Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
TOPRAK ANALİZLERİ VE DEĞERLENDİRME Birinci Düzey TO 403 Zorunlu 7 5.00 5.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri
Eğitimin Dili
Koordinatör DR. ÖĞR. ÜYESİ OĞUZHAN UZUN
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı DR. ÖĞR. ÜYESİ OĞUZHAN UZUN
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı
Dersin Veriliş Şekli
Dersin Amacı Bu dersin amacı, öğrencilere laboratuvar ortamında temel ve ileri düzey toprak analizlerini standart prosedürlere ile uluslararası metodolojilere uygun olarak yürütebilme becerisi kazandırmaktır. Bununla birlikte, analiz çıktılarından elde edilen sayısal verileri agronomik, ekolojik ve çevresel kriterlere göre bütüncül bir yaklaşımla yorumlama yetkinliği sağlamak; problemli tarım arazilerinin teşhis edilerek doğru verilere dayalı sürdürülebilir üretim, verimlilik ve ıslah (remediasyon) stratejileri geliştirebilecek donanımda uzmanlar yetiştirmektir.
Dersin Tanımı Türkçe: Tarımsal üretim, toprak verimliliği ve çevresel risk yönetimi amacıyla toprağın fiziksel ve kimyasal özelliklerini belirlemeye yönelik laboratuvar analiz yöntemlerinin ve elde edilen sonuçların değerlendirilmesinin incelenmesidir. Ders kapsamında; usulüne uygun toprak numunesi alma teknikleri, laboratuvar güvenlik kuralları, bünye (tekstür), pH, elektriksel iletkenlik (EC), kireç ($CaCO_3$), organik madde, makro (N, P, K, Ca, Mg) ve mikro (Fe, Cu, Zn, Mn, B) besin elementlerinin ekstraksiyon ve ölçüm metodolojileri ile bu analiz sonuçlarının kritik sınır değerlere göre yorumlanması ele alınmaktadır.

Dersin İçeriği
1 Toprak analizlerinin tarımdaki önemi; arazi özelliklerine göre toprak numunesi alma zamanı, derinliği ve yöntemleri.
2 oprak örneklerinin laboratuvarda kurutulması, öğütülmesi, elenmesi (2 mm) ve saklanması; temel laboratuvar güvenlik kuralları.
3 Toprak pH’sının (aktif ve potansiyel asitlik) önemi, pH-metre kullanımı, kalibrasyonu ve ölçüm metodolojisi.
4 Toprak çözeltisinde EC ölçümü, tuzluluk sınıfları, çözünebilir toplam tuz hesabı ve verimliliğe etkileri.
5 Kum, silt, kil fraksiyonlarının tespiti; Hidrometre (Bouyoucos) yöntemi prensipleri ve tekstür üçgeninin kullanımı.
6 Kireç içeriğinin Scheibler kalsimetresi ile tespiti, kimyasal reaksiyon prensipleri ve verimlilik açısından sınıflandırılması.
7 Ara sınav
8 Walkley-Black yaş yakma yöntemi prensipleri, titrasyon basamakları, karbon-organik madde dönüşüm faktörleri.
9 Olsen (sodyum bikarbonat) ve Bray-Kurtz ekstraksiyon yöntemleri; spektrofotometrik ölçüm ve değerlendirme.
10 Amonyum asetat ekstraksiyonu; Alev fotometresi (Flame Photometer) ve AAS cihazları ile ölçüm esasları.
11 DTPA ekstraksiyon yöntemi prensipleri; Demir (Fe), Çinko (Zn), Bakır (Cu) ve Manganez (Mn)’in ICP-OES veya AAS ile tespiti.c
12 oplam azot (Kjeldahl yöntemi) ve alınabilir bor (sıcak su ekstraksiyonu, Azometin-H yöntemi) analiz esasları.
13 Laboratuvar verilerinin kritik sınır değer tabloları kullanılarak agronomik açıdan sınıflandırılması ve vaka analizleri.
14 Final sınavı
15
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Farklı arazi koşullarında (tarla, bağ-bahçe, sera) amaca uygun (verimlilik, kirlilik) ve tekniğine uygun toprak numunesinin alınmasını öğretir.
2 Temel toprak analizlerinin (pH, EC, organik madde, kireç, tekstür vb.) kimyasal ve fiziksel prensiplerini açıklar; laboratuvar cihazlarını güvenli ve kalibre bir şekilde kullanır.
3 Analiz süreçlerinde elde edilen ham laboratuvar verilerini kullanarak standart formüller üzerinden toprak özelliklerini ve besin elementi konsantrasyonlarını doğru şekilde hesaplar.
4 Toprak analiz sonuçlarını ulusal ve uluslararası akademik literatürde kabul görmüş kritik sınır değer tablolarına göre (az, yeterli, fazla, tuzlu, alkali vb.) sınıflandırır.
5 Analiz verilerine dayanarak arazideki potansiyel kısıtlayıcı faktörleri (aşırı asitlik, tuzluluk, alkalilik, yüksek kireç, organik madde yetersizliği) ve bunların bitki gelişimine etkilerini teşhis eder.
6 Laboratuvardan çıkan tüm fiziksel ve kimyasal parametreleri bütüncül bir yaklaşımla ele alarak, arazinin genel verimlilik durumunu ve bitkisel üretime uygunluğunu gösteren teknik raporlar yazar.
7
8
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Toprak Bilimi ve Bitki Besleme konularında temel kuramsal bilgileri öğrenebilme
2 Temel Bilim ve Mühendislik bilgilerini kullanma becerisi kazanma
3 Toprak Bilimi ve Bitki Besleme konularında temel kuramsal bilgileri uygulayabilme becerisi kazanma
4 Toprak Bilimi ve Bitki Besleme temelinde toprak, bitki, gübre, su ve çevresel atıkların analiz tekniklerini öğrenebilmek ve bu teknikleri toprak verimliliği ile ilgili sorunların çözümüne yönelik olarak kullanabilme becerisi kazanma
5 Doğal kaynakların izlenmesi ve planlanmasında Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri tekniklerini anlama ve kullanma becerisi kazanma
6 Arazi yönetimi ve kullanım planlaması konusunda temel kavramları ve kuramları anlama ve kullanma becerisi kazanma
7 Ülkemizde ve Dünyada Toprak Bilimi ve Bitki Besleme alanındaki sorunları görebilme, analiz etme, çözüm üretme ve çözüm önerilerini yazılı ve sözlü olarak topluma aktarma becerisi kazanma
8 Toprak Bilimi ve Bitki Besleme alanındaki ulusal ve uluslararası yenilikleri takip etmek ve kendisini sürekli yenileme ve geliştirme becerisi kazanma
9 Mesleki uygulamalar sırasında elde ettiği bulguları ülke çıkarları ile tarım ve çevre korumayı gözeterek uygulayabilme becerisi kazanma
10 Toprak Bilimi ve Bitki Besleme alanındaki sorunlara çözüm üretebilmeye yönelik araştırma - geliştirme projelerinde yer alabilecek bilgi ve beceriye sahip olma
11 Toprak, su ve diğer doğal kaynakların tanınması, planlanması, korunması ve sürdürülebilir kullanımı ile iş sağlığı ve güvenliği konularında bilgi sahibi olma
12 Ziraat Mühendisliği Mesleğinin etik değerlerine ve gerekli bilimsel formasyona sahip bireyler olarak takım çalışması içerisinde yer alabilmek ve gerektiğinde sorumluluk üstlenebilme
13 Yazılı ve sözlü iletişimde Türk dilini etkin kullanabilmek; alanıyla ilgili uluslararası literatürü izleyebilme ve iletişim kurabilme açısından yabancı dil ve bilgisayar bilgisine sahip olma
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 0 0 0
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 0 0 0
Ödevler 0 0 0
Sunum / Seminer hazırlama 0 0 0
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 0 0 0
Ara sınavlar 0 0 0
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavı 0 0 0
Araştırma 0 0 0
Toplam iş yükü     0
AKTS     0.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 2 100
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   100
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı
Yardımcı Kaynaklar

Ders İle İlgili Dosyalar