Erciyes University - Info Package

Dersin Adı	Dersin Seviyesi	Dersin Kodu	Dersin Tipi	Dersin Dönemi	Yerel Kredi	AKTS Kredisi	Ders Bilgileri
ONKOLOJİ HEMŞİRELİĞİ	Birinci Düzey	İHH 608		1	5.00	5.00	Yazdır

Dersin Tanımı

Ön Koşul Dersleri	Yok
Eğitimin Dili	Türkçe
Koordinatör	DOÇ. DR. PINAR TEKİNSOY KARTIN
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı	DOÇ. DR. PINAR TEKİNSOY KARTIN
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı	Yok
Dersin Veriliş Şekli	Sunuş Yolu ile Öğretim, Tartışma, Soru-Cevap, Küçük Grup Çalışması
Dersin Amacı	Kanser tanısı konmuş hastaların bakımını optimize etmek, tedavi süreçlerini desteklemek ve hastaların yaşam kalitesini artırmak amacıyla kanser hastalarının özel ihtiyaçlarına yönelik ileri düzeyde bilgi ve beceri kazandırmak. Tedavi protokollerini anlamak, hasta bakımında fiziksel, psikolojik ve sosyal yönleriyle kanser hastalarının bakımında liderlik yapabilme becerisini kazandırmak, ağrı yönetimi ve yaşam sonu bakım gibi kritik konularda bilgi sahibi olmak, onkolojik acilleri tanımak ve bilgi sahibi olmak, hasta ve bakım verenin desteklenmesi için temel hususlar hakkında bilgi sahibi olmak amaçlanmaktadır.
Dersin Tanımı	Onkoloji dersi, kanserin nedenleri (etiyolojisi), önlenmesi, tanısı, tedavi yöntemleri ve hasta bakımıyla ilgili teorik ve uygulamalı bilgiler sunar. Kanser hastalarının fiziksel, duygusal ve sosyal gereksinimlerine bütüncül bir yaklaşımla odaklanır ve hem bireysel hem de toplumsal düzeyde onkolojik bakım standartlarını öğretir.

Dersin İçeriği

1	Kanserin Önemi, Epidemiyolojisi: • Dünyada ve Türkiye''''de kanserin görülme sıklığı • Kanserin halk sağlığı üzerindeki etkileri ve önemi
2	Etiyolojik Risk Faktörleri: • Genetik faktörler • Çevresel ve yaşam tarzına bağlı faktörler (beslenme, sigara, alkol, radyasyon) • Enfeksiyonlarla ilişkili kanser türleri
3	Kanserin Oluşumu – Karsinogenezis: • Kanserin biyolojik temelleri • Genetik mutasyonlar ve hücresel mekanizmalar • Metastaz süreci
4	Kanserin Sınıflandırılması ve Tanı Yöntemleri: • Kanser türleri ve evrelendirme • KETEM (Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezleri) hizmetleri • Erken teşhis yöntemleri (biyopsi, görüntüleme, kan testleri)
5	Kanserde Tedavi Yöntemleri: • Kemoterapi: Uygulama yöntemleri ve yan etkilerin yönetimi • Hedefe Yönelik Tedaviler ve Akıllı İlaçlar: Modern tedavi yaklaşımları • Radyoterapi Tedavisi: Temel prensipler ve hasta hazırlığı • Cerrahi Tedavi ve Hormon Tedavileri: Ameliyat türleri ve hormon tedavisinin rolü
6	Semptom Kontrolü ve Hemşirelik Bakımı: • Ağrı, bulantı-kusma, beslenme sorunları gibi semptomların yönetimi • Kanser hastalarına yönelik bütüncül hemşirelik yaklaşımı
7	Onkolojik Aciller ve Hemşirenin Sorumlulukları: Onkolojik acillerin tanımı ve sınıflandırılması Hiperkalsemi Tümör lizis sendromu Spinal kord basısı Febril nötropeni Acil durum yönetiminde hemşirelik müdahaleleri ve iletişim
8	Lösemi, Lenfoma ve Multiple Myelom: Lösemi: Türleri, belirtileri, tedavi ve hemşirelik bakımı Lenfoma: Hodgkin ve Hodgkin dışı lenfomaların farkları, tedavi süreçleri Multiple Myelom: Belirtiler, komplikasyonlar ve bakım yaklaşımları
9	Kök Hücre Tedavisi ve Hemşirelik Bakımı: Kök hücre nakli türleri (otolog, allojenik) Nakil öncesi, sırası ve sonrasında hemşirelik sorumlulukları Komplikasyonlar (greft versus host hastalığı) ve yönetimi
10	Meme Kanseri /Akciğer Kanseri Olgu Sunumu Kanserinin evrelendirilmesi, risk faktörleri Tanı ve tedavi yöntemleri (cerrahi, kemoterapi, radyoterapi) Gerçek bir olgu üzerinde hasta bakım planı oluşturma
11	Palyatif Bakım Semptom Yönetimi: Ağrı, nefes darlığı, bulantı, kusma, yorgunluk gibi semptomların kontrol edilmesi. Psikososyal Destek: Hasta ve ailesinin duygusal ihtiyaçlarına yönelik destek sağlama. Depresyon, anksiyete gibi psikolojik sorunların yönetimi. Manevi Destek: Hastanın ve ailesinin inanç ve değerlerine saygı duyarak manevi ihtiyaçlarına yanıt verme. Aile Destek Mekanizması
12	Terminal Dönem Hasta Bakımı ve Palyatif Bakım Terminal dönemde hastaya ve ailesine yönelik destek Palyatif bakımın temel prensipleri Ağrı yönetimi, semptom kontrolü ve psikososyal destek
13	Onkoloji Hemşirelerinde Tükenmişlik ve Baş Etme Yöntemleri Tükenmişlik sendromu ve belirtileri Stres yönetimi teknikleri Psikososyal destek sistemleri ve öz bakım uygulamaları
14	Kanserli Hastalara Bakım Verenlerin Yaşadığı Güçlükler Fiziksel ve duygusal zorluklar Bakım verenlerin stres ve tükenmişlik riskleri Aile içi dinamikler ve destek mekanizmalarının rolü
15
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları

1	Sık görülen kanser tanı, tedavi ve hemşirelik yönetimini yapabilme
2	Sık görülen Kanserlerin risk faktörlerinin, korunmanın ve erken tanının önemini kavrama
3	Sık görülen kanserlerin tanısında kullanılan yaklaşımların önemini kavrama
4	Sık görülen kanserlerde kemoterapötik ajanların uygulanması ile ilgili yan etkilerin yönetimini sağlama
5	Sık görülen kanserlerin tanısı ile tedavi alan hastaların bakım/eğitim gereksinimlerinin belirlenmesinin önemini kavrar.
6	Ölüm süreci, kanserli birey ve ailesi ile iletişim, kanserli birey ve ailesinin yaşadığı psikososyal sorunları öğrenme
7	Onkolojik hastada palyatif bakım ilklerini öğrenme
8
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi

1	Siyaset bilimi, kamu yönetimi, hukuk, yönetim bilimleri ve kentleşme-çevre alanlarına ilişkin temel kavram, kuram ve yaklaşımları açıklar; siyaset biliminin temel kuramlarını, kavramlarını ve teorilerini anlar ve değerlendirir. Siyasi düşünceler tarihi, siyasi sistemler, siyasi iktisat, anayasa hukuku, maliye politikaları, mahalli idareler, idari yargı, Türkiye ekonomisi ve Avrupa Birliği ilişkileri gibi programa özgü temel alan bilgilerine sahip olur.
2	Kamu politikası oluşturma, uygulama ve değerlendirme süreçleri ile yönetişim modellerini tanımlar ve karşılaştırır. Farklı siyasal sistemleri, kamu yönetimi modellerini ve güncel siyasi gelişmeleri karşılaştırmalı bir perspektifle değerlendirir.
3	Kamu politikalarına ilişkin sorunları analitik yöntemlerle tanımlar, analiz eder ve çözüm önerileri geliştirir. Güncel sosyal, ekonomik ve siyasi olayları çok boyutlu biçimde analiz ederek farklı siyasal ve yönetsel yapıların etkilerini değerlendirir.
4	Nicel ve nitel veri toplama, analiz ve yorumlama yöntemlerini kullanarak politika değerlendirmesi yapar. Siyasal, toplumsal ve yönetsel süreçlere ilişkin verileri bilimsel yöntemlerle yorumlayarak akademik ve mesleki analizler gerçekleştirir.
5	Hukuki metinleri yorumlayarak kamu yönetimi uygulamalarına ilişkin değerlendirmeler geliştirir. Anayasa hukuku, idare hukuku ve idari yargı alanındaki temel düzenlemeleri siyasal ve yönetsel süreçlerle ilişkilendirerek analiz eder.
6	Yerel, ulusal ve uluslararası düzeyde siyasal ve idari süreçleri çok boyutlu olarak analiz eder. Siyaset biliminin iktisat, diplomasi, kamu yönetimi ve sosyoloji gibi disiplinlerle etkileşimini kavrayarak disiplinler arası bir bakış açısıyla değerlendirme yapar.
7	Hem bireysel çalışmalar hem de ekip çalışmaları kapsamında görev ve sorumlulukları etkin biçimde yerine getirir.
8	Düşünce ve analizlerini yazılı ve sözlü olarak açık, tutarlı ve akademik standartlara uygun biçimde ifade eder.
9	Kamu yararı, etik ilkeler, insan hakları ve demokratik değerler doğrultusunda karar alır ve davranır.
10	Bilgi ve becerilerini güncelleme ihtiyacını fark ederek yaşam boyu öğrenme yaklaşımını benimser ve uygular.
11	Küresel gelişmeleri, uluslararası ilişkileri ve çok düzeyli yönetişim süreçlerini değerlendirir.
12	Sürdürülebilir kalkınma, çevresel politikalar ve toplumsal etki boyutlarını kamu yönetimi perspektifiyle analiz eder.
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü

	Sayısı	Süresi (saat)	Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim	14	2	28
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme)	3	10	30
Ödevler	3	10	30
Sunum / Seminer hazırlama	0	0	0
Kısa sınavlar	0	0	0
Ara sınavlara hazırlık	0	0	0
Ara sınavlar	0	0	0
Proje (Yarıyıl ödevi)	3	6	18
Laboratuvar	0	0	0
Arazi çalışması	0	0	0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık	0	0	0
Yarıyıl sonu sınavı	1	2	2
Araştırma	7	2	14
Toplam iş yükü			122
AKTS			5.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler

Yarıyıl içi değerlendirme	Sayısı	Katkı Yüzdesi
Ara sınav	0	0
Kısa sınav	0	0
Ödev	2	100
Yarıyıl içi toplam		100
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı		40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı		60
Genel toplam		100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri

Ders kitabı	Can G. İç Hastalıkları Hemşireliği Klinikj Uygulama Rehberi 4. Baskı Güncelllenmiş video anlatımlı. Nobel Tıp Kitabevleri, 2023 Usta Yeşilbalkan Ö, Özkaraman A (edit). "Olgu, Soru ve Yanıtlarla Onkoloji Hemşireliği" Hipokrat Kitabevi, Ankara, 2023 Kapucu S, Kutlutürkan S (edit). Onkoloji Hemşireliği: Hemşirelik Öğrencilerine Yönelik. Hipokrat Yayınevi, 2020 Akdemir N. Kapucu S, Kutlutürkan S, Akyar İ (Edit yrd). İç Hastalıkları ve Hemşirelik Bakımı. 7. Baskı Akademisyen Kitabevi, Ankara,2020 Can G (edit). Onkoloji Hemşireliği: Hemşirelik Öğrencilerine Yönelik – Genişletilmiş ve Güncellenmiş 2. Baskı. Nobel Tıp Kitabevleri.2020 Ovayolu N, Ovayolu Ö. (Ed.) Patofizyoloji. Çukurova Nobel Tıp Kitabevi, Adana, 2016. Joyce M. Black, Linda J. Hawks (edit). Cancer Nursing: Principles and Practice.7th ed. 2005
Yardımcı Kaynaklar	1. Kanserin Önemi, Epidemiyolojisi • Sung, H., Ferlay, J., Siegel, R. L., Laversanne, M., Soerjomataram, I., Jemal, A., & Bray, F. (2021). Global cancer statistics 2020: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries. CA: A Cancer Journal for Clinicians, 71(3), 209-249. doi.org • T.C. Sağlık Bakanlığı. (2024). Türkiye kanser istatistikleri raporu. Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. 2. Etiyolojik Risk Faktörleri • Lewandowska, A., Rudzki, M., Rudzki, S., Lewandowski, T., & Laskowska, B. (2019). Environmental risk factors for cancer. Annals of Agricultural and Environmental Medicine, 26(1), 1-7. doi.org • Plummer, M., de Martel, C., Vignat, J., Ferlay, J., Bray, F., & Franceschi, S. (2016). Global burden of cancers attributable to infections in 2012: A synthetic analysis. The Lancet Global Health, 4(9), e609-e616. doi.org 3.Kanserin Oluşumu – Karsinogenezis) • Hanahan, D. (2022). Hallmarks of cancer: New dimensions. Cancer Discovery, 12(1), 31-46. doi.org • Weinberg, R. A. (2023). The biology of cancer (3rd ed.). W. W. Norton & Company. 4. Kanserin Sınıflandırılması ve Tanı Yöntemleri • Amin, M. B., Edge, S. B., Greene, F. L., Byrd, D. R., Brookland, R. K., Washington, M. K., ... & Winchester, D. P. (Eds.). (2017). AJCC cancer staging manual (8th ed.). Springer. • Özmen, V. (2021). Türkiye’de kanser taramaları ve KETEM’lerin rolü. Halk Sağlığı Dergisi, 9(2), 112-120. 5.Kanserde Tedavi Yöntemleri • DeVita, V. T., Lawrence, T. S., & Rosenberg, S. A. (2022). DeVita, Hellman, and Rosenberg''s cancer: Principles & practice of oncology (12th ed.). Wolters Kluwer. • Yarbro, C. H., Wujcik, D., & Gobel, B. H. (Eds.). (2018). Cancer nursing: Principles and practice (8th ed.). Jones & Bartlett Learning. 6. Semptom Kontrolü ve Hemşirelik Bakımı • Brown, C. G. (Ed.). (2023). A guide to oncology symptom management (3rd ed.). Oncology Nursing Society. • Kapucu, S. (Ed.). (2023). Onkoloji hemşireliği [1, 2]. Hipokrat Kitabevi. 7. Onkolojik Aciller ve Hemşirenin Sorumlulukları • Coyne, J. B., & Magnuson, A. (2021). Oncologic emergencies in older adults. Journal of Geriatric Oncology, 12(8), 1165-1172. doi.org • Eggert, J. (Ed.). (2017). Cancer nursing review: A core curriculum (5th ed.). Oncology Nursing Society. 8. Lösemi, Lenfoma ve Multiple Myelom • Hoffbrand, A. V., & Steensma, D. P. (2020). Hoffbrand''s essential haematology (8th ed.). Wiley-Blackwell. • Swerdlow, S. H., Campo, E., Harris, N. L., Jaffe, E. S., Pileri, S. A., Stein, H., ... & Vardiman, J. W. (Eds.). (2017). WHO classification of tumours of haematopoietic and lymphoid tissues (Revised 4th ed.). IARC Press. 9. Kök Hücre Tedavisi ve Hemşirelik Bakımı • Ezzone, S., & Schmit-Pokorny, K. (Eds.). (2022). Blood and marrow transplantation nursing: A core curriculum (4th ed.). Oncology Nursing Society. • Formankiewicz, B., & Giebel, S. (2023). Nursing challenges in graft-versus-host disease management. Current Oncology Reports, 25(4), 311-319. doi.org 10.Meme Kanseri / Akciğer Kanseri Olgu Sunumu • Doenges, M. E., Moorhouse, M. F., & Murr, A. C. (2023). Nursing care plans: Guidelines for individualizing patient care across the life span (11th ed.). F. A. Davis Company. • Karayurt, Ö., & Gürsoy, A. A. (Eds.). (2021). Meme kanseri hemşireliği. İstanbul Tıp Kitabevleri. 11-12. Palyatif Bakım Semptom Yönetimi ve Terminal Dönem Hasta Bakımı • Akın Eroğlu, S., Temiz, G., & Eroğlu, N. (Eds.). (2024). Palyatif bakım hemşireliği [1, 2]. Nobel Akademik Yayıncılık. • Ferrel, B. R., & Paice, J. A. (Eds.). (2021). Oxford textbook of palliative nursing (5th ed.). Oxford University Press. 13. Onkoloji Hemşirelerinde Tükenmişlik ve Baş Etme Yöntemleri • Cañadas-De la Fuente, G. A., Gomez-Urquiza, J. L., Ortega-Campos, E. M., Cañadas, G. R., Liébana-Presa, C., & De la Fuente, E. I. (2018). Burnout risk and protection factors in oncology nursing. European Journal of Oncology Nursing, 32, 56-61. doi.org • Maslach, C., & Leiter, M. P. (2022). The burnout challenge: Managing people''s relationships with their jobs. Harvard University Press. 14. Kanserli Hastalara Bakım Verenlerin Yaşadığı Güçlükler • Given, B., Given, C. W., & Sherwood, P. (2019). The challenge of caregiving for family members with cancer. Seminars in Oncology Nursing, 35(4), 321-325. doi.org • Kent, E. E., Rowland, J. H., Northouse, L., Litzelman, K., Chou, W. Y. S., Shelburne, N., ... & Girotto, M. R. (2016). Caring for caregivers and patients: Research and clinical priorities for informal cancer caregiving. Cancer, 122(13), 1987-1995. doi.org

Ders İle İlgili Dosyalar

DBP Hakkında

Ders Hakkında

Bölüm Hakkında