Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
ANLAMBİLİME GİRİŞ İkinci Düzey RDE 543 Seçmeli 1 7.00 7.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri -
Eğitimin Dili Rusça
Koordinatör DR. ÖĞR. ÜYESİ ARİF YILDIRIM
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı DR. ÖĞR. ÜYESİ ARİF YILDIRIM
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı -
Dersin Veriliş Şekli Anlam Bilime Giriş dersi haftada 2 ders saati olmak üzere, dönem boyunca toplam 15 hafta yüz yüze eğitim şeklinde verilecektir.
Dersin Amacı Anlam bilimi ile doğrudan ilişkili kavram ve kuramların öğrenimi, anlam bilimini kapsayan alt dallarının gösterimi vb. içerikleri pratik uygulamalar eşliğinde tanımak. Semantiğin artzamanlı ve eşzamanlı olarak öğrenimi.
Dersin Tanımı Dili anlam ilişkisi yönünden, eşsüremli ve artsüremli açılardan, ayrıca farklı semantik teorilerinin tanıtımı, dil ile düşünce arasındaki ilişkileri; sözcüklerin ve cümlelerin anlam ilişkilerinin incelenmesi vb. durumların inceleneceği 15 haftalık bir derstir.

Dersin İçeriği
1 Anlambilime giriş: Anlambilimin tanımı, kapsamı ve temel inceleme alanları. Dilbilim içerisinde semantiğin konumu ve önemi. Anlambilimin bağımsız bir bilim dalı olarak gelişimi.
2 Anlam birimleri: Anlambirim, anlambirimcik ve sözlükbirim kavramlarının tanımı ve aralarındaki ilişkiler.
3 Anlambilimin tarihsel gelişimi: Antik dönemden modern dilbilime kadar anlam incelemelerinin evrimine genel bir bakış.
4 Sözcüklerin anlam çerçevesi: Anlamla ilgili temel kavramlar: Sözcüklerde temel anlamın belirlenmesi ve yan anlamların oluşum süreçleri.
5 Temel anlam, yan anlamlar, aktarma, çok anlamlılık, eş anlamlılık, eş adlılık (homonimi) ve zıt anlamlılık.
6 Sözcükbilim (leksikoloji) - sözcüğün semantik ile ilişkisi. Sözcük ve Semantik İlişkisinin Temel Özellikleri: Anlamın Temeli.Sözcüksel Anlambilim. Anlam İlişkileri. Bağlamsal Anlam. Art Zamanlı Anlambilim.
7 Anlam açısından sözcükler: Temel anlam, yan anlam ve sözcüklerin cümle içerisindeki bağlamsal anlam kazanımları. Anlam İlişkileri. Bağlamsal Anlam. Art Zamanlı Anlambilim. (konu devamı).
8 Ara Sınav
9 Anlamsal ilişkiler I: Eş anlamlılık ve zıt anlamlılık. Çok anlamlılık ve anlam değişmeleri.
10 Anlamsal ilişkiler II: Alt anlamlılık (hiponimi), soyut ve somut anlamlılık kavramları ile yerlileştirme olgusu.
11 Bağlam ve anlam: Bağlamın anlam üzerindeki etkisi, duygu değeri ve anlam alanı kavramları.
12 Anlam değişmeleri: Anlam daralması, anlam genişlemesi ve başka anlama geçiş süreçleri. Söz sanatları I: Metafor ve semantik ilişkisi.
13 Mecazlar, benzetme ve eğretileme (deyim aktarması).
14 Söz sanatları II: Ad aktarması (metonimi), deyim anlamı ve argo kullanımlar.
15 Dönem Sonu Sınavı
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Sosyal bilimler, filoloji ve Rus Dili ve Edebiyatı alanlarında ileri düzey kuramsal ve uygulamalı bilgiye sahiptir; bu bilgiyi eleştirel bir yaklaşımla değerlendirir ve geliştirir.
2 Alanıyla ilgili karmaşık araştırma problemlerini bağımsız olarak tanımlar, yeniden formüle eder ve özgün çözüm önerileri geliştirir.
3 Bilimsel araştırma süreçlerini (problem belirleme, yöntem seçimi, veri toplama ve analiz) ileri düzeyde planlar ve uygular; elde ettiği bulguları akademik ölçütlere uygun biçimde yorumlar.
4 Alanına ilişkin kuramsal ve yöntemsel yaklaşımları karşılaştırır; disiplinlerarası perspektif geliştirerek yeni araştırma açılımları ortaya koyar.
5 Ulusal ve uluslararası akademik yayın, proje ve araştırma ekosistemine etkin biçimde katılır; bilimsel üretim süreçlerinde aktif rol alır.
6 Akademik yazım kurallarına uygun, özgün ve nitelikli bilimsel metinler üretir; çalışmalarını sözlü ve yazılı olarak etkili biçimde sunar.
7 Alanındaki güncel literatürü sistematik biçimde takip eder; yaşam boyu öğrenme ve sürekli akademik gelişim bilinciyle hareket eder.
8 Araştırma ve yayın süreçlerinde etik ilkelere uygun davranır; akademik dürüstlük ve sorumluluk bilinci geliştirir.
9 Alanıyla ilgili özgün bir araştırmayı bağımsız olarak tasarlar, yürütür ve sonuçlandırır.
10 Rusça başta olmak üzere yabancı dil(ler)de akademik kaynakları etkin biçimde kullanır ve bilimsel iletişim kurar.
11 Dijital araştırma araçlarını, veri tabanlarını ve akademik yazılım uygulamalarını (referans yönetimi, metin analizi vb.) etkin biçimde kullanır.
12 Alanına ilişkin veri ve metinleri ileri düzey analiz teknikleriyle inceler; bulguları sistematik ve eleştirel bir biçimde değerlendirir.
13 Akademik tartışmalara aktif katılım gösterir; farklı görüşleri eleştirel bir bakışla analiz eder ve kendi görüşünü temellendirir.
14 Alanıyla ilgili bilgi ve bulguları farklı hedef kitlelere (akademik ve akademi dışı) uygun biçimde aktarır.
15 Bireysel ve ekip çalışmalarında sorumluluk alır; araştırma ve proje süreçlerini planlı ve sürdürülebilir bir şekilde yönetir.
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 0 0 0
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 0 0 0
Ödevler 0 0 0
Sunum / Seminer hazırlama 0 0 0
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 0 0 0
Ara sınavlar 0 0 0
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavı 0 0 0
Araştırma 0 0 0
Toplam iş yükü     0
AKTS     0.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 0 0
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   0
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   0
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   0
Genel toplam   0

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı А. А. Миронова, Семантика и семасиология в современной научной парадигме/ Учебно-практическое пособие, Челябинск, 2021. Новиков Л.А. Семантика русского языка. – Москва : Высшая школа, 1982. – 272 с.
Yardımcı Kaynaklar Виноградов, В. В. Избранные труды. Лексикология и лексикография / В. В. Виноградов. – Москва : Наука, 1977. – 312 с. Почепцов, Г. Г. Русская семиотика : Идеи и методы, пер- соналии, история / Г. Г. Почепцов. – М. : Рефл-бук ; Киев : Ваклер, 2001. – 763 с. Фомина, М. И. Современный русский язык. Лексикология / М. И. Фомина. – Москва : Высшая школа, 2003. – 414 с. Шмелев, Д. Н. Современный русский язык. Лексика / Д. Н. Шмелева. – Москва : Просвещение, 1977. – 335 с. Очерки исторической семантики русского языка раннего нового времени / [В. М. Живов и др.] ; под ред. В. М. Живова ; Институт русского языка им. В. В. Виноградова Российской академии наук. –Москва : Языки славянской культуры, 2009. – 430 с.

Ders İle İlgili Dosyalar