Erciyes University - Info Package

Dersin Adı	Dersin Seviyesi	Dersin Kodu	Dersin Tipi	Dersin Dönemi	Yerel Kredi	AKTS Kredisi	Ders Bilgileri
GIDALARIN MİKROBİYOLOJİK KONTROLÜ	İkinci Düzey	GDM 503		2	7.50	7.50	Yazdır

Dersin Tanımı

Ön Koşul Dersleri	Temel Mikrobiyoloji / Gıda Mikrobiyolojisi/ Endüstriyel Mikrobiyoloji derslerinden lisans düzeyinde almış olmak.
Eğitimin Dili	Türkçe
Koordinatör	ÖĞRETİM GÖREVLİSİ AHMET EVREN YETİMAN
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı	ÖĞRETİM GÖREVLİSİ AHMET EVREN YETİMAN
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı	ÖĞRETİM GÖREVLİSİ AHMET EVREN YETİMAN
Dersin Veriliş Şekli	Yüz yüze
Dersin Amacı	Bu dersin amacı; gıdalarda mikrobiyolojik kalite ve güvenliğin izlenmesi ve doğrulanması için kullanılan örnekleme, klasik sayım/izolasyon yöntemleri, hızlı/alternatif yöntemler, veri analizi, sonuçların raporlanması, metot doğrulama/validasyon ve ölçüm belirsizliği temellerini yüksek lisans düzeyinde öğretmek; HACCP/GMP/GHP gibi sistemlerle laboratuvar sonuçlarını ilişkilendirebilen uzmanlar yetiştirmektir.
Dersin Tanımı	Ders; gıda kaynaklı mikroorganizmaların (bozulma etmenleri, indikatörler ve patojenler) gıda matrikslerine göre davranışı, mikrobiyolojik analiz akışı (numune alma–hazırlama–seyreltme–ekim–inkübasyon–sayım–doğrulama), sonuçların istatistiksel değerlendirilmesi ve mevzuat/standartlara göre yorumlanması üzerine kuruludur. Uygulama kısmında, yatay yöntemler (ISO yaklaşımı), kalite kontrol, metot performansı, MU (measurement uncertainty/ölçüm belirsizliği) ve raporlama uygulamaları yapılır.

Dersin İçeriği

1	Giriş: gıda güvenliği, kalite, mikrobiyolojik kriterler ve analiz akışı
2	Örnekleme: numune alma planları, hatalar, taşıma/koruma
3	Numune hazırlama: homojenizasyon, seyreltmeler, asepsi; ISO yaklaşımı
4	Toplam canlı sayımı: ekim teknikleri, inkübasyon, koloni sayımı ve hesaplama
5	İndikatör mikroorganizmalar I: koliform/E. coli yaklaşımı, yorumlama
6	İndikatör mikroorganizmalar II: Enterobacteriaceae, hijyen göstergeleri, proses izleme
7	İndikatör mikroorganizmalar II: Enterobacteriaceae, hijyen göstergeleri, proses izleme
8	Ara Sınav
9	Maya-küf ve bozulma mikrobiyolojisi: gıda gruplarına göre bozulma
10	Patojenlere giriş: temel prensipler, zenginleştirme-seleksiyon-doğrulama mantığı
11	Listeria/Salmonella örnek akışları (kuramsal + kritik kontrol noktaları)
12	Laboratuvar kalite güvencesi: kontroller, medya performansı, ekipman, izlenebilirlik
13	Metot performansı & MU: tekrar edilebilirlik, log CFU/g, basit MU hesaplama örnekleri
14	Hızlı yöntemler: PCR/immünolojik/ATP; validasyon/uygunluk değerlendirmesi
15	Vaka çalışması ve sunumlar: HACCP doğrulaması, trend analizi, raporlama
16	Final Sınavı
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları

1	Gıdalarda mikrobiyolojik risk, kalite ve proses hijyeni kavramlarını açıklar ve ilişkilendirir.
2	Numune alma planının ve numune hazırlamanın analitik sonuçlara etkisini değerlendirir.
3	Toplam canlı sayımı ve indikatör mikroorganizma analizlerini (uygun seyreltme/ekim tekniğiyle) planlar ve uygular.
4	Seçilmiş patojen/grup analizlerinde temel izolasyon–doğrulama mantığını ve kritik noktaları açıklar.
5	Koloni sayımı sonuçlarını doğru hesaplar, raporlar; sayılabilir aralık, seyreltme faktörü, log dönüşüm gibi adımları uygular.
6	Laboratuvar içi kalite güvencesi unsurlarını (pozitif/negatif kontroller, çevresel izleme, medya performans testleri, ekipman kalibrasyonu) uygular/yorumlar.
7	Metot doğrulama/validasyonun temel performans karakteristiklerini (tekrar edilebilirlik, yeniden üretilebilirlik, doğruluk/yanlılık, LOD/LOQ vb.) açıklar.
8	Kantitatif mikrobiyolojik sonuçlar için ölçüm belirsizliği (MU) yaklaşımını özetler; basit bir MU tahminini uygular ve raporlar.
9	Hızlı yöntemleri (örn. PCR/immünoassay/ATP biyolüminesans) klasik yöntemlerle karşılaştırır; uygun kullanım senaryosu önerir.
10	Sonuçları mevzuat/standart limitleri ve risk temelli yaklaşım çerçevesinde yorumlar, teknik rapor hazırlar.

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü

	Sayısı	Süresi (saat)	Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim	14	3	42
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme)	0	0	0
Ödevler	5	12	60
Sunum / Seminer hazırlama	2	25	50
Kısa sınavlar	0	0	0
Ara sınavlara hazırlık	0	0	0
Ara sınavlar	1	2	2
Proje (Yarıyıl ödevi)	0	0	0
Laboratuvar	0	0	0
Arazi çalışması	0	0	0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık	1	8	8
Yarıyıl sonu sınavı	1	2	2
Araştırma	3	9	27
Toplam iş yükü			191
AKTS			7.50

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler

Yarıyıl içi değerlendirme	Sayısı	Katkı Yüzdesi
Ara sınav	1	40
Kısa sınav	0	0
Ödev	1	60
Yarıyıl içi toplam		100
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı		40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı		60
Genel toplam		100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri

Ders kitabı	Adams, M. R., Moss, M. O., & McClure, P. J. (2016). Food microbiology (4th ed.). Royal Society of Chemistry.
Yardımcı Kaynaklar	U.S. Food and Drug Administration (FDA). (2024). Bacteriological analytical manual (BAM). https://www.fda.gov/food/laboratory-methods-food/bacteriological-analytical-manual-bam

Ders İle İlgili Dosyalar