Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
SİYASET VE KADINLAR Birinci Düzey F-SKY420 Seçmeli 8 5.00 5.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri N/A
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör PROF. DR. ELİF GAZİOĞLU TERZİ
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı PROF. DR. ELİF GAZİOĞLU TERZİ
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı N/A
Dersin Veriliş Şekli Yüz yüze
Dersin Amacı Toplumsal cinsiyet (gender) kavramı ve kuramsal yaklaşımlar çerçevesinde; kadınların siyasal katılım, temsil, karar alma mekanizmaları ve kamu politikaları süreçlerindeki yerini tarihsel ve güncel bağlamda analiz etmektir. Ders, siyaset bilimi ve kamu yönetimi disiplinleri ekseninde erilliğin kurumsallaşmasını, toplumsal cinsiyete dayalı eşitsizliklerin kamusal ve özel alan ayrımlarını nasıl biçimlendirdiğini ve eşitlik temelli reform süreçlerini eleştirel bir bakış açısıyla kavratmayı hedefler.
Dersin Tanımı Bu ders; feminizm ve toplumsal cinsiyet teorilerinin siyaset bilimine katkılarını, kamusal-özel alan dikotomisini, siyasal düşünce tarihindeki kadın algısını ve kadın hareketlerinin tarihsel gelişimini inceleyen bir alandır. Kadınların oy hakkı mücadelelerinden parlamenter temsile, yerel yönetimlerden bürokrasiye, ulusal ve uluslararası eşitlik mevzuatından toplumsal cinsiyete duyarlı bütçelemeye kadar uzanan dinamikleri karşılaştırmalı ve Türkiye odaklı bir çerçevede irdeler.

Dersin İçeriği
1 Giriş, Temel Kavramlar ve Metodoloji: Biyolojik cinsiyet (sex), toplumsal cinsiyet (gender), erillik, patriyarka ve siyaset biliminde yöntem sorunu.
2 Siyasal Düşünce Tarihinde Kadın: Antik Yunan’dan Aydınlanma’ya klasik düşünürlerde (Platon, Aristoteles, Rousseau, Mill) kadının konumu ve dışlanma mekanizmaları.
3 Feminist Kuramlar ve Siyaset: Liberal, radikal, Marksist/sosyalist feminist teoriler ve siyasal iktidarın analizi.
4 Kamusal Alan ve Özel Alan Dikotomisi: "Kişisel olan politiktir" ilkesi, aile içi güç ilişkileri ve kamusal siyasete yansımaları.
5 Kadın Hareketlerinin Tarihsel Gelişimi: Birinci ve İkinci Dalga feminizm; oy hakkı (süfrajetler), yurttaşlık hakları ve yasal eşitlik mücadeleleri.
6 Üçüncü ve Dördüncü Dalga Feminizm: Kesişimsellik (ırk, sınıf, etnisite, cinsel yönelim), queer teori, dijital feminizm ve yeni kamusal alanlar.
7 Osmanlı’dan Erken Cumhuriyet’e Türkiye’de Kadın: Osmanlı kadın dergileri, cemiyetler, Nezihe Muhiddin ve Kadınlar Halk Fırkası, 1926 Medeni Kanun ve 1934 Seçme-Seçilme Hakları.
8 Ara Sınav
9 Siyasal Katılım Biçimleri ve Temsil: Konvansiyonel (seçme, seçilme, parti üyeliği) ve non-konvansiyonel (sivil toplum, protestolar, taban hareketleri) katılımda kadınlar.
10 Pozitif Ayrımcılık ve Eşit Temsil Araçları: Cinsiyet kotaları (yasal kotalar, gönüllü parti kotaları, fermuar sistemi) ve dünyadan/Türkiye''den uygulamalar.
11 Kamu Yönetimi, Bürokrasi ve Cam Tavan: Üst düzey kamu yönetiminde kadın temsili, bürokratik engeller, cam tavan (glass ceiling) ve yapışkan zemin olgusu.
12 Yerel Siyaset ve Kadın: Yerel karar alma mekanizmaları, belediyelerde kadın temsili, muhtarlıklar ve yerel eşitlik eylem planları.
13 Uluslararası Hukuk ve Normatif Çerçeve: BM CEDAW Sözleşmesi, Pekin Deklarasyonu, BM Güvenlik Konseyi’nin 1325 sayılı Kararı ve uluslararası normların iç hukuka etkisi.
14 Kamu Politikaları ve Toplumsal Cinsiyete Duyarlı Bütçeleme (TCDB): Kamu harcamalarının kadınlar üzerindeki etkileri, bakım emeği politikaları ve kreş/istihdam destekleri.
15 Türkiye’de Güncel Tartışmalar ve Çağdaş Sorunlar: Kadına yönelik şiddetle mücadele mevzuatı (6284 sayılı Kanun), siyasette kutuplaşma, muhafazakârlık ve kadın politikalarının geleceği.
16 Final Sınavı
17 Final Sınavı
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Toplumsal cinsiyet, ataerkillik ve kamusal/özel alan kavramlarını siyaset bilimi kuramları çerçevesinde tanımlar ve açıklar.
2 Siyasal düşünce tarihi boyunca geliştirilen yaklaşımlarda kadının dışlanma biçimlerini ve kurumsal engelleri eleştirel bir dille analiz eder.
3 Kadınların yerel ve ulusal düzeydeki siyasal temsil oranlarını, kota sistemlerini ve seçim mekanizmalarını karşılaştırmalı olarak değerlendirir.
4 Ulusal ve uluslararası düzeydeki hak temelli belgeleri (CEDAW, mevzuat düzenlemeleri) kamu politikaları bağlamında yorumlar.
5 Kamu kurumlarında ve bürokraside karşılaşılan dikey/yatay ayrışmaları (cam tavan, labirent etkisi vb.) tespit eder ve çözüm önerileri geliştirir.
6 Toplumsal cinsiyete duyarlı bütçeleme ve kamu politikası tasarım süreçlerine ilişkin temel yöntemleri uygular ve politika analizi yapar.
7
8
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Siyaset bilimi, kamu yönetimi, hukuk, yönetim bilimleri ve kentleşme-çevre alanlarına ilişkin temel kavram, kuram ve yaklaşımları açıklar; siyaset biliminin temel kuramlarını, kavramlarını ve teorilerini anlar ve değerlendirir. Siyasi düşünceler tarihi, siyasi sistemler, siyasi iktisat, anayasa hukuku, maliye politikaları, mahalli idareler, idari yargı, Türkiye ekonomisi ve Avrupa Birliği ilişkileri gibi programa özgü temel alan bilgilerine sahip olur.
2 Kamu politikası oluşturma, uygulama ve değerlendirme süreçleri ile yönetişim modellerini tanımlar ve karşılaştırır. Farklı siyasal sistemleri, kamu yönetimi modellerini ve güncel siyasi gelişmeleri karşılaştırmalı bir perspektifle değerlendirir.
3 Kamu politikalarına ilişkin sorunları analitik yöntemlerle tanımlar, analiz eder ve çözüm önerileri geliştirir. Güncel sosyal, ekonomik ve siyasi olayları çok boyutlu biçimde analiz ederek farklı siyasal ve yönetsel yapıların etkilerini değerlendirir.
4 Nicel ve nitel veri toplama, analiz ve yorumlama yöntemlerini kullanarak politika değerlendirmesi yapar. Siyasal, toplumsal ve yönetsel süreçlere ilişkin verileri bilimsel yöntemlerle yorumlayarak akademik ve mesleki analizler gerçekleştirir.
5 Hukuki metinleri yorumlayarak kamu yönetimi uygulamalarına ilişkin değerlendirmeler geliştirir. Anayasa hukuku, idare hukuku ve idari yargı alanındaki temel düzenlemeleri siyasal ve yönetsel süreçlerle ilişkilendirerek analiz eder.
6 Yerel, ulusal ve uluslararası düzeyde siyasal ve idari süreçleri çok boyutlu olarak analiz eder. Siyaset biliminin iktisat, diplomasi, kamu yönetimi ve sosyoloji gibi disiplinlerle etkileşimini kavrayarak disiplinler arası bir bakış açısıyla değerlendirme yapar.
7 Hem bireysel çalışmalar hem de ekip çalışmaları kapsamında görev ve sorumlulukları etkin biçimde yerine getirir.
8 Düşünce ve analizlerini yazılı ve sözlü olarak açık, tutarlı ve akademik standartlara uygun biçimde ifade eder.
9 Kamu yararı, etik ilkeler, insan hakları ve demokratik değerler doğrultusunda karar alır ve davranır.
10 Bilgi ve becerilerini güncelleme ihtiyacını fark ederek yaşam boyu öğrenme yaklaşımını benimser ve uygular.
11 Küresel gelişmeleri, uluslararası ilişkileri ve çok düzeyli yönetişim süreçlerini değerlendirir.
12 Sürdürülebilir kalkınma, çevresel politikalar ve toplumsal etki boyutlarını kamu yönetimi perspektifiyle analiz eder.
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 14 3 42
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 14 1 14
Ödevler 0 0 0
Sunum / Seminer hazırlama 0 0 0
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 7 3 21
Ara sınavlar 1 1 1
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 14 3 42
Yarıyıl sonu sınavı 1 1 1
Araştırma 0 0 0
Toplam iş yükü     121
AKTS     5.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 100
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   100
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı
Yardımcı Kaynaklar

Ders İle İlgili Dosyalar