Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
BAŞKURT TÜRKÇESİ Üçüncü Düzey TDE 618 Seçmeli 2 7.00 7.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri Dersin ön koşul dersi yoktur. Ancak öğrencilerin umumi Türkçenin ve tarihi Türk lehçelerinin dil bilgisi kurallarını çok iyi düzeyde bilmeleri beklenir.
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör PROF. DR. GÖKÇE YÜKSELEN PELER
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı Prof. Dr. Gökçe Yükselen Peler
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı -
Dersin Veriliş Şekli Ders Başkurt Türkçesi hakkında teorik bilgilerin verilmesinin ardından metinler üzerinde diğer çağdaş Türk lehçeleri ve tarihi Türk lehçeleri ile karşılaştırmalı çalışmaya odaklanarak işlenir.
Dersin Amacı Ders, öğrencilere Başkurt Türkçesini umumi Türk dili ile karşılaştırmalı bir şekilde öğretmeyi ve öğrencilerin ileri seviyede metinleri okuyup anlayacak seviyeye getirilmesini amaçlar.
Dersin Tanımı Bu ders, Başkurt Türkçesinin umumi Türk dili içerisindeki yeri, yayılma alanlarını, tarihi gelişimi, dil bilgisi kuralları gibi teorik bilgilerin yanında, Başkurt Türkçesinde yazılmış ileri seviyede metinler üzerinde umumi Türk dili ile karşılaştırmalı yapılan çalışmalarla ileri düzeyde Başkurt Türkçesi bilgisi kazandırır.

Dersin İçeriği
1 Dersin tanıtımı, kaynakların verilmesi ve derse giriş.
2 Başkurt kavramının tarihi gelişimi ve kökeni hakkındaki teoriler, Başkurt Türklerinin ve Başkurt Türkçesinin yayılma alanları, Başkurt Türkçesinin ağızları.
3 Başkurt Türkçesinin tarihi gelişimi ve Başkurt Türkçesinin yazılı şeklinim ortaya çıkışı, Başkurt alfabesinin hususiyetleri ve ilk metin okuması denemesi
4 İleri seviyede metinlerin tahlili ve tarihi zemin de göz önünde bulundurularak umumi Türk dili ile karşılaştırmalı bir şekilde metin merkezli dil bilgisi kurallarının öğretilmesi.
5 İleri seviyede metinlerin tahlili ve tarihi zemin de göz önünde bulundurularak umumi Türk dili ile karşılaştırmalı bir şekilde metin merkezli dil bilgisi kurallarının öğretilmesi.
6 İleri seviyede metinlerin tahlili ve tarihi zemin de göz önünde bulundurularak umumi Türk dili ile karşılaştırmalı bir şekilde metin merkezli dil bilgisi kurallarının öğretilmesi.
7 İleri seviyede metinlerin tahlili ve tarihi zemin de göz önünde bulundurularak umumi Türk dili ile karşılaştırmalı bir şekilde metin merkezli dil bilgisi kurallarının öğretilmesi.
8 İleri seviyede metinlerin tahlili ve tarihi zemin de göz önünde bulundurularak umumi Türk dili ile karşılaştırmalı bir şekilde metin merkezli dil bilgisi kurallarının öğretilmesi.
9 İleri seviyede metinlerin tahlili ve tarihi zemin de göz önünde bulundurularak umumi Türk dili ile karşılaştırmalı bir şekilde metin merkezli dil bilgisi kurallarının öğretilmesi.
10 İleri seviyede metinlerin tahlili ve tarihi zemin de göz önünde bulundurularak umumi Türk dili ile karşılaştırmalı bir şekilde metin merkezli dil bilgisi kurallarının öğretilmesi.
11 İleri seviyede metinlerin tahlili ve tarihi zemin de göz önünde bulundurularak umumi Türk dili ile karşılaştırmalı bir şekilde metin merkezli dil bilgisi kurallarının öğretilmesi.
12 İleri seviyede metinlerin tahlili ve tarihi zemin de göz önünde bulundurularak umumi Türk dili ile karşılaştırmalı bir şekilde metin merkezli dil bilgisi kurallarının öğretilmesi.
13 İleri seviyede metinlerin tahlili ve tarihi zemin de göz önünde bulundurularak umumi Türk dili ile karşılaştırmalı bir şekilde metin merkezli dil bilgisi kurallarının öğretilmesi.
14 Umumi tekrar ve ders değerlendirilmesi.
15
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Öğrenciler Başkurt kavramının kökenini ve tarihi gelişimini anlar.
2 Öğrenciler Başkurt Türklerinin dünya üzerindeki dağılımını ve birbirleriyle olan ortaklıklarını ve farklılıklarını kavrar.
3 Öğrenciler Başkurt Türkçesinin tarihi gelişimini, yayılma alanlarını ve alt kollarını öğrenir.
4 Öğrenciler Başkurt Türkçesinin Kıpçak lehçeleri ve umumi Türkçe içindeki yerini kavrar.
5 Öğrenciler Başkurt Türkçesiyle yazılmış ileri seviyede metinleri anlamayı öğrenir.
6 Öğrenciler Başkurt Türkçesiyle yazılmış ileri seviyede metinleri, tarihi ve çağdaş Türk lehçeleri ile karşılaştırmalı bir şekilde tahlil etmeyi öğrenir.
7
8
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Türk Dili ve edebiyatı alanında araştırma ve çalışma için temel bilgi ve becerileri kazanır.
2 Türk Dili ve edebiyatı alanındaki kavram ve teorileri bilimsel yöntemlerle değerlendirir.
3 Türk Dili ve edebiyatının başlangıçtan günümüze kadarki tarihi gelişim ve değişimine vakıf olur.
4 Türk Dili ve edebiyatı konularında ileri düzey araştırma ve çalışmaları bağımsız olarak yürütebilir
5 Osmanlı Türkçesiyle yazılmış edebi metinleri okuma, yazma ve anlama bilgi ve becerisine sahip olur.
6 Türkçeyi doğru, güzel ve etkili bir şekilde kullanır.
7 Türk halk kültürü ve edebiyatının sözlü-yazılı ürünlerini ve kaynaklarını tanır
8 Dil ve edebiyat alanlarındaki duyarlılık ve zevkini geliştirir.
9 Bilimsel düşünmeyi öğrenir.
10 Mesleki terminolojiye hâkim olur.
11 Türk Dili ve edebiyatı alanıyla ilgili bilgi ve dökümanlara internet ve kütüphaneler aracılığıyla ulaşabilir.
12 Disipline ilişkin sorunları görme, eleştirel bakış açısıyla değerlendirme ve çözüm üretme yetisi kazanır.
13 Alanla ilgili karşılaşılan problemleri çözmeye dayalı öneriler geliştirebilir.
14 Türk Dili ve edebiyatının etkilendiği din, düşünce ve sanat hareketlerini ve bunların izlerini tespit eder.
15 Disiplinler arası bakış açısı ve değerlendirmeler yapabilir.
16 Akademik çevreyi tanır.
17 Yaşam boyu öğrenme gerekliliğinin farkına varır.
18 Sistematik düşünme yetenek ve kapasitesine sahip olur
19 Bilimsel ve mesleki etik ve sorumluluk sahibi olur.
20 Yaşadığı dünya, içinde bulunduğu toplum ve kendisi hakkında eleştirel bir anlayışa sahip olur.
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 14 3 42
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 12 2 24
Ödevler 12 2 24
Sunum / Seminer hazırlama 0 0 0
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 3 12 36
Ara sınavlar 1 2 2
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 3 12 36
Yarıyıl sonu sınavı 1 2 2
Araştırma 12 1 12
Toplam iş yükü     178
AKTS     7.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 40
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   40
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı İleri seviye Başkurt Türkçesi metinler. Ercilasun, Ahmet Bican, ed. Türk Açar. Ankara: Akçağ, 2025.
Yardımcı Kaynaklar Yazıcı Ersoy, Habibe. Başkurt Türkçesi Grameri. Ankara: TDK Yayınları, 2022. Özşahin, Murat. Başkurt Türkçesi Sözlüğü. Ankara: TDK Yayınları, 2023.

Ders İle İlgili Dosyalar