Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
İSTATİSTİK Birinci Düzey MÖP 305 Zorunlu 5 2.00 2.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri Yok
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör PROF. DR. FATMA BOZKURT YOUSEF
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı PROF. DR. Fatma Bozkurt-Yousef, Prof. Dr. Danyal SOYBAŞ
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı Yok
Dersin Veriliş Şekli Yüzyüze
Dersin Amacı Bu dersin temel amacı, öğrencilerin istatistik biliminin kavramsal temelini anlamalarını, çeşitli veri analiz yöntemlerini öğrenmelerini ve gerçek dünyadaki problemlere çözüm üretebilmelerini sağlamaktır. Ders kapsamında, öğrencilerin istatistiksel analiz süreçlerini kavramaları ve yorumlama yetkinliği kazanmaları hedeflenmektedir. Dersin sonunda öğrenciler: İstatistik bilimine ilişkin temel kavramları tanıyabilecek ve bu kavramları analiz süreçlerinde etkin bir şekilde kullanabileceklerdir. Frekans dağılımları oluşturabilecek, istatistiksel grafikler hazırlayarak veri kümelerini görselleştirebileceklerdir. Değişkenlere ait merkezi eğilim ölçüleri (aritmetik ortalama, geometrik ortalama, harmonik ortalama, mod, medyan, çeyrekler, desiller, yüzdelikler) ve dağılım ölçülerini (değişim aralığı, çeyrekler arası aralık, varyans, standart sapma) hesaplayabilecek ve yorumlayabileceklerdir. Verilerin çarpıklık ve basıklık durumlarını momentler, Pearson çarpıklık ölçüsü ve kartil çarpıklık gibi yöntemlerle analiz edebileceklerdir. Normal ve Binom dağılımları gibi belirli istatistiksel dağılımları tanımlayarak bu dağılımlar üzerinden problemleri çözebileceklerdir. Parametrelerin aralık tahminlerini formüle edebilecek ve bu tahminlerin anlamını yorumlayabileceklerdir. Belirli istatistiksel testler yardımıyla hipotez testlerini uygulayarak sonuçlarını analiz edebileceklerdir.
Dersin Tanımı Bu ders, istatistik biliminin temel kavramlarını ve yöntemlerini ele alarak öğrencilerin veri analizi becerilerini geliştirmeyi amaçlamaktadır. Ders kapsamında: Frekans dağılımları ve istatistiksel grafikler ile veri görselleştirme, Merkezi eğilim ölçüleri (aritmetik ortalama, geometrik ortalama, harmonik ortalama, medyan, mod, çeyrekler, desiller, yüzdelikler), Dağılım ölçüleri (değişim aralığı, varyans, standart sapma, çeyrekler arası aralık, yarı çeyrek aralık), Çarpıklık ve basıklık ölçümleri (momentler, Pearson çarpıklık ölçüsü, kartil çarpıklık), Normal ve Binom dağılımları gibi istatistiksel dağılımlar, Parametrelerin aralık tahminleri, Hipotez testleri ve uygulamaları ele alınmaktadır. Bu ders, öğrencilere istatistiksel verileri analiz etme, anlamlandırma ve raporlama becerileri kazandırmayı hedefler. Uygulamalı örnekler ve problem çözme odaklı bir yaklaşımla, sürdürülebilir kalkınma amaçları doğrultusunda iklim değişikliği, sağlık hizmetleri ve tüketim gibi gerçek dünya problemleri üzerinden öğrencilerin istatistiksel yöntemleri etkin bir şekilde öğrenmeleri sağlanır.

Dersin İçeriği
1 Temel kavramlar ve tanımlar: İstatistik biliminin temel kavramlarının incelenmesi.
2 Ölçme ve ölçekler: Ölçüm türleri, ölçek türleri ve özelliklerinin incelenmesi.
3 Frekans dağılımları ve grafikler - I: Frekans tabloları oluşturma ve temel istatistiksel grafiklerin incelenmesi.
4 Frekans dağılımları ve grafikler - II: Daha karmaşık istatistiksel grafiklerin hazırlanması ve yorumlanması.
5 Merkezi eğilim ölçüleri - I: Aritmetik ortalama, geometrik ortalama ve özelliklerinin incelenmesi.
6 Merkezi eğilim ölçüleri - II: Harmonik ortalama ve kareli ortalamanın incelenmesi.
7 Merkezi eğilim ölçüleri - III: Mod, medyan ve kantiller gibi duyarlı olmayan ölçülerin incelenmesi.
8 Değişkenlik ölçüleri - I: Değişim aralığı ve ortalama sapmanın incelenmesi.
9 Vize Haftası
10 Değişkenlik ölçüleri - II: Varyans, standart sapma ve değişkenlik katsayısının incelenmesi.
11 Normal dağılım: Normal dağılımın özellikleri ve uygulamaları.
12 Binom dağılımı: Binom dağılımının özellikleri ve uygulama örnekleri.
13 Örnekleme dağılımları: Örnekleme dağılımlarının tanımı ve özelliklerinin incelenmesi.
14 Aralık tahmini: Parametrelerin aralık tahminleri ve güven aralığının incelenmesi.
15 Hipotez testleri - I: Hipotez testlerinin temel kavramları ve uygulama alanlarının incelenmesi.
16 Hipotez testleri - II: Daha karmaşık hipotez testleri ve uygulama örneklerinin incelenmesi.
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 İstatistik Biliminin Temel Kavramları: İstatistik bilimine ilişkin temel kavramları tanımlayabilir. İstatistiğin tanımını, kapsamını ve diğer bilimlerle olan ilişkisini açıklayabilir. İstatistikte ölçme ve ölçek türlerini ifade edebilir.
2 Frekans Dağılımları ve Grafikler: Ham verileri düzenleyerek frekans tabloları oluşturabilir. İstatistiksel grafikler hazırlayarak bu grafiklerin yorumunu yapabilir.
3 Tanımlayıcı İstatistikler: Araştırma yapılacak değişkenlere ait verilerden merkezi eğilim ölçülerini (aritmetik ortalama, geometrik ortalama, harmonik ortalama, medyan, mod) hesaplayabilir. Değişkenlik ölçülerini (değişim aralığı, varyans, standart sapma) hesaplayarak sonuçları yorumlayabilir.
4 Normal ve Binom Dağılımları: Normal dağılım ve Binom dağılımının temel özelliklerini tanımlayabilir. Normal ve Binom dağılımları ile ilgili olasılıkları hesaplayabilir.
5 Örnekleme Dağılımları ve Aralık Tahmini: Örnekleme dağılımlarını tanımlayarak ana kütle parametrelerinin güven aralıklarını formüle edebilir. Güven aralığı tahmini yoluyla parametrelerin kestirimini gerçekleştirebilir.
6 Hipotez Testleri: Hipotez testi ile ilgili temel kavramları tanımlayabilir. Verilere uygun hipotez testlerini seçerek uygulayabilir. Hipotez testi sonuçlarını düzenleyerek istatistiksel karar verebilir.
7
8
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Matematik ve matematik eğitimi ile ilgili temel kavramları ve bu kavramlar arası ilişkileri kavrar.
2 Bilginin doğası, kaynağı, sınırları, doğruluğu, güvenirliği ve geçerliğinin değerlendirilmesi ile bilimsel bilginin üretim yöntemleri hakkında bilgi sahibidir.
3 Öğrencilerin farklı matematik öğrenme alanlarına özgü öğrenme özellikleri ve öğrenme güçlükleri bilgisine sahiptir; bu bilgileri sınıf içi uygulamalarında kullanır.
4 Ulusal ve uluslararası eğitim sistemlerinin psikolojik, felsefi ve sosyolojik temelleri ile tarihsel gelişimleri hakkında bilgi sahibidir.
5 Atatürk ilke ve inkılâplarının önemini benimser; insan hakları, demokrasi ve mesleki etik gibi evrensel değerler ve normlara saygılı davranır.
6 Alanıyla ilgili güncel kuramsal ve uygulamalı bilgileri takip eder; farklı bağlamlarda ortaya çıkan matematik öğrenme/öğretme olay ve olgularını modeller, doğru ve sistematik olarak yorumlar ve değerlendirir.
7 Matematik eğitimiyle ilgili güncel sorunları fark eder, doğru ve yanlış uygulamaları ayırt eder, iyi uygulama örneklerini sözlü ve yazılı olarak ifade eder.
8 Öğrencilerin gelişim özelliklerini, bireysel farklılıklarını, özel gereksinimlerini dikkate alarak ve etkili sınıf yönetimi becerilerini kullanarak amaca uygun öğrenme ortamları oluşturur ve ders materyalleri geliştirir.
9 Matematik öğretim programları, öğretim yöntem, strateji ve teknikleri ile süreç ve sonuç değerlendirme bilgi ve becerisine sahiptir.
10 Bireysel ve grup etkinliklerini (ders planı, sosyal faaliyet, proje, vb.) planlar, yürütür, değerlendirir ve öz-düzenlemeler yapar.
11 Kendini sürekli geliştirme ve yenilemeye karşı olumlu bir tutum sergiler, yaşam boyu öğrenmenin önemini bilir, kişisel ve mesleki gelişimi için gereksinimlerini belirler ve zayıf olduğu alanlarda kendini geliştirir.
12 Çalıştığı kurumun kalite süreçlerine uygun davranır ve kalitenin sürdürülebilmesi için kişisel ve kurumsal etkileşim kurar.
13 Ulusal ve uluslararası gündemi takip eder; güncel problemler için çözüm önerileri geliştirir ve toplumla paylaşır.
14 Alanıyla ilgili sözlü ve yazılı iletişim becerilerini etkin bir şekilde kullanır.
15 Matematik ve matematik eğitimi ile ilgili edindiği bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirir.
16 Sanatsal, sosyal ve kültürel etkinliklere aktif olarak katılır.
17 Çevreye karşı duyarlıdır ve çevreyi koruma bilincinde öğrenciler yetiştirir.
18 Alanı ile ilgili gelişmeleri takip edebilecek düzeyde yabancı dil kullanma bilgi ve becerisine sahiptir.
19 Alanı ile ilgili gelişmeleri takip edebilecek ve mesleki uygulamaları yürütebilecek düzeyde bilişim teknolojileri bilgisine ve uygulama becerisine sahiptir.
20 Mesleği ile ilgili yasal mevzuatı bilir ve öğretmenlik mesleğinin gerektirdiği tutum, tavır ve davranışları ile topluma örnek olur.
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 16 2 32
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 10 1 10
Ödevler 0 0 0
Sunum / Seminer hazırlama 0 0 0
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 8 1 8
Ara sınavlar 1 2 2
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 8 1 8
Yarıyıl sonu sınavı 1 2 2
Araştırma 0 0 0
Toplam iş yükü     62
AKTS     2.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 40
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   40
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı F. Akdeniz, Olasılık ve İstatistik, 2002, Baki Kitapevi, Adana.
Yardımcı Kaynaklar A. Başar, E. Oktay, 1999, Uygulamalı İstatistik-I; Kısa Teorik Bilgiler ve Çözülmüş Problemler, Aktif Yayınevi, Erzurum.

Ders İle İlgili Dosyalar