Erciyes University - Info Package

Dersin Adı	Dersin Seviyesi	Dersin Kodu	Dersin Tipi	Dersin Dönemi	Yerel Kredi	AKTS Kredisi	Ders Bilgileri
MONGOLİSTİK VE MOĞOLCA	Üçüncü Düzey	TDE 610	Seçmeli	2	7.00	7.00	Yazdır

Dersin Tanımı

Ön Koşul Dersleri	yok
Eğitimin Dili	TÜRKÇE
Koordinatör	PROF. DR. HACER TOKYÜREK
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı	PROF. DR. HACER TOKYÜREK
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı	PROF. DR. HACER TOKYÜREK
Dersin Veriliş Şekli	TEORİ
Dersin Amacı	Moğolistik alanının temel kavramlarını tanıtmak; öğrencilerin Moğolca’nın tarihsel gelişimi, lehçeleri ve dil özellikleri hakkında bilgi edinmelerini sağlamak ve temel düzeyde Moğolca dil becerileri kazandırmaktır. Ayrıca öğrencilerin Moğol dili ve kültürünü tarihsel ve karşılaştırmalı bir perspektifle değerlendirebilme becerileri geliştirmek.
Dersin Tanımı	Moğolistik alanının kapsamı, Moğol Dilleri’nin sınıflandırılması ve tarihsel gelişiminin ele alınması; Moğolcanın ses ve şekil bilgisi özellikleri incelenmesi; temel dil bilgisi yapıları ve söz varlığının öğretilmesi; Ayrıca Moğol dili ile Türk ve diğer Altay dilleri arasındaki ilişkiler karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi; Moğol kültürü ve yazı sistemlerinin öğretilmesi.

Dersin İçeriği

1	Moğolistik’in tanımı, kapsamı ve alt disiplinleri; Moğol dili çalışmalarının tarihçesi; Moğolistik’in Türkoloji ve Altayistik içindeki yeri; dersin yöntemi ve kaynakları.
2	Moğol Dilleri’nin tarihsel ve coğrafi dağılımı; Orta Moğolca, Klasik Moğolca ve Modern Moğolca dönemleri; başlıca lehçeler (Halha, Buryat, Kalmuk vb.).
3	Uygur kökenli dikey Moğol yazısı, Kiril Alfabesi ile yazılan modern Moğolca; tarihsel yazı sistemleri (Phags-pa vb.); yazı–dil ilişkisi.
4	Moğolca’da ünlü uyumu, ünlü uzunlukları, ünsüz sistemi; fonolojik özellikler ve Türkçe ile karşılaştırma.
5	İsim yapısı; çoğul ekleri; hâl ekleri (yalın, belirtme, yönelme, bulunma, ayrılma vb.); eklerin işlevleri ve kullanım örnekleri.
6	Kişi ve işaret zamirleri; sıfat yapıları; niteleme ve belirtme; isim tamlamaları ve iyelik yapıları.
7	Fiil kökleri; zaman ve kip kategorileri; fiil çekimleri; yardımcı fiiller; olumsuzluk ve soru yapıları.
8	VİZE
9	Temel cümle yapısı (özne-nesne-yüklem); basit ve birleşik cümleler; bağlaçlar ve cümle türleri.
10	Günlük ifadeler; temel fiiller; sık kullanılan kelimeler; kısa diyaloglar ve uygulamalar.
11	Moğolların Gizli Tarihi üzerinden Moğol toplumunun tarihî yapısı, kahramanlık anlatıları ve terminoloji.
12	Moğolların İçtimaî Teşkilatı çerçevesinde kabile yapısı, sosyal hiyerarşi, devlet teşkilatı ve temel kavramlar.
13	Moğolca ile Türkçe ve diğer Altay dilleri arasında ses, yapı ve söz varlığı bakımından karşılaştırmalar; ortak unsurlar ve farklılıklar.
14	Moğolca ile Türkçe ve diğer Altay dilleri arasında ses, yapı ve söz varlığı bakımından karşılaştırmalar; ortak unsurlar ve farklılıklar.
15	FİNAL
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları

1	Öğrenci, Moğolistik alanının kapsamını, alt disiplinlerini ve temel kavramlarını ayrıntılı biçimde açıklar.
2	Öğrenci, Moğol Dilleri’nin tarihsel gelişimini ve sınıflandırılmasını karşılaştırmalı olarak değerlendirir.
3	Öğrenci, Moğolca’nın ses bilgisi özelliklerini (ünlü uyumu, ünsüz sistemleri vb.) analiz eder.
4	Öğrenci, Moğolcanın şekil bilgisi yapısını (isim, fiil, ek sistemleri) örnekler üzerinden çözümler.
5	Öğrenci, Moğolca temel cümle yapısını kavrayarak basit ve kurallı cümleler kurar.
6	Öğrenci, Moğol yazı sistemlerini tanır ve tarihsel gelişimleri bağlamında karşılaştırır.
7	Öğrenci, temel Moğolca söz varlığını kullanarak basit metinleri okur, anlar ve analiz eder.
8	Öğrenci, Moğol dili ile Türkçe ve diğer Altay dilleri arasındaki benzerlik ve farklılıkları dilbilimsel verilerle değerlendirir.
9	Öğrenci, dil verileri ile tarihî ve kültürel bağlam arasındaki ilişkiyi analiz eder.
10	Öğrenci, Moğol dili ve kültürüne ilişkin akademik kaynakları kullanarak kısa bir sözlü veya yazılı çalışma hazırlar.

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi

1	Türk Dili ve edebiyatı alanında araştırma ve çalışma için temel bilgi ve becerileri kazanır.
2	Türk Dili ve edebiyatı alanındaki kavram ve teorileri bilimsel yöntemlerle değerlendirir.
3	Türk Dili ve edebiyatının başlangıçtan günümüze kadarki tarihi gelişim ve değişimine vakıf olur.
4	Türk Dili ve edebiyatı konularında ileri düzey araştırma ve çalışmaları bağımsız olarak yürütebilir
5	Osmanlı Türkçesiyle yazılmış edebi metinleri okuma, yazma ve anlama bilgi ve becerisine sahip olur.
6	Türkçeyi doğru, güzel ve etkili bir şekilde kullanır.
7	Türk halk kültürü ve edebiyatının sözlü-yazılı ürünlerini ve kaynaklarını tanır
8	Dil ve edebiyat alanlarındaki duyarlılık ve zevkini geliştirir.
9	Bilimsel düşünmeyi öğrenir.
10	Mesleki terminolojiye hâkim olur.
11	Türk Dili ve edebiyatı alanıyla ilgili bilgi ve dökümanlara internet ve kütüphaneler aracılığıyla ulaşabilir.
12	Disipline ilişkin sorunları görme, eleştirel bakış açısıyla değerlendirme ve çözüm üretme yetisi kazanır.
13	Alanla ilgili karşılaşılan problemleri çözmeye dayalı öneriler geliştirebilir.
14	Türk Dili ve edebiyatının etkilendiği din, düşünce ve sanat hareketlerini ve bunların izlerini tespit eder.
15	Disiplinler arası bakış açısı ve değerlendirmeler yapabilir.
16	Akademik çevreyi tanır.
17	Yaşam boyu öğrenme gerekliliğinin farkına varır.
18	Sistematik düşünme yetenek ve kapasitesine sahip olur
19	Bilimsel ve mesleki etik ve sorumluluk sahibi olur.
20	Yaşadığı dünya, içinde bulunduğu toplum ve kendisi hakkında eleştirel bir anlayışa sahip olur.
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü

	Sayısı	Süresi (saat)	Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim	14	3	42
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme)	0	0	0
Ödevler	5	10	50
Sunum / Seminer hazırlama	3	5	15
Kısa sınavlar	0	0	0
Ara sınavlara hazırlık	1	10	10
Ara sınavlar	1	3	3
Proje (Yarıyıl ödevi)	0	0	0
Laboratuvar	0	0	0
Arazi çalışması	0	0	0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık	1	10	10
Yarıyıl sonu sınavı	1	3	3
Araştırma	5	8	40
Toplam iş yükü			173
AKTS			7.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler

Yarıyıl içi değerlendirme	Sayısı	Katkı Yüzdesi
Ara sınav	0	0
Kısa sınav	0	0
Ödev	0	0
Yarıyıl içi toplam		0
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı		0
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı		0
Genel toplam		0

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri

Ders kitabı	Barthold, Wilhelm (2006). Moğol İstilasına Kadar Türkistan. (Haz. Hakkı Dursun Yıldız). İstanbul: Kronik Kitap. Clauson, Gerard (2017). Türkçe-Moğolca çalışmaları. Ankara: TDK Yay. Ercilasun, Ahmet Bican vd. (1991). Karşılaştırmalı Türk Lehçeleri Sözlüğü. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları. Ercilasun, Ahmet Bican (2011). "Moğolların Gizli Tarihi''nde Türk Unsurları". Türk Dili Akraba Diller Araştırmaları. Ankara. Grousset, René (2011). Bozkır İmparatorluğu: Attila, Cengiz Han, Timur. (Çev. M. Reşat Uzmen). İstanbul: Ötüken Neşriyat. Gülensoy, Tuncer (2011). Moğolca El Kitabı. Ankara: Akçağ Yayınları. İnan, Abdülkadir (1948). "Cengiz Han Yasası ve Moğol Aristokrasisi Hakkında Bazı Notlar". Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, Cilt 6, Sayı 4. Lessing, Ferdinand D. (2003). Moğolca-Türkçe Sözlük (2 Cilt). (Çev. Günay Karaağaç). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Morgan, David (1994). Moğollar. (Çev. Tuncay Afyoncu). İstanbul: Tatav Yayınları. Poppe, Nicholas (2007). Moğol Yazı Dilinin Grameri. (Çev. Altan Hayriye). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Rachewiltz, Igor de (2004). The Secret History of the Mongols: A Mongolian Epic Chronicle of the Thirteenth Century. Leiden: Brill. Şçerbak, Aleksandr (2019), Eski Dönem Türk-Moğol Dil İlişkileri, Çev. Rysbek Alimov, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Tekin, Talat (2020). Altay Dilleri Teorisi. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Temir, Ahmet (Çev.). (2011). Moğolların Gizli Tarihi: (Yazılışı: 1240) I. Tercüme. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları. Temir, Ahmet (1991). Moğolca Kılavuzu: Dilbilgisi, Metinler, Sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Togan, Zeki Velidi (1981). Umumi Türk Tarihine Giriş. İstanbul: Enderun Kitabevi. Vladimirtsov, Boris Y. (1987). Moğolların İçtimai Teşkilatı: Moğol Göçebe Feodalizmi. (Çev. Abdülkadir İnan). Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları. Yusupov, Ferit S. (2012). "Tatarca ve Moğolcada Ortak Katman: Tarihî ve Etimolojik Bir Yaklaşım". Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi.
Yardımcı Kaynaklar

Ders İle İlgili Dosyalar

DBP Hakkında

Ders Hakkında

Bölüm Hakkında