fonksiyonel gıda kavramı ile fonksiyonel gıdaların çeşitleri, besleyici önemleri, fonksiyonları, sağlık etkileri, pazar durumları ve mevzuatının öğretildiği derstir.

Dersin İçeriği

1	Fonksiyonel Gıdalara Giriş ; • Fonksiyonel gıda kavramının tarihsel gelişimi • Nutrasötikler, tıbbi gıdalar ve diyet takviyeleri ile farklar • Dersin kapsamı, beklentiler ve değerlendirme yöntemi
2	Biyoaktif Gıda Bileşenlerinin Sınıflandırılması • Polifenoller, flavonoidler ve fenolik asitler • Karotenoidler ve fitosteroller • Biyoaktif lipitler ve peptitler
3	Biyoyararlanım, Metabolizma ve Gıda Matrisi
4	Hücresel ve Moleküler Etki Mekanizmaları • Oksidatif stres ve inflamasyon mekanizmaları • Antioksidan savunma sistemleri • Hücre kültürü modelleri
5	Kişiselleştirilmiş beslenme yaklaşımları
6	Bağırsak Mikrobiyotası ve Fonksiyonel Gıdalar • Mikrobiyota–konak ilişkisi • Prebiyotikler, probiyotikler ve postbiyotikler
7	Fonksiyonel Gıdalar ve Metabolik Hastalıklar • Obezite ve insülin direnci • Tip 2 diyabet
8	Ara sınav
9	Fonksiyonel Gıdalar ve Kardiyovasküler Sağlık
10	Fonksiyonel Gıdalar ve Kanser
11	Nörodejeneratif Hastalıklar ve Fonksiyonel Gıdalar
12	Fonksiyonel Gıda Üretim Teknolojileri • Fermentasyon teknolojileri • Mikro/nanoenkapsülasyon • Biyoteknolojik yaklaşımlar
13	Regülasyon, Etik ve Sağlık Beyanları • EFSA, FDA ve uluslararası mevzuat • Sağlık beyanları ve bilimsel gereklilikler • Etik sorunlar ve tüketici algısı • Fonksiyonel gıdalarda yanlış yönlendirme
14	Proje sunumu
15	Proje sunumu
16	Final Sınavı
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları

1	Fonksiyonel gıda kavramını, nutrasötikler ve tıbbi gıdalarla ileri düzeyde karşılaştırmalı olarak analiz eder.
2	Biyoaktif gıda bileşenlerinin kimyasal yapılarını, kaynaklarını ve stabilitelerini eleştirel biçimde değerlendirir.
3	Fonksiyonel gıdalarla ilişkili in vitro, in vivo ve klinik çalışma modellerini karşılaştırır ve uygun araştırma tasarımını seçer.
4	Metabolik, kardiyovasküler, onkolojik ve nörodejeneratif hastalıklara yönelik fonksiyonel gıda kanıtlarını eleştirel literatür analiziyle değerlendirir.
5	Fonksiyonel gıda üretim teknolojilerini (fermentasyon, mikro/nanoenkapsülasyon, biyoteknoloji) araştırma ve ürün geliştirme perspektifiyle analiz eder.
6	Biyoaktif bileşenlerin kontrollü salım sistemlerini ve teknolojik uygulamalarını tasarlayabilir ve optimize edebilir.
7	Ulusal ve uluslararası regülasyonları (EFSA, FDA vb.) ve sağlık beyanlarını bilimsel ve etik açıdan yorumlar.
8	Fonksiyonel gıdalar alanındaki etik sorunları, tüketici algısını ve yanlış yönlendirme risklerini akademik ve toplumsal boyutlarıyla değerlendirir.
9	Fonksiyonel gıdalar alanında uluslararası literatüre katkı sağlayabilecek nitelikte akademik sunum ve bilimsel yayın üretir.
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü

	Sayısı	Süresi (saat)	Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim	14	3	42
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme)	14	5	70
Ödevler	8	5	40
Sunum / Seminer hazırlama	1	10	10
Kısa sınavlar	0	0	0
Ara sınavlara hazırlık	1	10	10
Ara sınavlar	1	3	3
Proje (Yarıyıl ödevi)	0	0	0
Laboratuvar	0	0	0
Arazi çalışması	0	0	0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık	1	10	10
Yarıyıl sonu sınavı	1	3	3
Araştırma	0	0	0
Toplam iş yükü			188
AKTS			7.50

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler

Yarıyıl içi değerlendirme	Sayısı	Katkı Yüzdesi
Ara sınav	0	40
Kısa sınav	0	60
Ödev	0	0
Yarıyıl içi toplam		100
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı		40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı		60
Genel toplam		100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri

Ders kitabı
Yardımcı Kaynaklar	1. Handbook of Nutraceuticals and Functional Foods (3rd Edition) – Editörler: Robert E.C. Wildman & Richard S. Bruno 2. Functional Foods and Nutraceuticals: Bioactive Components, Formulations and Innovations – Springer Nature 3. Functional Foods Technological Challenges and Advancement in Health Promotion – Yazarlar: Ahmad Wani ve ark. 4. Handbook of Research on Food Science and Technology, Vol. 3: Functional Foods & Nutraceuticals – Editörler: Chavez-Gonzalez, Buenrostro-Figueroa, Aguilar 5. Functional Foods as a New Therapeutic Strategy – MDPI Books

Ders İle İlgili Dosyalar