Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
BİO-POLİTİKA: SAĞLIK, BEDEN, POLİTİKA İkinci Düzey SKY528 Seçmeli 2 7.00 7.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri -
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET SEYDA OZAN
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı -
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı -
Dersin Veriliş Şekli Yüz yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı, modern siyasetin insan bedenini, sağlığını ve nüfusunu nasıl yönettiğini biyo-iktidar ve biyo-politika kavramları çerçevesinde incelemektir. Öğrencilere; siyasal iktidarın "yaşamı" şekillendirme ve denetleme pratiklerini, halk sağlığı politikalarının kurumsal boyutlarını ve insan bedeninin nasıl bir siyasal mücadele alanına dönüştüğünü (Foucault, Agamben gibi düşünürlerin yaklaşımları ışığında) eleştirel bir perspektifle analiz edebilme becerisi kazandırmak hedeflenmektedir.
Dersin Tanımı Biyo-politika kavramının teorik ve tarihsel temelleri. Egemenlik anlayışından biyo-iktidara geçiş süreci ve yönetimsellik (governmentality). Nüfus politikaları, demografik kontroller ve istatistiğin siyasal kullanımı. Tıbbın siyasallaşması ve toplumun medikalizasyonu. Halk sağlığı uygulamaları, salgın hastalıklar ve istisna hali politikaları. Üreme siyaseti, biyo-teknoloji, genetik tartışmalar ve yaşamın ekonomi-politiği. Modern devlette sağlık, hastalık ve "normallik" kavramlarının inşası ile beden üzerindeki tahakküm mekanizmaları.

Dersin İçeriği
1 Biyo-Politikaya Giriş: Disiplinin amacı, temel kavramlar ve modern siyaset teorisi içindeki yeri.
2 İktidarın Dönüşümü: Egemen iktidardan biyo-iktidara geçiş süreci (Michel Foucault''nun yaklaşımları).
3 Yönetimsellik (Governmentality) ve Nüfus: İnsan kitlelerinin rasyonel idaresi ve istatistiğin siyasal kullanımı.
4 İstisna Hali: Olağanüstülük
5 Toplumun Medikalizasyonu: Tıbbi otoritenin yükselişi; sağlık, hastalık ve "normallik" kavramlarının toplumsal inşası.
6 Halk Sağlığı ve Devlet: Salgın hastalıklar, karantina uygulamaları ve beden üzerindeki mekansal denetim mekanizmaları.
7 Popülasyon Siyaseti ve Beden: Nüfus planlaması, doğum/ölüm oranlarına müdahale
8 Öjeni: Nüfusun "arındırılması" pratikleri ve Foucault''nun "yaşatma ya da ölüme terk etme" formülü.
9 Nekro-Politika: Modern dünyada egemenliğin kimin yaşayıp kimin öleceğine karar verme gücü (Achille Mbembe).
10 Biyo-Teknoloji ve Yaşamın Ekonomi-Politiği: Genetik araştırmalar, ilaç endüstrisi ve insan bedeninin ticarileşmesi.
11 Küresel Pandemiler ve Biyo-Güvenlik: Gözetim toplumu (surveillance) ve biyo-veri (biodata) madenciliği.
12 İnsan-doğa ilişkisi bağlamında ekolojik biyo-politika tartışmaları.
13 Biyo-İktidara Karşı Direniş: Beden üzerindeki tahakküme karşı gelişen yeni toplumsal hareketler ve hak arayışları.
14 Genel Değerlendirme: Post-Hümanizm (insan sonrası) tartışmaları ve biyo-politikanın geleceği.
15
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Biyo-politika ve biyo-iktidar kavramlarını, siyaset felsefesindeki tarihsel ve teorik arka planlarıyla açıklayabilme.
2 Egemen iktidar anlayışından biyo-iktidara geçiş sürecini ve "yönetimsellik" (governmentality) olgusunu analiz edebilme.
3 Egemenlik, istisna hali kavramlarını modern siyasi krizler bağlamında değerlendirebilme.
4 Tıbbın siyasallaşması ve toplumun medikalizasyonu süreçlerini, "normallik" ve hastalık kavramlarının inşası üzerinden eleştirel bir perspektifle yorumlayabilme.
5 Salgın hastalıklar, karantina ve halk sağlığı politikalarını, beden ve mekan üzerindeki devlet denetimi çerçevesinde inceleyebilme.
6 Nüfus planlaması ve üreme siyasetinin beden politikalarıyla olan ilişkisini kurabilme.
7 Öjeni uygulamaları ve "nekro-politika" (ölüm siyaseti) kavramlarını tarihsel örneklerle tartışabilme.
8 Biyo-teknolojik gelişmelerin, genetik müdahalelerin ve ilaç endüstrisinin ekonomi-politiğini güncel vakalar üzerinden saptayabilme.
9 Biyo-politik sınırları, ekolojik krizler ve post-hümanizm tartışmaları ışığında sorgulayabilme.
10 Güncel küresel sorunları (pandemiler, gözetim toplumu, biyo-güvenlik uygulamaları) biyo-politik bir yaklaşımla sentezleyip, bağımsız eleştirel metinler üretebilme.

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Alanının temel kuram ve uygulama bilgilerine hâkimdir. Bu kapsamda, komşu disiplinlerle etkileşimleri kavrar ve toplumsal yapı ve dinamikleri yorumlayabilir.
2 Alanında araştırma yapma, araştırmaları planlama, elde ettiği verileri işleme, yorumlama ve değerlendirme becerilerine sahiptir ve alanında karşılaştığı sorunlara çözüm önerisi geliştirir.
3 Alanında edindiği bilgileri eleştiri süzgecinden geçirir, yaşam boyu öğrenme ve sorgulama bilincine sahiptir.
4 Alanında edindiği bilgi ve becerileri yazılı ve sözlü iletişim yoluyla aktarabilir. Bir yabancı dili bilir ve çalışmalarında bilgisayarı ve bilişim teknolojilerini etkili bir şekilde kullanır. Birikimini yazılı ve sözlü iletişim becerilerini kullanarak bilimsel platformlara taşıyabilir.
5 Alanıyla ilgili çalışmalarında toplumsal, kültürel, bilimsel ve etik değerlere uygun hareket eder, çalışma hayatında bu süreçte karşılaşılan sorunların çözümüne katkıda bulunur.
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 14 3 42
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 14 3 42
Ödevler 1 10 10
Sunum / Seminer hazırlama 1 15 15
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 1 15 15
Ara sınavlar 1 2 2
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 1 20 20
Yarıyıl sonu sınavı 1 2 2
Araştırma 1 27 27
Toplam iş yükü     175
AKTS     7.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 0 40
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   40
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı Foucault, M. Biyopolitikanın Doğuşu: Collège de France Dersleri (1978-1979). İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
Yardımcı Kaynaklar -

Ders İle İlgili Dosyalar