Erciyes University - Info Package

Dersin Adı	Dersin Seviyesi	Dersin Kodu	Dersin Tipi	Dersin Dönemi	Yerel Kredi	AKTS Kredisi	Ders Bilgileri
TÜRK MİMARİSİNDE MALZEME VE SÜSLEME I	Üçüncü Düzey	SNT131		1	4.00	4.00	Yazdır

Dersin Tanımı

Ön Koşul Dersleri	Yok.
Eğitimin Dili	Türkçe
Koordinatör	DR. ÖĞR. ÜYESİ EYÜP POLAT
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı	DR. ÖĞR. ÜYESİ EYÜP POLAT
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı	Yok. (Öğrenci Görüşme Saatleri Salı 12.00 - 13.00)
Dersin Veriliş Şekli	Kaynaklar eşliğinde eserler, fotoğraf ve çizimlerle desteklenerek anlatılacaktır.
Dersin Amacı	Türk Süsleme Sanatinin Tarihsel Gelişimi, Süsleme Alanlari Ve Gruplandirilmasi, Anadolu Türk Sanatinda Süsleme
Dersin Tanımı	Türk Sanatı’nda süsleme anlayışı, süslemenin tarihi gelişimi,motifler ve kullandıkları yerler, motiflerin kullanıldıkları yerlere göre aldığı değişimler, tarih içinde süsleme algısında meydana gelen degişimler ve Türk Süsleme sanatının dönemlere göre değişim ve gelişimi.

Dersin İçeriği

1	Bu hafta derse genel bir giriş yapılır. Mimari süsleme, bezeme, motif ve malzeme kavramları tanımlanır. Türk mimarisinde süslemenin yapıyla olan ilişkisi, estetik ve sembolik boyutlarıyla ele alınır. Dersin kapsamı, yöntemi ve değerlendirme ölçütleri öğrencilere açıklanır.
2	Türk mimarisinde kullanılan taş, tuğla, ahşap, alçı ve çini gibi temel yapı malzemeleri tanıtılır. Bu malzemelerin süsleme biçimlerini nasıl belirlediği örnekler üzerinden açıklanır. Ayrıca süsleme sanatının incelenmesinde kullanılan ikonografik ve stilistik yöntemlere değinilir. Türk süsleme sanatının tarihsel gelişimi, Türklerde süslemeciliğinin gelişimi genel hatlarıyla ele alınır.
3	Türk süsleme sanatı üzerine çalışan yerli ve yabancı araştırmacılar tanıtılır. Süsleme sanatının Orta Asya’dan itibaren geçirdiği tarihsel evreler genel hatlarıyla değerlendirilir.
4	Göktürk dönemi süsleme anlayışı balbal, kurgan buluntuları ve Orhun Yazıtları çerçevesinde ele alınır. Kül Tigin başlığı örneği üzerinden erken Türk sembol dili ve taş süsleme anlayışı incelenir.
5	Süslemenin oluşum süreci, motif ve tema kavramlarıyla birlikte ele alınır. Motiflere semantik bir bakış geliştirilerek süslemenin sadece bezeme değil, anlam taşıyan bir unsur olduğu vurgulanır.
6	Hun sanatında görülen hayvan üslubu ve süsleme anlayışı ele alınır. Metal eserler, taş bezemeler ve hayvan figürleri üzerinden Orta Asya Türk sanatının temel karakteri açıklanır.
7	Türk mimarisinde kullanılan bitkisel motifler detaylı olarak incelenir. Çiçekler, yapraklar, hayat ağacı ve ağaç motiflerinin sembolik anlamları ve mimarideki kullanımları değerlendirilir.
8	ARA SINAV
9	Uygur döneminde yerleşik hayatla birlikte gelişen süsleme anlayışı ele alınır. Tapınak bezemeleri, duvar resimleri ve Maniheist-Budist etkiler değerlendirilir.
10	Karahanlı Dönemi Süsleme Sanatı İslamiyet sonrası ilk Türk-İslam süsleme örnekleri ele alınır. Hazer Degaron, Talhatan Baba ve Muğak Attari camileri üzerinden tuğla süsleme ve geometrik motifler incelenir.
11	Karahanlı Türbe Mimarisi , Arap Ata, Ayşe Bibi, Balacı Hatun ve Özkent Türbeleri, Şah Fasıl Türbesi süsleme programları açısından değerlendirilir. Türbe mimarisinde malzeme ve süsleme ilişkisi ele alınır. Tirmiz Sarayı ve Rıbat-ı Melik yapıları üzrinde dönemsel gelişim ve tasvirsel gelişim programı incelenir.
12	Türk mimarisinde geometrik süslemenin temel prensipleri açıklanır. Çokgen ve dairesel düzenler, açık ve kapalı kompozisyon sistemleri örneklerle değerlendirilir. Mimari süslemede bordür ve geçme motiflerinin işlevi ele alınır. Bu motiflerin yapıyı bölme, çerçeveleme ve bütünleme özellikleri tartışılır.
13	Türk süsleme sanatında insan ve hayvan figürleri ele alınır. Figürlerin sembolik anlamları ve mimarideki kullanım biçimleri ikonografik açıdan değerlendirilir.
14	Gazneli Dönemi Süsleme Sanatı İslamiyet sonrası Türk-İslam süsleme örnekleri ele alınır. 3. Mesut Minaresi, Leşker-i Bazar Sarayı gibi döneme damga vuran ve güzümüzde ayakta kalabilmiş olan yapılar incelenerek dönemsel gelişim ve üslupsal birlik ve farklılıklar göz önüne getirilerek karşılaştırma yapılır.
15	YARIYIL SONU SINAVI
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları

1	Türk Sanatı’nda süsleme anlayışı, motif geçitleri ve kullandıkları yerler, semboller ve tarihi gelişimi, motiflerin kullanıldıkları yerlere göre aldığı değişimler, tarih içinde süsleme algısında meydana gelen degişimler ve nedenlerini kavratabilmek.
2	Türk Sanatı’nda Kullanılan Motiflerin Kökenleri ve Türk Süsleme Sanatında Ana İlkeleri Öğretmek.
3	Türk Süsleme Sanatında Desenlerin Işlenen Yüzeylere Geçirilmesi ve Kullanılan Yöntemler Hakkında Bilgi Edinmelerini sağlamak.
4	Türk Süsleme Sanatında Kullanılan Motif ve Desen GruplarıHakkında fikir kazandırmak.
5	Süslemenin Oluşumu Ve Motiflere Şematik Bir Bakış, Motifler ve Temaların Tanıtılması
6	Süsleme Sanatlarımızda Bitkisel Motifler (Hatai, Rumi, Palmet,Lotus…) Tanıtılması
7	Geometrik Motiflerin Kavratılması
8	Türk Süsleme Sanatında Figür ve Sembolleri Kavratabilmek.
9	Türk Süsleme Sanatında Hat Sanatını Öğretebilmek.
10	Ve Türk Süsleme Sanatında Diğer Temalar hakkında bilgi kazandırmak.

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi

1	1- Bu bölümde lisansüstü ders alan öğrenciler: Güçlü iletişim ve örgütleme becerilerini, kültürlerarası ortamlarda mesleki ve akademik amaçlar çerçevesinde sosyal ve kişisel gelişim için kullanabilirler.
2	2- Metin yorumlama aracı olarak geniş bir disiplinler alanından topladığı bilgiyi birleştirerek yorumları destekleyecek kanıtları bulup kullanabilirler.
3	3- Uluslararası bir toplulukta edebiyat, sanat ve metinsel incelemeler yapabilirler.
4	4- Tarih içinde geliştirilmiş olan farklı dil eğitim yöntemleri hakkında bilgi sahibi olup yöntemlere uygun ders planları ve etkinlikler hazırlayıp uygulayabilirler.
5	5- Farklı dönem ve türlerin tarihi, biçimlerinden hareketle yazınsal söylem çözümlemesi yapabilirler.
6	6- Çeviri uzmanlığı isteyen alanlarda çeviri yetkinliği kazanabilirler.
7	7- Batı kültürünün temelini oluşturan mitoloji, klasik ve neo-klasik sanat anlayışları, Rönesans ve Reformasyon gibi Batı tarihine yön veren olayları rahatlıkla algılayabilirler
8	8- İngilizcenin öğretilmesine etkisi olan eğitim ve psikoloji gibi farklı bilim dalları kapsamında ileri sürülmüş teorileri ve bunların dil eğitimindeki yansımalarını özümseyebilirler.
9	9- Akademik disiplinin tarihi, kuramı ve yöntemlerine ilişkin bilgiyi kullanarak yazınsal metinlerin arka planlarını, yapılarını, anlamlarını ve ayırıcı özelliklerini kavrayarak okuyabilir, yorumlayabilir ve açımlayabilirler.
10	10- Tek tek farklı metinleri tarihsel ve kültürel bağlamlarıyla ilişkilendirebilirler.
11	11- İngilizcenin sesbilimsel, morfolojik, semantik, etimolojik özelliklerini kavrayabilirler. Tarihsel dilbilim, edim-bilim, anlambilim, biçembilim, göstergebilim, ruh-dilbilim ve ilgili alanlarda bilgi sahibi olabilirler.
12	12- İkinci dil edinimi teorilerini ve alandaki sorunları ve çözümlerini kavrayabilirler.
13	13- Edebi terminoloji ve eleştirel yorum yaklaşımları ve yöntemleri konusunda bilgi sahibi olabilirler.
14	14- Açıklayıcı, tartışmacı ya da ikna edici yazım biçimlerini kullanarak bilimsel kurallara uygun çalışma yapabilirler.
15	15- Amerikan edebiyatının dönemleri, yazar ve eserleri hakkında ayrıntılı bilgiye sahip olabilirler. Amerikan edebiyatını, tarihini ve entelektüel arka planını kavrayabilirler.
16	16- Sosyal bilimler alanında çağdaş kuramların ortaya çıkış ve gelişim süreçleri hakkında bilgi edinebilir ve düşünsel artalanlarını genişletebilirler.
17	17- Eleştirel teknikler ve terminolojileri hakkında bilgi sahibi olabilirler ve bu bilgiyi kullanarak edebi metinleri çözümleyebilirler.
18	18- Akademik disiplin içindeki (eğretilemeye duyarlılık, sembollerin yorumu, izleksel gelişmelerin ve derin yapıların fark edilmesi gibi) kavrayış tarzlarını (sinema, televizyon, reklam endüstrisi gibi) diğer alanlara uygulayabilirler.
19	19- Amerikan ve İngiliz edebiyatlarında biçim ve içerik arasındaki mantıksal ilişkiyi değerlendirebilirler.
20	20- Yazma, üslup, retorik ve kaynakça başvuru ilkelerini kullanma yeteneğiyle ileri derecede sözel ve yazılı iletişime girebilirler.
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü

	Sayısı	Süresi (saat)	Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim	13	2	26
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme)	6	4	24
Ödevler	3	3	9
Sunum / Seminer hazırlama	0	0	0
Kısa sınavlar	0	0	0
Ara sınavlara hazırlık	2	10	20
Ara sınavlar	1	2	2
Proje (Yarıyıl ödevi)	0	0	0
Laboratuvar	0	0	0
Arazi çalışması	0	0	0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık	1	12	12
Yarıyıl sonu sınavı	1	2	2
Araştırma	0	0	0
Toplam iş yükü			95
AKTS			4.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler

Yarıyıl içi değerlendirme	Sayısı	Katkı Yüzdesi
Ara sınav	1	40
Kısa sınav	0	0
Ödev	0	0
Yarıyıl içi toplam		40
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı		40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı		60
Genel toplam		100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri

Ders kitabı	Türk mimarisinde süsleme sanatı. Author, Pelin Tolga. Publisher, Haşet. Original from, the University of Michigan. Digitized, Nov 24, 2009. Length, 144. ARSEVEN, Celal Esat, Les Arts Decoratifs Turcs, _stanbul, 1950. ________, Türk Sanatı Tarihi. Menseinden Bugüne Kadar Mimari, Heykel, Resim, Süsleme ve Tezyini Sanatlar, _stanbul, 1955-1959. İnci BİROL-Çiçek DERMAN, Türk Tezyini Sanatlarında Motifler, Ankara 1991. İnci Birol-Çiçek Derman, Türk Tezyini Sanatlarında Motifler, Istanbul 1991. Süheyl Ünver (Gülbün Mesara-Aykut Kazancıgil), Türk Süsleme Sanatları I-II, Istanbul 2010.
Yardımcı Kaynaklar	ÇAKMAKOGLU, Alev Kuru, “Orta Asya Türk Sanatında Palmet ve Lale Motiflerinin Degerlendirilmesi Hakkında Bir Deneme”, Belleten, LXI/230, Ankara ,Nisan 1997, 37-41. GÜNDOGDU, Hamza, Türk Mimarisinde Figürlü Tas Plastik, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamıs Doktora Tezi, İstanbul, 1979. MÜLAYİM, Selçuk,“ Selçuklu Palmet Motiflerinin Tipolojisi”, Anadolu (Anatolia), XX, Ankara, 1976-1977, 141-159. ________, Anadolu Türk Mimarisinde Geometrik Süslemeler. Selçuklu Çagı, Ankara, 1982. ________, “Türk Süsleme Sanatında Arabesk Problemi” Arkeoloji Sanat Tarihi Dergisi, 2, İzmir, 1983, 62-85. ________, “Ortaçag Anadolu Süslemeciliginde Geometrik Kompozisyonlar”, Boyut, 2, Ankara, Subat 1983, 4-5. ________, “Selçuklu Sanatında _nsan Figürünün _konografik Kaynagı”, Antalya III. Selçuklu Semineri , Bildiriler,10-11 Subat 1989, 91-95. ________, “Selçuklu Süsleme Sanatı”, Selçuklular Devrinde Kültür ve Medeniyet, Kayseri, 1992, 81-135. ________, “Yazının Dili” , Thema Larousse, _stanbul, 1993, 279. ________, “Anadolu’da Hayvan Üslubunun Bir Örnegi”, Folklor ve Etnografya Arastırmaları, _stanbul, 1984, 325-346. ________, “Rumi Motifinin Zoomorfik Kökeni Hakkında”, Uluslararası Osmanlı Öncesi Türk Kültürü Sempozyumu, 4-7 Eylül 1989, Ankara, 1997, 177-182. ________, “Selçuklu Sikkelerinde Yazı Dısı Unsurlar”,V.Selçuklu Semineri, 8-9 Aralık 1998 Antalya, 1999, 12-15. ________, “Selçuklu Toplumunun _konografik Hafızası”, Antalya IV. Selçuklu Semineri Bildirileri, 13-14 Mart 1992, Antalya, 1993, 62-69. ________, “Türk Süsleme Sanatlarında Arabesk Problemi”, Arkeoloji Sanat Tarihi Dergisi, II, _zmir, 1983, 65- ________, “Geometrik Kompozisyonların Çözümlenmesine Bir Yaklasım”, Arkeoloji Sanat Tarihi Dergisi, I, _zmir, 1982, 51-62. ________, “Plastik Sanatlarda Anlatım Biçimleri ve Üslup”, Arkeoloji Sanat Tarihi Dergisi, III, _zmir, 1984, 97-114. ________, “Selçuklu Geometrik Süslemeleri”, Sanat Tarihi Arastırmaları Dergisi, 3/9, _stanbul, Aralık 1990, 47-53.

Ders İle İlgili Dosyalar

DBP Hakkında

Ders Hakkında

Bölüm Hakkında