Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
YENİ UYGUR TÜRKÇESİ Birinci Düzey TDE 502 2 7.00 7.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri Bu dersin ön koşul dersi bulunmamaktadır.
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör PROF. DR. NEVZAT ÖZKAN
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı Prof. Dr. Nevzat ÖZKAN
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı -
Dersin Veriliş Şekli Teorik
Dersin Amacı Öğrencileri Yeni Uygur Türk şivesinin edebî metinlerini okuyup anlayacak ve gerektiğinde dil bakımından inceleyecek yeterliliğe ulaştırmak.
Dersin Tanımı Yeni Uygur Türkleri hakkında bilgi, bu şivenin Türk dili içindeki yeri, şivenin dil özellilerinin örnek edebî metinlerde gösterilmesi, metinlerin Türkiye Türkçesine aktarılması

Dersin İçeriği
1 Uygur Türkleri hakkında genel bilgi, Yeni Uygur Türkçesinin Türk dili tarihi içindeki yeri, Yeni Uygur Kiril ve Lâtin alfabelerinin öğretilmesi
2 Ünlüler: Seslerin karakteristik özelliklerine göre incelenmesi
3 Ünlü uyumu, Ünlü değişmeleri, Ünlü türemesi, Ünlü Düşmesi.
4 Ünsüzler: Ünsüzlerin sınıflandırılması, Ünsüz değişmeleri, Yer değiştirme.
5 Ünsüz ikizleşmesi, Hece düşmesi,
6 İsim çekimi, çokluk ekleri, iyelik ekleri, hal ekleri
7 İsim çekimi, çokluk ekleri, iyelik ekleri, hal ekleri
8 Ara Sınav.
9 İsimlerde soru kategorisi, ek-fiil çekimi, sıfatlar
10 Zarflar ve zamirler
11 Kelime yapımı ve Fiil yapımı.
12 Yeni Uygur Türkçesi fiil zamanları ve kipleri
13 Sıfat-fiiller,zarf-fiiller, birleşik fiiller
14 Bağlaçlar, edatlar ve ünlemler
15 Final
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Yeni Uygur Türkçesinin ses özelliklerini öğrenir.
2 Yeni Uygur Türkçesinden alınmış metin örneklerinin Türk Latin alfabesine çeviriyazısını yapabilir.
3 Yeni Uygur Türkçesinin ses olaylarını bilir.
4 Yeni Uygur Türkçesi hal eklerini, çokluk ekini ve iyelik eklerini bilir.
5 Yeni Uygur Türkçesinde fiil yapımını bilir.
6 Yeni Uygur Türkçesinde fiil çekimlerini öğrenir.
7 Yeni Uygur Türkçesinde zarf-fiil, sıfat-fiil eklerini tanır.
8 Yeni Uygur Türkçesinde zarf-fiil, sıfat-fiil eklerini tanır.
9 Yeni Uygur Türkçesinde birleşik fiil çekimini bilir.
10 Yeni Uygur Türkçesinde edatları, bağlaçları, ünlemleri bilir.

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Alanındaki bilgileri içeren ders kitapları ve diğer kaynaklarla desteklenen bilgilere sahip olma, sahip olduğu bu bilgileri yazılı ve sözlü olarak aktarabilme, edindiği bilgiyi alanında kullanabilme.
2 Sanat Tarihi araştırma yöntem ve tekniklerini kullanarak sanat eserini tanımlayabilme, sanat eserlerine dini, mitolojik ve ikonografik açıdan bakabilme, analiz ve yorum yapabilme.
3 Bir eserin öz niteliklerinden yola çıkarak dönemin genel özelliklerini ayırt edebilme ve farklı eserler arasında bağlantı kurabilme.
4 Farklı dillerde yer alan epigrafik ve paleografik yazıları okuyabilme ve disiplinler arası çalışma yaparak çözümleyebilme.
5 Bilimsel düşünme becerisi kazanarak analitik düşünebilme.
6 Alanı ile ilgili disiplinler arası etkileşimi kavrayabilme.
7 Alanı ile ilgili belgeleme, restitüsyon ve restorasyon yöntemlerini uygulayabilme, plan, kesit, izdüşümü gibi çizim tekniklerini kullanarak çizim yapabilme.
8 Yaşam boyu öğrenmeyle ilişkili olarak kendini sürekli olarak yenileyebilme
9 Kütüphane, arşiv, internet gibi kaynaklardan yararlanma biçimini öğrenme ve alanı ile ilgili gelişmeleri takip edebilme
10 Alan çalışmalarında arazinin yapısına uygun bir çalışma sistemi kurabilme.
11 Kültür varlıklarını koruma ve onarma ile ilgili edindiği bilgileri çağdaş gereksinimler doğrultusunda uygulayabilme, 2863 sayılı kanun çerçevesinde çalışma disiplini sağlayabilme.
12 Sanat eserlerinin ortaya çıkarılması, müze ve sergi gibi topluma açık ortamlarda sergilenmesine yönelik yöntemleri bilme ve uygulayabilme.
13 Çeşitli coğrafyaların uygarlık ve kültürleri arasında bağlantı kurabilme.
14 Sosyal, kültürel ve toplumsal sorumlulukları kavrama, benimseme ve uygulayabilme becerisi geliştirebilme.
15 İslami dönem Türk sanatının ortaya koyduğu kültürel mirası öğrenme, tanıma ve tanıtma yeteneği kazandırabilme
16 Tarih öncesi devirler dahil, Orta ve yeni çağlar boyunca Avrupa’daki mimari, resim ve heykel konularında bilgilendirme ve değişen üslupları tanıyabilme yeteneği kazandırabilme.
17 Mimari, seramik, halı-kilim vb. dokumalar, minyatür, hat, çini, maden, resim, heykel, kalem işi, sikke ve vb. başlıca Sanat Tarihi konularında bilgilendirebilme.
18 Sanat Tarihi alanında kültürel mirasın evrenselliğine inanarak kültürlere ve değerlere eşit mesafede olabilme.
19 Saha çalışmalarında Sanat Tarihi yöntem ve teknikleri ile bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanabilme.
20 Günümüzde karşılaşılan problemlerden yola çıkarak geçmiş ve bugün arasında bağlantı kurup, geleceğe dair çıkarımlarda bulunabilme.
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 14 3 42
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 14 7 98
Ödevler 0 0 0
Sunum / Seminer hazırlama 0 0 0
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 0 0 0
Ara sınavlar 1 2 2
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavı 1 2 2
Araştırma 0 0 0
Toplam iş yükü     144
AKTS     6.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 40
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   40
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı Öztürk, Rıdvan, Yeni Uygur Türkçesi Grameri, Ankara, Türk Dil Kurumu Yayınları, 1994.
Yardımcı Kaynaklar Kaşgarlı, Sultan Mahmut, Modern Uygur Grameri, İstanbul, 1992. Ahmet B. ERCİLASUN(Editör); Türk Lehçeleri Grameri, Akçağ Yay. , Ank. 2007 Ahmet B. ERCİLASUN (bş. Kom.); Karşılaştırmalı Türk Lehçeleri Sözlüğü, Kültür Bak. Yay.Ank. 1991 Ahmet B. ERCİLASUN (bş. Kom.); Karşılaştırmalı Türk Lehçeleri Grameri I iil-, TDK Yay., Ankara, 1998 Prof. Dr. Ahmet BURAN-Ercan ALKAYA; Çağdaş Türk Lehçeleri, Akçağ Yay., Ank.2001

Ders İle İlgili Dosyalar