Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
BAŞKURT TÜRKÇESİ İkinci Düzey TDE 618 2 7.00 7.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri Dersin ön koşul dersi yoktur. Ancak öğrencilerin umumi Türkçenin ve tarihi Türk lehçelerinin dil bilgisi kurallarını çok iyi düzeyde bilmeleri beklenir.
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör PROF. DR. GÖKÇE YÜKSELEN PELER
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı Prof. Dr. Gökçe Yükselen Peler
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı -
Dersin Veriliş Şekli Ders Başkurt Türkçesi hakkında teorik bilgilerin verilmesinin ardından metinler üzerinde diğer çağdaş Türk lehçeleri ve tarihi Türk lehçeleri ile karşılaştırmalı çalışmaya odaklanarak işlenir.
Dersin Amacı Ders, öğrencilere Başkurt Türkçesini umumi Türk dili ile karşılaştırmalı bir şekilde öğretmeyi ve öğrencilerin ileri seviyede metinleri okuyup anlayacak seviyeye getirilmesini amaçlar.
Dersin Tanımı Bu ders, Başkurt Türkçesinin umumi Türk dili içerisindeki yeri, yayılma alanlarını, tarihi gelişimi, dil bilgisi kuralları gibi teorik bilgilerin yanında, Başkurt Türkçesinde yazılmış ileri seviyede metinler üzerinde umumi Türk dili ile karşılaştırmalı yapılan çalışmalarla ileri düzeyde Başkurt Türkçesi bilgisi kazandırır.

Dersin İçeriği
1 Dersin tanıtımı, kaynakların verilmesi ve derse giriş.
2 Başkurt kavramının tarihi gelişimi ve kökeni hakkındaki teoriler, Başkurt Türklerinin ve Başkurt Türkçesinin yayılma alanları, Başkurt Türkçesinin ağızları.
3 Başkurt Türkçesinin tarihi gelişimi ve Başkurt Türkçesinin yazılı şeklinim ortaya çıkışı, Başkurt alfabesinin hususiyetleri ve ilk metin okuması denemesi
4 İleri seviyede metinlerin tahlili ve tarihi zemin de göz önünde bulundurularak umumi Türk dili ile karşılaştırmalı bir şekilde metin merkezli dil bilgisi kurallarının öğretilmesi.
5 İleri seviyede metinlerin tahlili ve tarihi zemin de göz önünde bulundurularak umumi Türk dili ile karşılaştırmalı bir şekilde metin merkezli dil bilgisi kurallarının öğretilmesi.
6 İleri seviyede metinlerin tahlili ve tarihi zemin de göz önünde bulundurularak umumi Türk dili ile karşılaştırmalı bir şekilde metin merkezli dil bilgisi kurallarının öğretilmesi.
7 İleri seviyede metinlerin tahlili ve tarihi zemin de göz önünde bulundurularak umumi Türk dili ile karşılaştırmalı bir şekilde metin merkezli dil bilgisi kurallarının öğretilmesi.
8 İleri seviyede metinlerin tahlili ve tarihi zemin de göz önünde bulundurularak umumi Türk dili ile karşılaştırmalı bir şekilde metin merkezli dil bilgisi kurallarının öğretilmesi.
9 İleri seviyede metinlerin tahlili ve tarihi zemin de göz önünde bulundurularak umumi Türk dili ile karşılaştırmalı bir şekilde metin merkezli dil bilgisi kurallarının öğretilmesi.
10 İleri seviyede metinlerin tahlili ve tarihi zemin de göz önünde bulundurularak umumi Türk dili ile karşılaştırmalı bir şekilde metin merkezli dil bilgisi kurallarının öğretilmesi.
11 İleri seviyede metinlerin tahlili ve tarihi zemin de göz önünde bulundurularak umumi Türk dili ile karşılaştırmalı bir şekilde metin merkezli dil bilgisi kurallarının öğretilmesi.
12 İleri seviyede metinlerin tahlili ve tarihi zemin de göz önünde bulundurularak umumi Türk dili ile karşılaştırmalı bir şekilde metin merkezli dil bilgisi kurallarının öğretilmesi.
13 İleri seviyede metinlerin tahlili ve tarihi zemin de göz önünde bulundurularak umumi Türk dili ile karşılaştırmalı bir şekilde metin merkezli dil bilgisi kurallarının öğretilmesi.
14 Umumi tekrar ve ders değerlendirilmesi.
15
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Öğrenciler Başkurt kavramının kökenini ve tarihi gelişimini anlar.
2 Öğrenciler Başkurt Türklerinin dünya üzerindeki dağılımını ve birbirleriyle olan ortaklıklarını ve farklılıklarını kavrar.
3 Öğrenciler Başkurt Türkçesinin tarihi gelişimini, yayılma alanlarını ve alt kollarını öğrenir.
4 Öğrenciler Başkurt Türkçesinin Kıpçak lehçeleri ve umumi Türkçe içindeki yerini kavrar.
5 Öğrenciler Başkurt Türkçesiyle yazılmış ileri seviyede metinleri anlamayı öğrenir.
6 Öğrenciler Başkurt Türkçesiyle yazılmış ileri seviyede metinleri, tarihi ve çağdaş Türk lehçeleri ile karşılaştırmalı bir şekilde tahlil etmeyi öğrenir.
7
8
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Kültürel Çalışmalar alanında uygulanan araştırma yöntem ve tekniklerini kullanır, kuramsal ve uygulamalı bilgilere sahip olur.
2 Kültürel Çalışmalar alanında yerli/yabancı yazılı kaynakları etkin bir şekilde kullanır.
3 Kültürel Çalışmalar alanının ilişkili olduğu disiplinler arası etkileşimi kavrar ve farklı disiplinlerle ortak çalışmalar yürütür.
4 Kültürel Çalışmalar alanında edindiği uzmanlık düzeyindeki kuramsal ve uygulamalı bilgilerle; alanında karşılaşılan sorunları, ileri düzeyde yöntem/teknikler ve bilişim/iletişim teknolojilerini kullanarak çözümler.
5 Alanında edindiği bilgileri farklı disiplin alanlarından gelen bilgilerle bütünleştirerek yorumlar, çözümler ve yeni bilgiler üretir. Alanında edindiği uzmanlık bilgisini, sorun çözme ve uygulama becerilerini kullanarak farklı disiplinlerle ortak çalışmalar yürütür.
6 Alanıyla ilgili uzmanlık gerektiren bir çalışmada bağımsız olarak çalışır. Sorunların çözümlenmesini gerektiren ortamlarda liderlik yapar; kişisel, kurumsal ve ekip çalışmalarını uzmanlık düzeyinde organize eder.
7 Kültürel Çalışmalar alanında edindiği uzmanlığı kullanarak sorumluluğu altındaki kişi ve grupların öğrenmesini teşvik eder. Toplumun siyasi, iktisadi, ahlaki duyarlılığı hakkında çözümlemeler yapar.
8 Kültürel Çalışmalar alanıyla ilgili verileri toplar, yorumlar, çalışmalarına uygular. Tarihi-kültürel çevrenin korunmasıyla ilgili çalışmaları, bilimsel, kültürel, sanatsal, toplumsal ve etik değerleri gözeterek denetler ve bu değerleri yayar.
9 Alanında edindiği kuramsal ve uygulamalı uzmanlık düzeyindeki bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla inceler, geliştirir, değerlendirir ve gerektiğinde değiştirmek üzere harekete geçer.
10 Alanında yeni fikirlerin analizini, sentezini ve eleştirel değerlendirmesini yapar. Özgün bir çalışmayı, programı veya projeyi bağımsız olarak zamanında ve istenilen nitelikte gerçekleştirerek ilgili alanda bilimsel çalışmalara katkıda bulunur.
11 Kültürel Çalışmalar alanındaki güncel gelişmeleri ve yürütülen projeleri, nicel ve nitel verilerle destekleyerek alanındaki ve alan dışındaki gruplara iletişim araçlarıyla aktarır. Alanında strateji belirler, politika geliştirir, uygulama aşamalarını planlar ve elde edilen sonuçları paylaşır.
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 14 3 42
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 12 2 24
Ödevler 12 2 24
Sunum / Seminer hazırlama 0 0 0
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 3 12 36
Ara sınavlar 1 2 2
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 3 12 36
Yarıyıl sonu sınavı 1 2 2
Araştırma 12 1 12
Toplam iş yükü     178
AKTS     7.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 40
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   40
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı İleri seviye Başkurt Türkçesi metinler. Ercilasun, Ahmet Bican, ed. Türk Açar. Ankara: Akçağ, 2025.
Yardımcı Kaynaklar Yazıcı Ersoy, Habibe. Başkurt Türkçesi Grameri. Ankara: TDK Yayınları, 2022. Özşahin, Murat. Başkurt Türkçesi Sözlüğü. Ankara: TDK Yayınları, 2023.

Ders İle İlgili Dosyalar