Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
NİTEL ARAŞTIRMA TEKNİKLERİ Üçüncü Düzey SOS806 Seçmeli 1 7.00 7.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri -
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı Doç. Dr. Aylin Yonca Gençoğlu
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı -
Dersin Veriliş Şekli Yüz yüze
Dersin Amacı Doktora öğrencilerinin kendi tez çalışmalarında kullanabilecekleri nitel bir araştırma deseni kurgulama, sahada nitelikli veri toplama ve bu verileri bilgisayar destekli analiz programlarıyla yorumlayabilme yetkinliği kazandırmaktır.
Dersin Tanımı Bu ders, nitel araştırma geleneğinin felsefi temellerini, metodolojik yaklaşımlarını ve uygulama tekniklerini ileri düzeyde ele alır. Fenomenoloji, etnografi, gömülü kuram ve durum çalışması gibi desenlerin yanı sıra; derinlemesine mülakat, odak grup görüşmesi ve görsel analiz gibi veri toplama araçları ile nitel veri analizi süreçleri etik bir perspektifle incelenmektedir.

Dersin İçeriği
1 Nitel Araştırmanın Felsefi Temelleri: Pozitivizm Eleştirisi ve Yorumlayıcı Paradigma
2 Epistemolojik Tartışmalar: Nitel Araştırmada Öznellik ve Refleksivite (Özdüşünümsellik)
3 Nitel Araştırma Desenleri I: Fenomenoloji ve Etnografi
4 Nitel Araştırma Desenleri II: Gömülü Kuram (Grounded Theory) ve Öyküsel Araştırma
5 Nitel Araştırma Desenleri III: Durum Çalışması (Case Study) ve Eylem Araştırması
6 Araştırma Tasarımı: Örneklem Seçimi (Amaçlı Örnekleme) ve Birim Belirleme
7 Veri Toplama Teknikleri I: Derinlemesine Mülakat ve Görüşme Formu Hazırlama
8 Veri Toplama Teknikleri II: Katılımlı Gözlem ve Saha Notu Tutma Stratejileri
9 Veri Toplama Teknikleri III: Odak Grup Görüşmeleri ve Görsel/Dijital Veri Toplama
10 Nitel Araştırmada Geçerlilik ve Güvenirlik (İnandırıcılık ve Aktarılabilirlik)
11 Nitel Araştırma Etiği: Sahaya Giriş, Onam ve Hassas Gruplarla Çalışma
12 Nitel Veri Analizi I: Betimsel Analiz ve İçerik Analizi İlkeleri
13 Nitel Veri Analizi II: Tematik Analiz ve Bilgisayar Destekli Analiz (NVivo/MAXQDA Giriş)
14 Nitel Bir Araştırma Raporu Yazımı: Bulguların Sunumu ve Teorik Tartışma
15 -
16 -
17 -
18 -
19 -
20 -

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Sosyolojik araştırmalarda nitel araştırma geleneklerinin ontolojik ve epistemolojik temellerini belirlemek ve uygulamak.
2 İleri düzey akademik çalışmalar için veri toplama araçlarını ve örneklem stratejilerini içeren kapsamlı bir nitel araştırma tasarımı kurgulamak.
3 Karmaşık nitel veri setlerini; tematik, betimsel veya bilgisayar destekli analiz tekniklerini kullanarak, etik standartlara bağlı kalarak analiz etmek ve yorumlamak.
4 -
5 -
6 -
7 -
8 -
9 -
10 -

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Sosyoloji alanında uygulanan araştırma yöntem ve tekniklerini kullanır, kuramsal ve uygulamalı bilgilere sahip olur.
2 Sosyoloji alanında yerli/yabancı yazılı kaynakları etkin bir şekilde kullanır.
3 Sosyoloji alanının ilişkili olduğu disiplinler arası etkileşimi kavrar ve farklı disiplinlerle ortak çalışmalar yürütür.
4 Sosyoloji alanında edindiği uzmanlık düzeyindeki kuramsal ve uygulamalı bilgilerle; alanında karşılaşılan sorunları, ileri düzeyde yöntem/teknikler ve bilişim/iletişim teknolojilerini kullanarak çözümler.
5 Alanında edindiği bilgileri farklı disiplin alanlarından gelen bilgilerle bütünleştirerek yorumlar, çözümler ve yeni bilgiler üretir. Alanında edindiği uzmanlık bilgisini, sorun çözme ve uygulama becerilerini kullanarak farklı disiplinlerle ortak çalışmalar yürütür.
6 Alanıyla ilgili uzmanlık gerektiren bir çalışmada bağımsız olarak çalışır. Sorunların çözümlenmesini gerektiren ortamlarda liderlik yapar; kişisel, kurumsal ve ekip çalışmalarını uzmanlık düzeyinde organize eder.
7 Sosyoloji alanında edindiği uzmanlığı kullanarak sorumluluğu altındaki kişi ve grupların öğrenmesini yönlendirir. Toplumun siyasi, iktisadi, ahlaki duyarlılığını geliştirir.
8 Sosyoloji alanıyla ilgili verileri toplar, yorumlar, uygular. Tarihi-kültürel çevrenin korunmasıyla ilgili çalışmaları, bilimsel, kültürel, sanatsal, toplumsal ve etik değerleri gözeterek denetler ve bu değerleri yayar.
9 Alanında edindiği kuramsal ve uygulamalı uzmanlık düzeyindeki bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla inceler, geliştirir, değerlendirir ve gerektiğinde değiştirmek üzere harekete geçer.
10 Alanında yeni fikirlerin analizini, sentezini ve eleştirel değerlendirmesini yapar. Özgün bir çalışmayı, programı veya projeyi bağımsız olarak zamanında ve istenilen nitelikte gerçekleştirerek ilgili alanda bilimsel çalışmalara katkıda bulunur.
11 Sosyoloji alanındaki güncel gelişmeleri ve yürütülen projeleri, nicel ve nitel verilerle destekleyerek alanındaki ve alan dışındaki gruplara iletişim araçlarıyla aktarır. Alanında strateji belirler, politika geliştirir, uygulama aşamalarını planlar ve elde edilen sonuçları paylaşır.
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 14 3 42
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 12 6 72
Ödevler 1 6 6
Sunum / Seminer hazırlama 2 4 8
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 2 8 16
Ara sınavlar 1 2 2
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 4 8 32
Yarıyıl sonu sınavı 1 2 2
Araştırma 0 0 0
Toplam iş yükü     180
AKTS     7.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 60
Kısa sınav 0 0
Ödev 1 40
Yarıyıl içi toplam   100
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2018). Nitel Araştırma Yöntemleri: Beş Yaklaşıma Göre Araştırma Tasarımı (Qualitative Inquiry and Research Design: Choosing Among Five Approaches).
Yardımcı Kaynaklar Silverman, D. (2020). Nitel Veriyi Yorumlamak (Interpreting Qualitative Data).

Ders İle İlgili Dosyalar