Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
SANAT PSİKOLOJİSİ Birinci Düzey RESTS017 Seçmeli 5 2.00 2.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri Yok
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör EĞİTİM GÖREVLİSİ MURAT DUYKU
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı ÜCRETLİ ÖĞRETİM ELEMANI MURAT DUYKU
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı Yok
Dersin Veriliş Şekli Ders; kuramsal okumalar, görsel analiz yöntemlerinin (göstergebilim, psikanaliz, ikonografi vb.) incelenmesi, sanat eseri çözümlemeleri ve açık sınıf tartışmaları şeklinde yürütülür. Öğrenciler dönem boyunca sanat eserlerini salt estetik kaygılarla değil, sanatçının bilinçaltı süreçleri ve izleyicinin alımlama dinamikleri üzerinden psikolojik bir zeminde değerlendirirler. Derste öğretim elemanı tarafından felsefi araştırma, içerik analizi ve kompozisyon yöntemleri gibi görsel araştırma yöntemlerinin teorik altyapısı aktarılır. Sınıf içi tartışmalar, "sanatçı eserde hangi rengi neden kullandı?" sorusu üzerinden şekillenerek, nesnel ve psikolojik araçlar yardımıyla analiz edilir.
Dersin Amacı Sanat eserinin yaratılma sürecini, sanatçının yaratma dürtüsünü, eserin kendisini, alımlayıcıyı (izleyici) ve eleştirmeni kapsayan tüm ilişkisel basamakları araştırmak ve sistematik olarak incelemektir.
Dersin Tanımı Sanat yapıtının izlenilmesi ve yaratılması arasındaki ilişkilerin, bilinçaltı olayların ve bilinçli eylemlerin araştırıldığı; sanat olgusunun algı, ilgi, yetenek, estetik beğeni ve sezgi gibi temel kavramlar üzerinden çözümlendiği; görsel araştırma yöntemleri kullanılarak sanatsal analizlerin yapıldığı kuramsal bir derstir.

Dersin İçeriği
1 Sanat Psikolojisine Giriş: Sanatçı, sanat eseri ve alımlayıcı (izleyici) arasındaki etkileşim üçgeni.
2 Yaratım süreci ve psikolojik dürtüler: Sanatçının yaratma eyleminin temelindeki bilinçli ve bilinçaltı süreçlerin incelenmesi.
3 Sanat olgusunun temel kavramları: Psikolojik çözümlemede algı, ilgi, yetenek, estetik beğeni ve sezgi.
4 Renk, form ve bilinçaltı: Sanatçının eserindeki nesnel tercihleri ile psikolojik durumu arasındaki tutarlı bağlantıların analizi.
5 Görsel Araştırma Yöntemlerine Giriş ve Felsefi Araştırma: İyileştirmeler içeren ve şüpheci yaklaşıma dayalı çerçeveler kurma.
6 İçerik Analizi: İmajların bilimsel geçerliliğini sunma ve önyargıların ötesinde bir gerçekliğe ulaşma. Kompozisyon Yöntemi: İmajları renk, ton, zıtlık, çerçeve ve figür duruşu gibi düzenleme ilkeleri çerçevesinde inceleme.
7 VİZE - Sanat, sanatçı ve alımlayıcı bağlamındaki temel kavramlar ve psikolojik yaklaşımların değerlendirilmesi.
8 İkonografi: Sanat tarihinde bir konunun anlamının işaret olarak vurgulanması; motifler, alegoriler ve kişileştirmelerin göreneksel anlamları.
9 Göstergebilim: Çağdaş imgeler ve kültürel ürünler üzerinden anlamlar oluşturan işaretler dizgisi ve metinsel analizler (hipotez üreten yaklaşım).
10 Psikanaliz ve Sanat: Sinema gibi kültürel formların ve sanat yapıtlarının psikanalitik yöntemlerle incelenmesi.
11 Alımlama Analizi: İmgenin anlaşılmasında izleyicinin aktif alıcı olması ve yorumlamaların doğrulanabilir geçerliliği.
12 Sanat tarihçilerinin genel tercihi olan ikonografi, göstergebilim ve kompozisyonun birlikte kullanılarak yapılan incelemeler.
13 Toplumsal tutumlar: Sanatçıyla ve sanat yapıtıyla ilgili önyargıların psikolojik olarak çözümlenmesi.
14 Öğrencilerin seçtikleri bir sanat yapıtını, görsel araştırma yöntemlerinden birini kullanarak psikolojik analizden geçirmesi.
15 FİNAL - Dönem süreci içerisinde işlenen ünitelerin yazılı sınav ile ölçülmesi.
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Bir sanat yapıtının yaratılma ve izlenme aşamalarındaki bilinçli ve bilinçaltı psikolojik süreçleri açıklar.
2 Algı, sezgi, yetenek ve estetik beğeni gibi kavramları kullanarak sanat yapıtının maddesel ve tinsel süreçlerini analiz eder.
3 İkonografi, göstergebilim, psikanaliz ve alımlama analizi gibi görsel araştırma yöntemlerini tanımlar ve birbirinden ayırt eder.
4 Sanat eserlerini değerlendirirken salt estetik kaygılardan uzaklaşarak, nesnel ve psikolojik araçlar yardımıyla bilimsel geçerliliği olan tutarlı yorumlamalar yapar.
5
6
7
8
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 PÇ1.Kuramsal ve kavramsal bilgi: Sanat tarihi, çağdaş sanat kuramları, görsel kültür ve estetik alanlarına ilişkin kuramsal ve kavramsal bilgileri açıklar, tartışır ve sanat üretimiyle ilişkilendirir.
2 PÇ2.Sanatın bağlamsal analizi: Sanatsal üretimleri tarihsel, kültürel, toplumsal ve politik bağlam içerisinde ele alır; sanatın toplum ve kültürle ilişkisini eleştirel bir bakış açısıyla yorumlar.
3 PÇ3. Yaratıcı sanat üretimi: Geleneksel ve çağdaş sanat teknikleri, medya ve malzemeleri yaratıcı ve kavramsal bir yaklaşımla kullanır; disiplinlerarası sanat üretimi ve deneysel uygulamalar geliştirir.
4 PÇ4. Kavramsal sanat geliştirme: Sanatsal üretim süreçlerini araştırma, kavramsal geliştirme, taslak oluşturma, uygulama ve sonuçlandırma aşamalarını kapsayan araştırma temelli bir yöntemle planlar ve yönetir.
5 PÇ5. Disiplinlerarası üretim: Sanatsal çalışmalarını sözlü, yazılı ve görsel araçları kullanarak profesyonel biçimde ifade eder; portfolyo, sunum ve sergi yoluyla etkili biçimde paylaşır.
6 PÇ6. Sanatsal süreç yönetimi: Bağımsız sanatsal projeler geliştirir, yaratıcı süreçlerde sorumluluk alır ve projelerini planlanan hedefler doğrultusunda tamamlar.
7 PÇ7. Eleştirel düşünme: Eleştirel düşünme ve öz değerlendirme becerilerini kullanarak sanatsal üretimlerini analiz eder, değerlendirir ve geliştirmeye yönelik stratejiler oluşturur.
8 PÇ8. Profesyonel sanat pratiği: Sanatsal üretim süreçlerinde etik değerlere, estetik ilkelere, kültürel çeşitliliğe ve toplumsal sorumluluk bilincine uygun davranır.
9 PÇ9. Etik ve toplumsal sorumluluk: Sanat alanındaki profesyonel pratikleri, sergileme yöntemlerini, küratoryal yaklaşımları ve sanat kurumlarıyla ilişkileri tanır; ulusal ve uluslararası sanat ortamlarında üretimlerini sunabilecek yetkinlik geliştirir.
10 PÇ10. Yaşam boyu öğrenme ve gelişim: Yaşam boyu öğrenme yaklaşımını benimseyerek sanat alanındaki güncel gelişmeleri, teknolojik olanakları ve disiplinlerarası üretim olanaklarını takip eder ve sanatsal pratiğine yansıtır.
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 6 2 12
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 2 6 12
Ödevler 2 3 6
Sunum / Seminer hazırlama 1 1 1
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 1 4 4
Ara sınavlar 1 1 1
Proje (Yarıyıl ödevi) 1 4 4
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 1 5 5
Yarıyıl sonu sınavı 1 8 8
Araştırma 2 2 4
Toplam iş yükü     57
AKTS     2.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 50
Kısa sınav 0 0
Ödev 1 50
Yarıyıl içi toplam   100
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   50
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   50
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı Erinç, S.M. (2011). Sanat Psikolojisi’ne Giriş. (3. Baskı). Ankara: Ütopya Yayınevi.
Yardımcı Kaynaklar Aydın, B. (2012). Tıbbi sanat terapisi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 4(1), 69-83.

Ders İle İlgili Dosyalar