Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
HAYVAN ISLAHININ GENETİK ESASLARI İkinci Düzey ZT 516 2 7.50 7.50 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri Yok
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör DR. ÖĞR. ÜYESİ ASİYE YILMAZ ADKINSON
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı DR. ÖĞR. ÜYESİ ASİYE YILMAZ ADKINSON
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı Yok
Dersin Veriliş Şekli Yüz yüze
Dersin Amacı Genetiğin temel konuları, hayvan ıslahı terminolojisi, hayvan ıslahı teori ve uygulamasında kullanılan teknikler ve istatistiki yöntemler ile temel biyoteknoloji konularında bilgi verilecektir.
Dersin Tanımı Genetiğin temel konuları, hayvan ıslahı terminolojisi, hayvan ıslahı teori ve uygulamasında kullanılan teknikler ve istatistiki yöntemler ile temel biyoteknoloji konularında bilgi verilecektir.

Dersin İçeriği
1 Hayvan ıslahına giriş - Hayvan ıslahının amacı, tarihsel gelişimi, Türkiye ve dünyada ıslah programları, ekonomik önemi
2 Temel genetik kavramlar - DNA, gen, kromozom, alel, genotip-fenotip ilişkisi, Mendel kalıtımı
3 Popülasyon genetiği - Gen ve genotip frekansları, Hardy–Weinberg dengesi, mutasyon, migrasyon, genetik sürüklenme
4 Akrabalı yetiştirme - Akrabalık katsayısı, akrabalı yetiştirmenin etkileri
5 Kantitatif genetiğe giriş - Sürekli varyasyon, fenotipik ve genetik varyans, çevre etkileri
6 Kalıtım derecesi (heritability) - Dar ve geniş anlamda kalıtım derecesi, tahmin yöntemleri, biyolojik yorumu
7 Tekrarlanma derecesi ve genetik korelasyon - Repeatability, genetik ve fenotipik korelasyonlar, ıslah açısından önemi
8 ARA SINAVI
9 Seleksiyon - genetik ilerleme
10 Islah yöntemleri - Bireysel seleksiyon, aile seleksiyonu, progeny test, kombinasyon seleksiyonu
11 Melezleme sistemleri - Heterozis, melezleme tipleri, terminal ve rotasyonel melezleme sistemleri
12 Damızlık değer tahmini - BLUP yöntemi, hayvan modeli, çevre faktörlerinin düzeltilmesi
13 Genomik seleksiyon - SNP markörleri, genomik damızlık değeri (GEBV), modern ıslah uygulamaları
14 Islah programlarının planlanması - Et, süt ve yumurta verim yönlü ıslah stratejileri, ekonomik ağırlıklar
15 Öğrenci seminerleri ve genel değerlendirme - Makale sunumları, araştırma önerileri, dönem değerlendirmesi
16 Final
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Genetiğin temel prensiplerini öğrenir ve temel ve kantitatif genetik kavramlarını açıklayabilir.
2 Popülasyon genetiği analizleri yapabilir.
3 Kalıtım derecesi ve genetik korelasyonları yorumlayabilir.
4 Seleksiyon yanıtını hesaplayabilir.
5 Farklı ıslah yöntemlerini karşılaştırabilir.
6 Melezleme programları tasarlayabilir.
7 Hayvan ıslahı ve biyoteknoloji konusundaki son teknik ve yöntemleri öğrenir
8 BLUP ve genomik seleksiyonun temel prensiplerini açıklayabilir.
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Evcil hayvanlarda üreme ile ilgili olan hormonların yapıları ve işlevleri konusunda yeterli bilgi edinmek.
2 Gametogenezisin oluşum süreci ve hormonal mekanizması, ovum ve spermatozoitlerin genital kanaldaki göçü, gametogenezisi etkileyen etkenler, kan-testis bariyeri ve epididimisin işlevleri, kapasitasyon ve akrozom reaksiyonu, fertilizasyon (füzyon, aktivasyon, penetrasyon) konularında bilgi sahibi olmak.
3 Androloji ile ilgili özel muayene sistematiği, genital organların morfolojik ve işlevsel muayenesi, spermanın mikrobiyolojik muayenesi, spermanın ince (ultra-struktural) yapısı, spermanın kalitesini etkileyen etkenler, spermatolojik muayene, spermanın kısa ve uzun süreli saklanması ve dondurulması, sperma dondurma yöntemleri, spermanın eritilmesinde dış faktörlerin etkisi, eritme ve eritme sonrası yapılanları bilmek ve bunları uygulayabilmek.
4 Dişilerde reprodüktif anatomi, gonadların embriyonik gelişmesi, uterusun histolojik, anatomik ve fizyolojik yapısı, fertilizasyon ve erken embriyonik gelişim, luteal mekanizma, implantasyon ve doğum sonrası uterusun involusyonu, servikal mukus, spermatozoa migrasyonu, oogenezis, fertilizasyon akrozomal enzimler, füzyon, aktivasyon, penetrasyon, singami ve polispermi bloğu olgularını bilmek.
5 Senkronizasyon yöntemleri, yararları, süperovulasyon, embriyo transferi, vericilerin senkronizasyonu ve superovulasyonu, alıcıların östrus senkronizasyonu, uterus yıkaması, embriyoların gelişim evreleri, aranması, ve değerlendirilmesi, embriyo transfer teknikleri ile ilgili bilgileri bilmek ve uygulayabilmek.
6 Embriyo üretimi, in-vitro kültürü, embriyoların dondurulması, cinsiyet tayini, oositin dondurulması, klonlama, intrastoplazmik sperm enjeksiyonu gibi reprodüktif biyoteknoloji konularında bilgiye sahip olmak ve bunları uygulayabilmek.
7 Büyük ruminantlarda üreme ile ilgili hormonlar, reprodüktif fizyoloji, genital organların yapısı ve muayenesi, spermanın kimyasal bileşimi ve metabolizması, spermanın kriyobiyolojisi, östrus siklusu, suni tohumlama teknikleri, östrus senkronizasyon yöntemleri, infertilite nedenleri konularında bilgi edinmek ve çözüm önerileri sunabilmek.
8 Atlarda üreme hormonları, reprodüktif fizyoloji, genital organların yapısı ve muayenesi ile fizyolojisi, spermanın kimyasal bileşimi ve metabolizması, spermanın kriyobiyolojisi, östrus siklusu ve suni tohumlama teknikleri, östrus senkronizasyon yöntemleri, infertilite nedenleri ve çözüm önerileri konularında bilgi edinmek.
9 Küçük ruminantlarda üreme ile ilgili hormonlar, reprodüktif fizyoloji, genital organların yapısı ve muayenesi, fizyolojisi, spermanın kimyasal bileşimi ve metabolizması, spermanın kriyobiyolojisi, östrus siklusu ve suni tohumlama teknikleri, östrus senkronizasyon yöntemleri, infertilite nedenleri ve çözüm önerileri konularında bilgi edinmek.
10 Köpeklerde ve kedilerde üreme ile ilgili hormonlar, reprodüktif fizyoloji, genital organların yapısı, puberte, spermanın kimyasal bileşimi ve metabolizması, spermanın kriyobiyolojisi, östrus siklusu ve siklusu uyarma yöntemleri, vajinal sitoloji, suni tohumlama teknikleri ve uygulama nedenleri, infertilite nedenleri ve çözüm önerileri konularında bilgi edinmek.
11 Dişi genital organlarının yapısı, tavuklarda ve horozlarda üreme endokrinolojisi, kanatlı spermasının morfolojisi, horozdan sperma alma teknikleri, spermanın sulandırılması, tavuklara uygulanan suni tohumlama tekniği ve bu uygulamalarında fertiliteyi etkileyen başlıca nedenler ile ilgili bilgiye sahip olmak.
12 Erkek ve dişi balıkların reprodüktif anatomisi, spermatozoitlerin morfolojisi, spermatogenezis, üreme fizyolojisi, spermatolojik muayene, balık spermasının kısa ve uzun süreli saklanması ve dondurulması konularında bilgi edinmek. Deney hayvanlarının üreme organlarının anatomisi, laboratuvar hayvanlarında uygulanan başlıca üreme yöntemleri, puberte, seksüel sikluslar, çifleşme, ovulasyon, üreme verimini etkileyen bakım, beslenme ve çevre faktörleri ile ilgili bilgi sahibi olmak
13 Laboratuvar hayvanlarında dişi ve erkek genital organ yapıları, suni tohumlamaları, üretimi ve üretimle ilgili sorunları hakkında bilgi sahibi olmak.
14 Sperma sulandırıcıları ve sulandırıcıların özellikleri ve sulandırma işleminin uygulaması hakkında bilgi sahibi olmak.
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 14 2 28
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 14 3 42
Ödevler 0 0 0
Sunum / Seminer hazırlama 1 2 2
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 7 5 35
Ara sınavlar 1 2 2
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 14 5 70
Yarıyıl sonu sınavı 1 2 2
Araştırma 2 5 10
Toplam iş yükü     191
AKTS     7.50

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 40
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   40
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı Bourdan, R.M.(2000). Understanding Animal Breeding. 2nd edition. Prentice Hall. Upper Saddle River, NJ 07458. ISBN 0-13-093449-2. • Dale Van Vleck L., John Pollack, E., Branford Oltenacu, E.A. (1987). Genetics for the Animal Science. Wht. Freemab and Company, NY. • Düzgüneş, O., Eliçin, A., Akman, N. (1987). Hayvan Islahı. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları. 1003. Ankara.
Yardımcı Kaynaklar Düzgüneş, O., Elçin, A., ve Numan, A. 2003 Hayvan ıslahı

Ders İle İlgili Dosyalar