Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
MONGOLİSTİK VE MOĞOLCA İkinci Düzey TDE 610 2 7.00 7.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri yok
Eğitimin Dili TÜRKÇE
Koordinatör PROF. DR. HACER TOKYÜREK
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı PROF. DR. HACER TOKYÜREK
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı PROF. DR. HACER TOKYÜREK
Dersin Veriliş Şekli TEORİ
Dersin Amacı Moğolistik alanının temel kavramlarını tanıtmak; öğrencilerin Moğolca’nın tarihsel gelişimi, lehçeleri ve dil özellikleri hakkında bilgi edinmelerini sağlamak ve temel düzeyde Moğolca dil becerileri kazandırmaktır. Ayrıca öğrencilerin Moğol dili ve kültürünü tarihsel ve karşılaştırmalı bir perspektifle değerlendirebilme becerileri geliştirmek.
Dersin Tanımı Moğolistik alanının kapsamı, Moğol Dilleri’nin sınıflandırılması ve tarihsel gelişiminin ele alınması; Moğolcanın ses ve şekil bilgisi özellikleri incelenmesi; temel dil bilgisi yapıları ve söz varlığının öğretilmesi; Ayrıca Moğol dili ile Türk ve diğer Altay dilleri arasındaki ilişkiler karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi; Moğol kültürü ve yazı sistemlerinin öğretilmesi.

Dersin İçeriği
1 Moğolistik’in tanımı, kapsamı ve alt disiplinleri; Moğol dili çalışmalarının tarihçesi; Moğolistik’in Türkoloji ve Altayistik içindeki yeri; dersin yöntemi ve kaynakları.
2 Moğol Dilleri’nin tarihsel ve coğrafi dağılımı; Orta Moğolca, Klasik Moğolca ve Modern Moğolca dönemleri; başlıca lehçeler (Halha, Buryat, Kalmuk vb.).
3 Uygur kökenli dikey Moğol yazısı, Kiril Alfabesi ile yazılan modern Moğolca; tarihsel yazı sistemleri (Phags-pa vb.); yazı–dil ilişkisi.
4 Moğolca’da ünlü uyumu, ünlü uzunlukları, ünsüz sistemi; fonolojik özellikler ve Türkçe ile karşılaştırma.
5 İsim yapısı; çoğul ekleri; hâl ekleri (yalın, belirtme, yönelme, bulunma, ayrılma vb.); eklerin işlevleri ve kullanım örnekleri.
6 Kişi ve işaret zamirleri; sıfat yapıları; niteleme ve belirtme; isim tamlamaları ve iyelik yapıları.
7 Fiil kökleri; zaman ve kip kategorileri; fiil çekimleri; yardımcı fiiller; olumsuzluk ve soru yapıları.
8 VİZE
9 Temel cümle yapısı (özne-nesne-yüklem); basit ve birleşik cümleler; bağlaçlar ve cümle türleri.
10 Günlük ifadeler; temel fiiller; sık kullanılan kelimeler; kısa diyaloglar ve uygulamalar.
11 Moğolların Gizli Tarihi üzerinden Moğol toplumunun tarihî yapısı, kahramanlık anlatıları ve terminoloji.
12 Moğolların İçtimaî Teşkilatı çerçevesinde kabile yapısı, sosyal hiyerarşi, devlet teşkilatı ve temel kavramlar.
13 Moğolca ile Türkçe ve diğer Altay dilleri arasında ses, yapı ve söz varlığı bakımından karşılaştırmalar; ortak unsurlar ve farklılıklar.
14 Moğolca ile Türkçe ve diğer Altay dilleri arasında ses, yapı ve söz varlığı bakımından karşılaştırmalar; ortak unsurlar ve farklılıklar.
15 FİNAL
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Öğrenci, Moğolistik alanının kapsamını, alt disiplinlerini ve temel kavramlarını ayrıntılı biçimde açıklar.
2 Öğrenci, Moğol Dilleri’nin tarihsel gelişimini ve sınıflandırılmasını karşılaştırmalı olarak değerlendirir.
3 Öğrenci, Moğolca’nın ses bilgisi özelliklerini (ünlü uyumu, ünsüz sistemleri vb.) analiz eder.
4 Öğrenci, Moğolcanın şekil bilgisi yapısını (isim, fiil, ek sistemleri) örnekler üzerinden çözümler.
5 Öğrenci, Moğolca temel cümle yapısını kavrayarak basit ve kurallı cümleler kurar.
6 Öğrenci, Moğol yazı sistemlerini tanır ve tarihsel gelişimleri bağlamında karşılaştırır.
7 Öğrenci, temel Moğolca söz varlığını kullanarak basit metinleri okur, anlar ve analiz eder.
8 Öğrenci, Moğol dili ile Türkçe ve diğer Altay dilleri arasındaki benzerlik ve farklılıkları dilbilimsel verilerle değerlendirir.
9 Öğrenci, dil verileri ile tarihî ve kültürel bağlam arasındaki ilişkiyi analiz eder.
10 Öğrenci, Moğol dili ve kültürüne ilişkin akademik kaynakları kullanarak kısa bir sözlü veya yazılı çalışma hazırlar.

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Bu bölümde lisans üstü ders alan öğrenciler: Güçlü iletişim ve örgütleme becerilerini, kültürlerarası ortamlarda mesleki ve akademik amaçlar çerçevesinde sosyal ve kişisel gelişim için kullanabilirler.
2 Metin yorumlama aracı olarak geniş bir disiplinler alanından topladığı bilgiyi birleştirerek yorumları destekleyecek kanıtları bulup kullanabilirler.
3 Uluslararası bir toplulukta edebiyat, sanat ve metinsel incelemeler yapabilirler.
4 Tarih içinde geliştirilmiş olan farklı dil eğitim yöntemleri hakkında bilgi sahibi olup yöntemlere uygun ders planları ve etkinlikler hazırlayıp uygulayabilirler.
5 Farklı dönem ve türlerin tarihi, biçimlerinden hareketle yazınsal söylem çözümlemesi yapabilirler.
6 Çeviri uzmanlığı isteyen alanlarda çeviri yetkinliği kazanabilirler.
7 Batı kültürünün temelini oluşturan mitoloji, klasik ve neo-klasik sanat anlayışları, Rönesans ve Reformasyon gibi Batı tarihine yön veren olayları rahatlıkla algılayabilirler.
8 İngilizcenin öğretilmesine etkisi olan eğitim ve psikoloji gibi farklı bilim dalları kapsamında ileri sürülmüş teorileri ve bunların dil eğitimindeki yansımalarını özümseyebilirler.
9 Akademik disiplinin tarihi, kuramı ve yöntemlerine ilişkin bilgiyi kullanarak yazınsal metinlerin arka planlarını, yapılarını, anlamlarını ve ayırıcı özelliklerini kavrayarak okuyabilir, yorumlayabilir ve açımlayabilirler.
10 Tek tek farklı metinleri tarihsel ve kültürel bağlamlarıyla ilişkilendirebilirler.
11 İngilizcenin sesbilimsel, morfolojik, semantik, etimolojik özelliklerini kavrayabilirler. Tarihsel dilbilim, edim-bilim, anlambilim, biçembilim, göstergebilim, ruh-dilbilim ve ilgili alanlarda bilgi sahibi olabilirler.
12 İkinci dil edinimi teorilerini ve alandaki sorunları ve çözümlerini kavrayabilirler..
13 Edebi terminoloji ve eleştirel yorum yaklaşımları ve yöntemleri konusunda bilgi sahibi olabilirler.
14 Açıklayıcı, tartışmacı ya da ikna edici yazım biçimlerini kullanarak bilimsel kurallara uygun çalışma yapabilirler. .
15 Amerikan edebiyatının dönemleri, yazar ve eserleri hakkında ayrıntılı bilgiye sahip olabilirler. Amerikan edebiyatını, tarihini ve entelektüel arka planını kavrayabilirler.
16 Sosyal bilimler alanında çağdaş kuramların ortaya çıkış ve gelişim süreçleri hakkında bilgi edinebilir ve düşünsel artalanlarını genişletebilirler.
17 Eleştirel teknikler ve terminolojileri hakkında bilgi sahibi olabilirler ve bu bilgiyi kullanarak edebi metinleri çözümleyebilirler. gibi) diğer alanlara uygulayabilirler.
18 Akademik disiplin içindeki (eğretilemeye duyarlılık, sembollerin yorumu, izleksel gelişmelerin ve derin yapıların fark edilmesi gibi) kavrayış tarzlarını (sinema, televizyon, reklam endüstrisi gibi) diğer alanlara uygulayabilirler.
19 Amerikan ve İngiliz edebiyatlarında biçim ve içerik arasındaki mantıksal ilişkiyi değerlendirebilirler.
20 Yazma, üslup, retorik ve kaynakça başvuru ilkelerini kullanma yeteneğiyle ileri derecede sözel ve yazılı iletişime girebilirler.
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 14 3 42
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 0 0 0
Ödevler 5 10 50
Sunum / Seminer hazırlama 3 5 15
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 1 10 10
Ara sınavlar 1 3 3
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 1 10 10
Yarıyıl sonu sınavı 1 3 3
Araştırma 5 8 40
Toplam iş yükü     173
AKTS     7.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 0 0
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   0
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   0
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   0
Genel toplam   0

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı Barthold, Wilhelm (2006). Moğol İstilasına Kadar Türkistan. (Haz. Hakkı Dursun Yıldız). İstanbul: Kronik Kitap. Clauson, Gerard (2017). Türkçe-Moğolca çalışmaları. Ankara: TDK Yay. Ercilasun, Ahmet Bican vd. (1991). Karşılaştırmalı Türk Lehçeleri Sözlüğü. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları. Ercilasun, Ahmet Bican (2011). "Moğolların Gizli Tarihi''nde Türk Unsurları". Türk Dili Akraba Diller Araştırmaları. Ankara. Grousset, René (2011). Bozkır İmparatorluğu: Attila, Cengiz Han, Timur. (Çev. M. Reşat Uzmen). İstanbul: Ötüken Neşriyat. Gülensoy, Tuncer (2011). Moğolca El Kitabı. Ankara: Akçağ Yayınları. İnan, Abdülkadir (1948). "Cengiz Han Yasası ve Moğol Aristokrasisi Hakkında Bazı Notlar". Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, Cilt 6, Sayı 4. Lessing, Ferdinand D. (2003). Moğolca-Türkçe Sözlük (2 Cilt). (Çev. Günay Karaağaç). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Morgan, David (1994). Moğollar. (Çev. Tuncay Afyoncu). İstanbul: Tatav Yayınları. Poppe, Nicholas (2007). Moğol Yazı Dilinin Grameri. (Çev. Altan Hayriye). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Rachewiltz, Igor de (2004). The Secret History of the Mongols: A Mongolian Epic Chronicle of the Thirteenth Century. Leiden: Brill. Şçerbak, Aleksandr (2019), Eski Dönem Türk-Moğol Dil İlişkileri, Çev. Rysbek Alimov, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Tekin, Talat (2020). Altay Dilleri Teorisi. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Temir, Ahmet (Çev.). (2011). Moğolların Gizli Tarihi: (Yazılışı: 1240) I. Tercüme. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları. Temir, Ahmet (1991). Moğolca Kılavuzu: Dilbilgisi, Metinler, Sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Togan, Zeki Velidi (1981). Umumi Türk Tarihine Giriş. İstanbul: Enderun Kitabevi. Vladimirtsov, Boris Y. (1987). Moğolların İçtimai Teşkilatı: Moğol Göçebe Feodalizmi. (Çev. Abdülkadir İnan). Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları. Yusupov, Ferit S. (2012). "Tatarca ve Moğolcada Ortak Katman: Tarihî ve Etimolojik Bir Yaklaşım". Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi.
Yardımcı Kaynaklar

Ders İle İlgili Dosyalar