Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
BİTKİ ANALİZLERİ VE DEĞERLENDİRME Birinci Düzey TO 406 Zorunlu 8 4.00 4.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör DR. ÖĞR. ÜYESİ OĞUZHAN UZUN
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı DR. ÖĞR. ÜYESİ OĞUZHAN UZUN
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı
Dersin Veriliş Şekli
Dersin Amacı Tarımsal üretimde verimlilik ve kalitenin artırılması amacıyla bitki bünyesindeki besin elementlerinin laboratuvar ortamında analiz edilmesine yönelik temel ilke ve yöntemleri öğretmektir. Öğrencilere; bitki numunesi alma ve analize hazırlama teknikleri, makro ve mikro besin elementlerinin analiz yöntemleri, elde edilen analiz sonuçlarının kritik sınır değerlerine göre yorumlanması, bitkinin beslenme durumunun (noksanlık veya toksisite) değerlendirilmesi ve bu verilere dayanarak doğru gübreleme önerilerinin geliştirilmesi konularında gerekli bilgi ve becerilerin kazandırılması hedeflenmektedir.
Dersin Tanımı Bitki besleme ve toprak verimliliği ilişkileri çerçevesinde yürütülen bitki analiz yöntemlerini ve bu yöntemlerin pratik uygulamalarını kapsar. İçeriğinde; araziden doğru bitki örneklerinin (yaprak, meyve, sürgün vb.) alınması, kurutulma ve öğütülme aşamaları, yaş ve kuru yakma yöntemleri, azot, fosfor, potasyum, kalsiyum, magnezyum ve mikro elementlerin spektrofotometrik ve enstrümantal analiz teknikleri, analiz sonuçlarının değerlendirilmesinde kullanılan referans değerler ve bitki analiz verilerinin gübreleme programlarındaki rolü yer almaktadır.

Dersin İçeriği
1 Bitki analizlerinin tanımı, önemi ve tarihçesi. Bitki analizlerinin toprak analizleri ile ilişkisi ve gübrelemedeki rolü.
2 Araziden doğru bitki (yaprak, meyve, sürgün, sap vb.) örneği alma teknikleri. Örnekleme zamanı, örnek miktarı ve dikkat edilmesi gereken hususlar.
3 Bitki örneklerinin laboratuvarda yıkanması, kurutulması, öğütülmesi ve analiz için saklanması süreçleri.
4 Kuru yakma yöntemi; teorisi, kullanılan cihazlar (kül fırını), avantaj ve dezavantajları.
5 Yaş yakma yöntemi; kullanılan asit karışımları (nitrik, sülfürik, perklorik asitler), mikrodalga yakma sistemleri ve güvenlik kuralları.
6 Bitkide Toplam Azot ($N$) tayini (Kjeldahl yöntemi) ve spektrofotometrik Fosfor ($P$) analizi prensipleri.
7 Ara sınav
8 Potasyum, Kalsiyum ve Magnezyum elementlerinin ICP ile analizi.
9 Demir ($Fe$), Bakır ($Cu$), Çinko ($Zn$), Mn ($Mangan$) ve Bor ($B$) gibi mikro elementlerin enstrümantal analiz teknikleri.
10 Elde edilen analiz verilerinin literatürde yer alan kritik sınır (referans) değerleri ile karşılaştırılması. Sınır değer tablolarının kullanımı.-1
11 Elde edilen analiz verilerinin literatürde yer alan kritik sınır (referans) değerleri ile karşılaştırılması. Sınır değer tablolarının kullanımı.-2
12 Bitkilerde besin elementi noksanlıkları ve toksisite durumlarının analiz sonuçlarına göre görsel belirtilerle ilişkilendirilerek teşhis edilmesi.-1
13 Bitkilerde besin elementi noksanlıkları ve toksisite (zehirlilik) durumlarının analiz sonuçlarına göre görsel belirtilerle ilişkilendirilerek teşhis edilmesi.-2
14 Final sınavı
15
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Bitki türlerine, gelişim dönemlerine ve fizyolojik durumlarına göre beslenme durumunu en iyi yansıtan indikatör (gösterge) organları belirler ve usulüne uygun numune alma planı hazırlar.
2 Bitki numunelerini analiz doğruluğunu bozmayacak şekilde laboratuvara kabul eder; yıkama, kurutma, öğütme ve saklama basamaklarını standart prosedürlere göre yürütür.
3 Bitki dokularındaki organik yapıyı parçalamak için yaş yakma (mikrodalga veya blok sindirici) ve kuru yakma (kül fırını) yöntemlerini kimyasal prensipleriyle açıklar ve laboratuvarda uygular.
4 Bitki ekstraktlarındaki makro ve mikro elementlerin tespiti için kullanılan spektroskopik cihazların (AAS, ICP-OES, Alev Fotometresi vb.) çalışma prensiplerini açıklar ve kalibrasyon adımlarını yönetir.
5 Laboratuvar analiz süreçlerinde elde edilen ham okuma verilerini, seyreltme faktörlerini ve nem oranlarını kullanarak yüzde (%) ve ppm (mg/kg) cinsinden net besin konsantrasyonlarına doğru şekilde dönüştürür.
6 Toprak ve bitki analiz verilerini sentezleyerek arazinin genel beslenme durumunu, gizli noksanlık veya toksisite risklerini özetleyen teknik raporlar yazar ve ürüne özel düzeltici gübreleme reçeteleri geliştirir.
7
8
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Toprak Bilimi ve Bitki Besleme konularında temel kuramsal bilgileri öğrenebilme
2 Temel Bilim ve Mühendislik bilgilerini kullanma becerisi kazanma
3 Toprak Bilimi ve Bitki Besleme konularında temel kuramsal bilgileri uygulayabilme becerisi kazanma
4 Toprak Bilimi ve Bitki Besleme temelinde toprak, bitki, gübre, su ve çevresel atıkların analiz tekniklerini öğrenebilmek ve bu teknikleri toprak verimliliği ile ilgili sorunların çözümüne yönelik olarak kullanabilme becerisi kazanma
5 Doğal kaynakların izlenmesi ve planlanmasında Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri tekniklerini anlama ve kullanma becerisi kazanma
6 Arazi yönetimi ve kullanım planlaması konusunda temel kavramları ve kuramları anlama ve kullanma becerisi kazanma
7 Ülkemizde ve Dünyada Toprak Bilimi ve Bitki Besleme alanındaki sorunları görebilme, analiz etme, çözüm üretme ve çözüm önerilerini yazılı ve sözlü olarak topluma aktarma becerisi kazanma
8 Toprak Bilimi ve Bitki Besleme alanındaki ulusal ve uluslararası yenilikleri takip etmek ve kendisini sürekli yenileme ve geliştirme becerisi kazanma
9 Mesleki uygulamalar sırasında elde ettiği bulguları ülke çıkarları ile tarım ve çevre korumayı gözeterek uygulayabilme becerisi kazanma
10 Toprak Bilimi ve Bitki Besleme alanındaki sorunlara çözüm üretebilmeye yönelik araştırma - geliştirme projelerinde yer alabilecek bilgi ve beceriye sahip olma
11 Toprak, su ve diğer doğal kaynakların tanınması, planlanması, korunması ve sürdürülebilir kullanımı ile iş sağlığı ve güvenliği konularında bilgi sahibi olma
12 Ziraat Mühendisliği Mesleğinin etik değerlerine ve gerekli bilimsel formasyona sahip bireyler olarak takım çalışması içerisinde yer alabilmek ve gerektiğinde sorumluluk üstlenebilme
13 Yazılı ve sözlü iletişimde Türk dilini etkin kullanabilmek; alanıyla ilgili uluslararası literatürü izleyebilme ve iletişim kurabilme açısından yabancı dil ve bilgisayar bilgisine sahip olma
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 14 4 56
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 5 2 10
Ödevler 0 0 0
Sunum / Seminer hazırlama 0 0 0
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 0 0 0
Ara sınavlar 1 2 2
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 14 2 28
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavı 1 2 2
Araştırma 0 0 0
Toplam iş yükü     98
AKTS     4.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 2 50
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   50
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   50
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   50
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı Bitki Analizleri (Prof. Dr. Burhan KACAR, Prof. Dr. Ali İNAL
Yardımcı Kaynaklar

Ders İle İlgili Dosyalar