Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
ANADOLU KÜLTÜR COĞRAFYASINDA MIMARI ÜSLUP GELIŞIMI Birinci Düzey MİM 613 1 7.50 7.50 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri -
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİL SENCER ERKMAN
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı -
Dersin Veriliş Şekli Teorik
Dersin Amacı Anadolu coğrafyasının kültürel tarihinden mimari kültür ve sanata yansıyan değerlerini, eşzamanlı ve artzamanlı etkileşimler çerçevesinde incelemek, sanatsal üslup ve geleneklerle ortaya çıkan biçimlendirme mantığını anlamak, tarihsel ve estetik çözümlemelerden yola çıkarak anlambilimsel yorumlamalar yapmak.
Dersin Tanımı Anadolu kültür coğrafyasının binlerce yıllık birikimlerinin mimari kültüre yansıyan yönlerinin araştırılması ve çözümlemeler yapılması.

Dersin İçeriği
1 Derse ilişkin genel bilgilendirme, amaç,kapsam ve içerik kuramsal bakış açıları çerçevesinde sunulması
2 Kültür tarihi ile mimarlık ve sanat tarihi arasındaki etkileşimler, bağlantılar üzerine tartışma
3 Anadolu coğrafyası özelinde sanat ve mimarlık geleneklerinin gelişimine genel bakış
4 Anadolu''''''''''''''''''''''''''''''''nun İlkçağ Uygarlıklarının sanat ve mimarlığı üzerine görsel malzeme eşliğinde tartışma.Sanat ve Mimarlıkta Sembolizm, Biçimlendirme mantığı, görme ve ifade biçimlerinin, biçim dilini besleyen kaynakların gelişimi
5 Anadolu''''''''''''''''''''''''''''''''nun İlkçağ Uygarlıklarının sanat ve mimarlığı üzerine görsel malzeme eşliğinde tartışma
6 Sanat ve mimarlıkta Klasik dil ve üslubun gelişimi,Anadolu Uygarlıkları çerçevesinde değerlendirilmesi. Yunan Çağı
7 Sanat ve mimarlıkta Klasik dil ve üslubun gelişimi ve Anadolu Uygarlıkları çerçevesinde değerlendirilmesi. Roma çağı
8 Ara Sınav
9 Anadolu''''''''da Hristiyanlık dönemi sanatı, din, felsefe, sanat ve mimarlık etkileşimleri, Bizans sanatı ve mimarisi
10 Türk ve İslam sanatı ve mimarlığının Anadolu''''''''ya yerleşmesiyle birlikte oluşan üslup gelişimi.
11 Anadolu Selçuklu mimarisinde biçim ve anlam ilişkisi.
12 Beylikler döneminde bölgesel üslup farklılıklarının belirmesi.
13 Erken Dönem Osmanlı mimarisinde biçim dilinin gelişimi.
14 Klasik dönem Osmanlı Mimarisinde üslup gelişimi.
15 Osmanlı Barok Üslubunun gelişimi.
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Kültür tarihi ile mimarlık ve sanat tarihi arasındaki bağlantılar kurabilir.
2 Sanat ve mimarlıkta gelenek ve üslup olguları üzerine bilgi sahibi olur.
3 Sanat ve mimarlık üslupları arasında karşılaştırmalı çözümlemeler yapabilir.
4 Sanat ve mimarlıkta biçim ve anlam ilişkisi üzerine yorum yapabilir.
5 Anadolu kültür ve sanat tarihi hakkında bilgi sahibi olur.
6 Anadolu mimarlık kültürü konusunda kuramsal ilişkiler kurabilir, tarihsel ve estetik çözümlemeler yapabilir.
7 .
8 .
9 .
10 .

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Türk Dili ve Edebiyatı alanında, edindiği bilgi ve becerileri kullanır. Sosyal bilimlerin diğer alanlarında yürütülen çalışmalarda ekip üyesi olarak sorumluluk alır.
2 Türk Dili ve Edebiyatı sahasına giren eserleri okuma, anlama, inceleme ve yorumlama konusunda kuram ve yöntemleri öğrenir ve bunları eserler üzerinde eleştirel bir bakış açısıyla uygular. Kişisel ve kurumsal gelişimini tamamlayarak planlar.
3 Türk Dili ve Edebiyatı alanında kazandığı bilgi, beceri ve yetkinliklerle yaşam boyu öğrenmeye ilişkin olumlu tutum geliştirir.
4 Türk Dili ve Edebiyatı alanında, bilgi ve internet teknolojilerini kullanarak nicel ve nitel verilerle bilgileri düzenler, iletir, saklar; kişi ve kurumlarla paylaşır.
5 Türk Dili ve Edebiyatı alanında yapılmış güncel araştırmaları takip edebilecek, meslektaşları ile iletişim kurabilecek düzeyde yabancı dil bilgisi edinir. Bu yabancı dil bilgisiyle kendi alanındaki bilgileri takip eder ve kullanır.
6 Beşeri bilimler alanındaki çeşitli sosyal, kültürel ve sanatsal etkinliklere katılır ve bu etkinliklerin düzenlenmesinde etkin rol alır.
7 Beşeri bilimler alanı ile ilgili bilgilerin uygulanması sürecinde etik ve ahlaki değerleri gözeterek kalite yönetim süreçlerine uygun davranır.
8 Beşeri bilimler alanında sosyal, kültürel hakların evrenselliğini destekler, sosyal adalet bilinci kazanır, tarihi ve kültürel mirasa sahip çıkar.
9 Türkçeyi doğru, güzel ve etkin kullanmayı öğrenerek iletişim kurma becerisini geliştirir. Anlama, yorumlama ve çözümleme yetkinliğine sahip olarak bu alandaki bilgisini araştırma ve geliştirme yönünde kullanır.
10 Türk dilinin tarihi lehçelerinin yazıldığı alfabeleri öğrenir. Bu alfabelerle yazılmış olan metinleri çevriyazıya ve Türkiye Türkçesi yazı diline aktararak metinler üzerinde kültürel, dini, dilbilimsel incelemeler ve değerlendirmeler yapar.
11 Türk dilinin çağdaş lehçelerinin yazıldığı alfabeleri öğrenir. Bu alfabelerle yazılmış olan metinleri çevriyazıya ve Türkiye Türkçesi yazı diline aktararak üzerinde dilbilimi ve dilbilgisi incelemeleri yapar.
12 Yeni Türk Edebiyatı alanının tarihi dönemlerine ve edebiyat tarihçiliğine uygun olarak, bilimsel bir şekilde incelemeler ve değerlendirmeler yapar. Dönemlerin tarihini, evrelerini, gelişimini, özelliklerini öğrenerek dönemlere hâkim olan başlıca akım, ekol, edebî çevre, yazar ve şairleri manzum ve mensur eserleriyle açıklar.
13 Eski Türk Edebiyatı tarihini araştırır ve öğrenir. Eski Türk edebiyatı manzum ve mensur metinlerini Osmanlı Türkçesi alfabesiyle okur ve günümüz harflerine aktarır. Bu metinler üzerinde nesre çeviri, şerh, yorum, tahlil ve inceleme çalışmaları yapar ve gerekli yöntemleri öğrenir. Eski Türk edebiyatında kullanılan nazım şekillerini kavrar ve aruz bilgisi edinir.
14 Türk halk edebiyatının ortaya çıkışını sağlayan sözlü, yazılı ve elektronik kültür ortamlarını kavrar; sözlü kültürün temel niteliklerini öğrenerek halk edebiyatı metinleri üzerinde inceleme ve değerlendirme yapar. Bu metinlerin hangi temel esaslar üzerine inşa edildiğini kavrayarak anonim, âşık ve tekke edebiyatı çevresinde şekillenen halk edebiyatının tarihi ve sosyo-kültürel gelişimine vakıf olur.
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 14 3 42
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 14 6 84
Ödevler 2 10 20
Sunum / Seminer hazırlama 1 10 10
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 1 8 8
Ara sınavlar 1 2 2
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 1 8 8
Yarıyıl sonu sınavı 0 0 0
Araştırma 1 16 16
Toplam iş yükü     190
AKTS     7.50

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 50
Kısa sınav 0 0
Ödev 1 50
Yarıyıl içi toplam   100
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı -
Yardımcı Kaynaklar R.Naumann, Eski Anadolu Mimarlığı, E.Akurgal, Anadolu Uygarlıkları, C.Mango, Bizans Mimarisi, C.Gurlitt, İstanbul''''''''un Mimari Sanatı, W.Müller Wiener, İstanbul''''''''un Tarihi Topografyası, D.Kuban, İstanbul: Bir Kent Tarihi, D.Kuban, Batıya Göçün Sanatsal Evreleri, D.Kuban, Divriği Mucizesi, D.Kuban, Anadolu Selçuklu Sanatı ve Mimarlığı, S.Ögel, Anadolu Selçuklularının Taş Tezyinatı, S.Ögel, Anadolu''''''''nun Selçuklu Çehresi, R.Oustherhaout, Bizansın Yapı Ustaları, D.Kuban, Osmanlı Mimarisi, G.Goodwin, The History of Ottoman Architecture, Osmanlı Mimarisi, Usul-i Mimari-i Osmani, Ahmet Refik. Mimar Sinan. Kanaat Kütüphanesi, 1931. Ahmet Refik. Türk Mimarları. Hilmi Kitabevi, İstanbul 1937. Altınay, Ahmet Refik. Onuncu Asr-ı Hicride İstanbul Hayatı. Yayına Hazırlayan: Abdullah Uysal, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları: 791, Kültür Eserleri Dizisi: 10, Ankara,1987. Konyalı, İbrahim Hakkı. Mimar Koca Sinan. Yay: Nihat Topçubaşı, İstanbul, 1948. Meriç, Rıfkı Melül. Mimar Sinan, Hayatı,Eseri I, Türk Tarih Kurumu Yayınlarından VI.Seri, No: 1, Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1965. İnan,Afet. Mimar Koca Sinan. Türkiye Emlak Kredi Bankası Neşriyatı No. 3, Ayyıldız Matbaası, ankara,1969. Ülgen, Ali Saim. Mimar Sinan Yapıları 1. Ve 2. Ciltler, Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1988. Gurliıtt, Cornelius. Die Baukunst Konstantinopels . Berlin,1912., İstanbul’un Mimari Sanatı. Çev: Rezan Kızıltan, Ankara, 1999. Göknil, Ulya- Vogt. Mimar Sinan. Sandoz Kültür Yayınları, No:10, Güzel sanatlar Matbaası A.Ş. 1987 Koca Sinan. Yayına Hazırlayan: Cengiz Bektaş, Doğuş Matbaası,1968. Sözen, Metin. Türk Mimarisinin Gelişimi ve Mimar Sinan. Türkiye İş Bankası Yayınları: 149, İstanbul 1975. Sözen, Metin. Arts in The Age Of Sinan. 400 th. Commemorative Of Sinan. Fotoğraflar: Sami Güner, T.C. Kültürve Turizm bakanlığı, 1988. Sözen, Metin. Sinan the Archıtect of the Ages. Fotographs by Sami Güner, 1988. Günay, Reha. Mimar Sinan. Yapı Endüstri Merkezi, Yapı Yayın:87, İstanbul,2005. Sönmez, Neslihan. Osmanlı Dönemi Yapı ve Malzeme Terimleri Sözlüğü, YEM Yayını, 1997. Cezar, Mustafa. Osmanlı Başkenti İstanbul, Erol Kerim Aksoy Kültür,Eğitim, Sanat, Spor ve Sağlık Vakfı Yayını, İstanbul,2005. Cezar, Mustafa. Anadolu Öncesi Türklerde Şehir ve Mimarlık. Türkiye İş Bankası Yayınları, İstanbul,1977. Batur, Afife. Osmanlı Camilerinde Kemer, Strüktür- Biçim İlişkisi Üzerine Bir Deneme (1300-1730). İTÜ. Mimarlık Fakültesi Baskı Atölyesi, İstanbul, 1974. Batur,A ve Batur,S., (Der.) “ Sinan’a Ait Yapılar Listesi”, Mimarlık, Sayı 49, 1967, s.34-37. Erzen, Jale.N. Mimar Sinan Dönemi Cami Cepheleri. ODTÜ Mimarlık Fakültesi Basım İşliği, Ankara,1981. Erzen, Jale.N. Mimar Sinan: Bir Estetik Analiz. Şevki Vanlı Vakfı Yayınları, 1997. Goodwin, G. A History of Ottoman Architecture, London, Thames and Hudson, 1971. Özer, Bülent. “Cami Mimarisinde Çoğulculuğun Ustası Mimar Sinan”, Mimar Sinan Dönemi Türk Mimarlığı ve Sanatı. Yayına hazırlayan: Zeki Sönmez. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Genel Yayın No: 288, Sanat Dizisi: 41, İstanbul, 1988, s.199-207. Mungan, İhsan. “ Mimar Sinan ve Kubbe Statiği”, Mimar Sinan Dönemi Türk Mimarlığı ve Sanatı. Yayına hazırlayan: Zeki Sönmez. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Genel Yayın No: 288, Sanat Dizisi: 41, İstanbul, 1988, s.199-207. Güngör, İ.Hulusi. “ Mimar Koca Sinan’ın Üç Büyük Camiinde Mekan- Strüktür İlişkileri”, Mimar Sinan Dönemi Türk Mimarlığı ve Sanatı. Yayına hazırlayan: Zeki Sönmez. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Genel Yayın No: 288, Sanat Dizisi: 41, İstanbul, 1988, s.135-167. Çeçen, Kazım. “ Sinan’ın Köprü ve Su Kemerleri”, Mimar Sinan Dönemi Türk Mimarlığı ve Sanatı. Yayına hazırlayan: Zeki Sönmez. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Genel Yayın No: 288, Sanat Dizisi: 41, İstanbul, 1988, s.79-92. Söylemezoğlu, H.Kemali. “İstanbul Rüstem Paşa Camii Son Cemaat Mahalli ve Avlusu Planlamasında Gözönünde Tutulan Faktörler Hakkında”, Mimar Sinan Dönemi Türk Mimarlığı ve Sanatı. Yayına hazırlayan: Zeki Sönmez. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Genel Yayın No: 288, Sanat Dizisi: 41, İstanbul, 1988, s.259-267. Söylemezoğlu, H.Kemali. “ İstanbul Rüstem Paşa Camii ( 1555 – 61- 70)”, II. Uluslararası Türk- İslam BBilim ve Teknoloji Tarihi Kongresi, İ.T.Ü. 28 Nisan – 2 Mayıs 1986, s.105-114. Şeşen, Ramazan. “Mimar Sinan İle İlgili Yazmalar”, Mimar Sinan Dönemi Türk Mimarlığı ve Sanatı. Yayına hazırlayan: Zeki Sönmez. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Genel Yayın No: 288, Sanat Dizisi: 41, İstanbul, 1988, s.269-275. Tayla, Hüsrev. “ Mimar Sinan Türbeleri”, Mimar Sinan Dönemi Türk Mimarlığı ve Sanatı. Yayına hazırlayan: Zeki Sönmez. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Genel Yayın No: 288, Sanat Dizisi: 41, İstanbul, 1988, s.295-338. Haidar, S.Gülzar ve Yazar,Hatice. “İmplicit İntentions and Explicit Order In Sinan’s Work”, II. Uluslararası Türk- İslam BBilim ve Teknoloji Tarihi Kongresi, İ.T.Ü. 28 Nisan – 2 Mayıs 1986, s.29-42. Özdeş, Gündüz. “Mimar Sinan’ın Şehirciliği”, Cantay, Tanju. “ XVI. Yüzyıl Türk Mimarisinde Bazı Tasarım ve Çizim Esasları”, II. Uluslararası Türk- İslam BBilim ve Teknoloji Tarihi Kongresi, İ.T.Ü. 28 Nisan – 2 Mayıs 1986, s.53-65. , İ.T.Ü. 28 Nisan – 2 Mayıs 1986, s.67-80. Eco, Umberto. Ortaçağ Estetiğinde Sanat ve Güzellik. Çev: Kemal Atakay, Can Yayınları, İstanbul, 1999.

Ders İle İlgili Dosyalar