Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
LABORATUVAR HAYVANLARI HASTALIKLARI Birinci Düzey 3.1.06 5 5.00 5.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri -
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör DR. ÖĞR. ÜYESİ GONCA KAMACI ÖZOCAK
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı Dr. Öğr. Üyesi Gonca KAMACI ÖZOCAK (1-7. ve 11-15. Haftalar) Prof. Dr. Latife ÇAKIR BAYRAM, Araş. Gör. Dr. Görkem EKEBAŞ (8,9 ve 10. Haftalar)
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı -
Dersin Veriliş Şekli Yüz yüze
Dersin Amacı Laboratuvar hayvanlarının biyolojisi, yaşam gereksinimleri, standart yetiştirme koşulları, hayvan deneylerine etik yaklaşımlar, basit cerrahi girişim teknikleri, vivaryumlarda biyogüvenlik tedbirleri ve zoonoz hastalıklar hakkında bilgi verilir.
Dersin Tanımı Laboratuvar hayvanı hastalıkları, kullanımı, yetiştiriciliği ve etik yaklaşımlar hakkında teorik bilgi ve uygulamaya dayalı bir derstir.

Dersin İçeriği
1 TEORİK: Ders dönemi sonunda dersin öğrenciye kazandıracağı bilgi beceri ve kazanımların vurgulanması. Ders kaynaklarının ve pratik uygulama içeriklerinin aktarılması Öğrenci ölçme, değerlendime ve sınav yöntemlerinin tanıtılması. PRATİK: Uygulama dersleri kapsamında; laboratuvarda çalışma prensipleri ve tesis ziyaretleri esnasında uyulması gereken biyogüvenlik kurallarının belirtilmesi Söz konusu uygulama alanlarında canlı ve cansız materyallerle yapılacak uygulamalar esnasında karşılaşılabilcek tehlikeler ve alınması gereken biyogüvenlik önlemleri ve İyi Laboratuvar Uygulamaları Prensipleri konusunda bilgi aktarımı. Uygulama derslerinde not tutulması, logbookların tamamlanması ve ders takibinin öneminin vurgulanması.
2 TEORİK: Dünyada ve Türkiye’deki hayvan deneyleri yasaları, yasaların karşılaştırılması ve biyoetik. PRATİK: Hayvan deneyleri ve biyoetik üzerine genel tartışma.
3 TEORİK: Laboratuvar hayvanlarının anatomi ve fizyolojisi. PRATİK: Dijital kaynaklar üzerinden spesifik deney hayvanlarının karşılaştırmalı anatomisinin ve fizyolojisinin incelenmesi.
4 TEORİK: Barındırma ve besleme; farklı hayvan tür ve ırklarına göre barındırma ve besleme koşulları. PRATİK: Laboratuvar hayvanı tesisi ziyareti; farklı hayvan tür ve ırklarının yaşam ve beslenme koşullarının yerinde incelenmesi.
5 TEORİK: Laboratuvar hayvanı yetiştiriciliği; farklı hayvan tür ve ırklarına göre yetiştirme yöntemleri. PRATİK: Dijital kaynaklar üzerinden farklı hayvan tür ve ırklarının yetiştime yöntemlerinin incelenmesi.
6 TEORİK: Laboratuvar hayanlarının genetik standardizasyonu; genetik standardizayon oluşturma ve kontrol teknikleri. PRATİK: Dijital kaynaklar üzerinden güncel genetik standardizasyon oluşturma ve kontrol tekniklerinin incelenmesi.
7 TEORİK: Seminer ve ödev sunumları PRATİK: Seminer ve ödev sunumları, kendi kendine öğrenme (SSL)
8 TEORİK: Bakteriyel Hastalıklar (Etken, Bulaşma, Makroskobik bulgular, Mikroskobik bulgular); Pasteurellozis, Stafilokokozis, Listeriozis, Enterotoksemi, Tyzzer’s Hastalığı, Salmonellozis, Yersinyozis (Pseudotüberkülozis), Tüberkülozis, Kolibasillozis (Kampylobakteriozis), Vibriyozis, Murine (Fare) Respiratör Mikoplazmozis (MRM) Paraziter Hastalıklar (Etken, Bulaşma, Makroskobik bulgular, Mikroskobik bulgular); Koksidiyozis, Kriptosporiyodozis, Spironukleus muris Enfeksiyonu, Giardia Muris Enfeksiyonu, Hymenolepis Enfeksiyonu, Ensefalotozoon kanikuli enfeksiyonu (Encehalitozoon caniculi). PRATİK: Arşiv slaytlarından hazırlanan görüntüler, konu ile ilgili güncel internet verilerinin gösterilmesi.
9 TEORİK: Viral Hastalıklar (Etken, Bulaşma, Makroskobik bulgular, Mikroskobik bulgular); Farelerin Pneumoni Virüsü, Sendai Virüs Enfeksiyonu, Mikzomatozis, Fibramatozis (Shape Fibroma), Çiçek Hastalığı (Pox Disease), Kutanöz Papilomatozis, Adenovirüs Enfeksiyonları, Parvo Virüs Enfeksiyonları, Herpes Simplex Virüs Enfeksiyonları, Sitomegalovirüs Enfeksiyonu, Rota Virüs Enfeksiyonu, Reovirüs Enfeksiyonu, Corona Virüs Hastalıkları PRATİK: Arşiv slaytlarından hazırlanan görüntüler, konu ile ilgili güncel internet verilerinin gösterilmesi.
10 TEORİK: Laboratuvar Hayvanlarında Nekropsi; Nekropsi İşlemi (Dış Bakı, İç Bakı), Karın ve göğüs organlarının toptan çıkarılacaksa, Karın organları ayrı ayrı çıkarılacaksa, Beynin Çıkarılması PRATİK: Laboratuvar Hayvanlarında Nekropsi pozisyonu, Derinin yüzülmesi ve Ekstremitelerin ayrılması, Vücut boşluklarının açılması, Karın boşluğu organlarının çıkarılması; (Barsak, Mide, Dalak, Karaciğer, Böbrek), Pelvis boşluğu organlarının çıkarılması, Göğüs boşluğu organlarının çıkarılması, Baş, Boyun ve diğer organların çıkarılması.
11 TEORİK: Laboratuvar hayvanlarının mikrobiyolojik standardizasyonu; mikrobiyolojik standardizayon yöntem ve kontrolü prosedürleri. Sağlık izlem yönetimlerinin tanıtımı. PRATİK: Dijital kaynaklar üzerinden güncel mikrobiyolojik standardizasyon oluşturma ve kontrol tekniklerinin, sağlık izlem yönetim prosedürlerinin incelenmesi.
12 TEORİK: Hayvan modellerine giriş, laboratuvar hayvanlarının bilimsel çalışmalardaki yeri. PRATİK: Hayvan modellerinin bilimsel çalışmalardaki yerinin ve insalığa faydalarının tartışılması.
13 TEORİK: En sık görülen zoonoz hastalıklar; etken, konak, semptomlar, tedavi, kontrol ve korunma konuları kapsamında bilgilendirme. PRATİK: Dijital kaynaklar kullanılarak en sık görülen zoonoz hastalıkların incelenmesi ve halk sağlığı açısından tartışılması.
14 TEORİK: İlaç verme ve enjeksiyon teknikleri PRATİK: İlaç verirken kullanılan teknikler ve verilebilecek en yüksek hacim hesaplamaları; im, ip, sc, id, iv enjeksiyon teknikleri ve oral gavaj uygulamaları.
15 TEORİK: Anestezi ve analjezi. Anestezi yöntemleri ve ajanlarının tanıtımı. Analjezinin hayvan refahı ve çalışmalar açısından önemi. Dolerimetri ve ağrı izlemi. PRATİK: Hayvan türlerine göre ve istenen anestezi süresine uygun anestezik madde miktarının hesaplanması ve uygulanması. Dijital kaynaklardan faydalanarak ağrı semptomlarının sınıflandırılmasının gösterimi.
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Dersin sonunda kazanacağı bilgi beceri ve kazanımları bilir, laboratuvarda çalışma prensipleri ve tesis ziyaretleri esnasında uyulması gereken biyogüvenlik kurallarını ve uygulama alanlarında olası biyolojik ve kimyasal tehlikeleri ve alınacak önlemleri bilir, uygular.
2 Hayvan hakları ve hayvan deneyleri etiği hakkında ilgi sahibi olur. Hayvan deneylerine ilişkin yasal düzenlemeleri öğrenir.
3 Laboratuvar hayvanlarının tür ve ırklarına göre anatomik ve fizyolojik özelliklerini bilir. Doğru hayvan modeli seçme kriterlerinden biri olan anatomik ve fizyolojik farklılıklarına ilişkin farkındalığı olur.
4 Hayvan tür ve ırklarına özgün barındırma ve besleme yöntemlerini öğrenir. Barındırma ve beslenme şartlarının hayvan refahına üzerine etkilerini bilir ve uygular.
5 Laboratuvar hayvanları yetiştiriciliğinde tür ve ırka bağlı olarak hangi yöntemlerin kullanılacağını bilir ve uygular.
6 Laboratuvar hayvanlarında genetik standardizayonun önemini, genetik standardizasyonu sağlanmış hayvan kolonilerinin yönetimini, barındırma ve besleme şartlarını bilir. Genetik standardizasyon takip yöntemlerini bilir.
7 Veteriner Hekimlikte Laboratuvar Hayvan Hastalıkları alanında temel ve yeterli bilgi birikimine sahip olur, öğrendiği bilgileri etkin olarak kullanabilir.
8 Doğru tanı için yeterli klinik ve laboratuar bilgi birikimi ve becerisi kazanır, elde ettiği anamnez ve makroskobik verileri değerlendirebilir. Laboratuvar Hayvan hastalıklarından lokal ya da sistemik yerleşimli Bakteriyel, Viral, Protozoer, Paraziter, Fungal ve Diğer nedenler ile oluşan nedenlerini, etkenleri, patogenezleri, makroskobik ve mikroskobik bulgular ve ayrımlarını gerektiğinde diğer Anabilim Dallarının destekleri ile yapabilme yeteneği, koruma yolları hakkında yeterlilik kazanırlar.
9 Özellikle Lisans ve Lisansüstü derslerde öğrendiği bilgileri bireysel ve Bilimsel Deneysel çalışmalar, saha çalışmaları vb. esnasında kullanmayı, Laboratuvar Hayvan materyali üzerinde nekropsi yaparak uygun organ numuneleri almak, bunları işlemek ve yan Bilim Dallarına hangi numuneleri göndereceği konusunda bilgi ve beceri kazanmak ve hastalıkları teşhis ve ayırıcı tanılarını yapma yetisi kazanırlar.
10 Mikrobiyolojik standardizasyon yöntemlerini, mikrobiyolojik standardizasyonu sağlanmış hayvanların barındırma ve beslenme şartlarını bilir. Sağlık izlem prosedürlerini uygular. 11- Anestezikler, sedatifler ve analjeziklerin hayvan türlerine göre uygun kullanımı. Aneztezi süresine bağlı doz hesaplanmasını ve ağrı izlem metodlarını bilir. Anestezi tekniklerini ve ağrı yönetimi prosedürlerini uygular. 12-İlaç verme ve enjeksiyon tekniklerini bilir. Enjeksiyon ve ilaç verme yöntemlerini uygular.

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Güncel sanat kavramlarını anlamak ve ilişkiler kurarak açıklayabilmek
2 Müzik sanatının temel dinamiklerini anlamak, tarihini öğrenmek ve güncelle ilişkilendirebilmek
3 Alanının terminolojisini öğrenmek, kendi yazı ve sunularında sanatın dilini etkili kullanmak
4 Alanında kullanılan yeni yöntem -teknikleri bilmek ve özgün çalışmaların gerçekleştirilebilmesinde kullanabilmek
5 Araştırma yöntem - tekniklerini bilmek ve alanında uygulayabilmek
6 Alanında proje geliştirmek, projesini uygulayarak hayata geçirebilmek
7 Etik kurallara uymak ve sosyal sorumluluk bilinci taşıyabilmek
8 Alanında paylaşıma açık sanatsal etkinlikler düzenlemek; Yaptığı çalışmaları etkili bir şekilde sunabilmek
9 Güncel yayınları, oluşum ve aktiviteleri (konserleri) takip etmek, katılımcı olabilmek
10 Evrensel, ulusal, yerel sanat ve tasarım değerlerinin farkında olabilmek
11 Herhangi bir sanatsal etkinliği (konser, dinleti vb.) çözümleyici ve eleştirel bakış açısı ile değerlendirebilmek
12 Alanın gerektirdiği bilgisayar programlarını, bilişim ve iletişim teknolojilerini sanatsal anlamda kullanabilmek
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 15 2 30
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 10 1 10
Ödevler 0 0 0
Sunum / Seminer hazırlama 5 1 5
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 4 2 8
Ara sınavlar 1 1 1
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 15 4 60
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 5 2 10
Yarıyıl sonu sınavı 1 1 1
Araştırma 0 0 0
Toplam iş yükü     125
AKTS     5.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 70
Kısa sınav 1 20
Ödev 1 10
Yarıyıl içi toplam   100
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı Labarotory Animal Science Hau J.,Hoosier G.L.V., Volume I-II Second edition. CRC Press.USA
Yardımcı Kaynaklar H Patrick F.Sharp. Marie C.La Regina, : The Laboratory Rat, CRC Press London 1998  H.B Waynforth: Experimental and Surgical Technique in the Rat Academıc Press London 1980  James G . Fox, Bennett. J. Cohen, Franklin M. Loew : Laboratory Animal Medicine, Academıc Press, Inc. 1984.  Dr. Nail Odabaşoğlu, Prof. Dr. Ataman Güre , Yard. Doç.Dr. Eşref Yeğin , Yard. Doç.Dr. Galip Akın : Laboratuvar hayvanları I , Van 1988  Canadian Council on Animal Care, Gulde to the Care Aand Use of Experimental Animals ; Volume 1.1105-151 Slater street, Ottawa, Ontario KIP 5HP3.,1984  Canadian council on Animal Care, Guide to the Care Use of Experimental Animals ; Volume 2. 1105-151 Slater street, Ottawa, Ontario KIP 5HP3.,1984  Harkness, J.E.; Wagner, J.E. 195 The Biology and Medicine of Rabbits and Rodents, Williams & Wilkins, Ballemira  Wagner J.E.; Manning P.S.; The Blology of the Gulnea Pig, Academic Press 1976666, New York, Lonnnnndon  Mark A. Suckow, Fred A. Douglas. The Laboratory Rabbit CRC Press, 1997  David G. Baker Natural Pathogens Of Laboratory Animal: Their Effects On Research ASM Pres, 2003  Jerald Silverman, Managing The Laboratory Animal Facility (Hardcover), CRC Pres, 2001  David Baker, Parasites of Laboratory Animals [ILLUSTRATED] (Hardcover), Blackwell Publishing Professional, 2007  Yeğen Ç. B., Gören M.Z. : Biyomedikal Araştırmalarda Deney hayvanı Temel Bilgiler ve Etik: Yüce Yayım ,2005, Nato Cad. No: 23, Kat :3, Seyrantepe-İstanbul

Ders İle İlgili Dosyalar