Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
POPÜLASYON GENETİĞİ Üçüncü Düzey TBT 407 8 3.00 3.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri Yok
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör DOÇ. DR. OSMAN İBİŞ
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı DOÇ. DR. OSMAN İBİŞ
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı Yok
Dersin Veriliş Şekli Yüz yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı, öğrencilere popülasyon genetiğinin temel kavram, ilke ve modellerini kazandırmak; alel ve genotip frekanslarının kuşaklar arasında mutasyon, göç, genetik sürüklenme, doğal seçilim ve akrabalı yetiştirme etkisiyle nasıl değiştiğini açıklayabilmelerini sağlamak ve bu bilginin ıslah, koruma genetiği ve moleküler evrim çalışmalarında kullanımını göstermektir.
Dersin Tanımı Popülasyon genetiğinin temel kavramları; genotip ve alel frekansları; Hardy-Weinberg kuralı ve uygulamaları; fiksasyon indeksi ve heterozigotluk; gametik (bağlantı) dengesizliği; genetik sürüklenme ve etkin popülasyon büyüklüğü; popülasyon yapısı ve gen akışı; mutasyon; doğal seçilim ve seçilim modelleri; akrabalı yetiştirme; moleküler evrim ve nötr teori; kantitatif özellik varyasyonunun Mendel temelleri ve kalıtım derecesi; popülasyon genetiğinin ıslah, koruma genetiği ve adli genetik alanlarındaki uygulamaları.

Dersin İçeriği
1 Derse giriş: popülasyon genetiğinde kullanılan temel kavramlar
2 Popülasyon ve demografik yapı
3 Genotip ve alel frekansları
4 Hardy-Weinberg kuralı ve uygulamaları
5 Fiksasyon indeksi (F) ve heterozigotluk
6 Gametik dengesizlik (bağlantı dengesizliği)
7 Genetik sürüklenme (drift) ve etkin popülasyon büyüklüğü
8 Ara sınav (vize)
9 Popülasyon yapısı ve gen akışı (göç)
10 Mutasyon ve genetik çeşitliliğin kaynakları
11 Doğal seçilim ve doğal seçilim modelleri
12 Soy içi üreme (inbreeding) ve akrabalık katsayıları
13 Moleküler evrim ve nötr teori
14 Kantitatif özellik varyasyonu ve kalıtım derecesi
15 Kantitatif özellik varyasyonunun Mendel temelleri
16 Popülasyon genetiği uygulamaları (koruma genetiği, ıslah, adli genetik)
17 Yarıyıl sonu sınavı (final)
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Popülasyon genetiğinin temel kavramlarını tanımlar; alel ve genotip frekanslarını hesaplar.
2 Hardy-Weinberg dengesini açıklar ve dengeden sapmaları veri üzerinde test ederek yorumlar.
3 Mutasyon, göç (gen akışı) ve genetik sürüklenmenin genetik çeşitlilik üzerindeki etkilerini açıklar.
4 Doğal seçilim modellerini ve seçilimin alel frekansları üzerindeki etkisini açıklar.
5 Akrabalı yetiştirme, fiksasyon indeksi (F, FST) ve heterozigotluk ölçütlerini kullanarak popülasyon yapısını değerlendirir.
6 Moleküler evrim ve kantitatif kalıtım yaklaşımlarını ıslah ve koruma genetiği uygulamalarıyla ilişkilendirir.
7
8
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Harita Mühendisliğinin temel uzmanlık alanlarında (jeodezi, fotogrametri, uzaktan algılama, coğrafi bilgi sistemleri, kadastro) derinlemesine bilgi edinmek ve güncel literatüre hakim olmak.
2 Mekansal veri toplama, işleme, analiz ve yorumlama süreçlerinde problem tanımlama, formüle etme, araştırma yapma, modelleme ve analiz yeteneklerini kazanmak.
3 Araştırma sonuçlarını bilimsel yöntemlerle analiz ederek özgün çıkarımlar yapma ve bunları yazılı, sözlü ve görsel sunum teknikleriyle etkin bir şekilde sunabilme becerisi kazanmak.
4 Modern jeodezik ölçme teknolojileri, GNSS sistemleri, fotogrametrik değerlendirme yöntemleri ve CBS uygulamalarını etkin kullanabilme yeteneği kazanmak.
5 Disiplinler arası çalışmalarda (şehir planlama, çevre mühendisliği, jeoloji, afet yönetimi vb.) takım çalışması yapabilme ve liderlik gösterebilme becerisi kazanmak.
6 Araştırma ve uygulama sonuçlarını uluslararası kabul görmüş bir yabancı dilde (özellikle İngilizce) yazılı ve sözlü olarak sunabilme yetkinliği kazanmak.
7 Yaşam boyu öğrenme bilincine sahip olarak, gelişen teknolojileri (yapay zeka, LiDAR, drone fotogrametrisi, bulut tabanlı CBS vb.) takip edebilme ve yeni alanlara adapte olabilme becerisini geliştirmek.
8 Mesleki ve etik sorumluluk bilincine sahip olmak, özellikle arazi mülkiyeti, veri güvenliği ve gizlilik konularında hassasiyet göstermek.
9 Harita mühendisliği uygulamalarının çevre, toplum, şehir planlaması, afet yönetimi ve sürdürülebilir kalkınma üzerindeki etkilerini kavramak; mühendislik çözümlerinin yasal ve sosyal sonuçları konusunda farkındalık sahibi olmak
10 Ulusal ve yerel yönetimlere, özel sektöre ve kamu kurumlarına mekansal veri yönetimi, arazi düzenlemesi, kadastro ve taşınmaz değerleme konularında danışmanlık ve teknik destek hizmeti sağlayabilme.
11 Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve Uzaktan Algılama teknolojilerini kullanarak mekansal analizler yapabilme, karar destek sistemleri geliştirebilme ve büyük veri yönetimi konusunda yetkinlik kazanmak.
12 Akıllı şehir uygulamaları, dijital ikiz teknolojileri ve 3D şehir modelleme gibi mesleğinin yeni ve gelişmekte olan uygulamaları hakkında bilgi sahibi olmak ve bu teknolojileri kullanabilme becerisi kazanmak.
13 Araştırıcı, üretici ve girişimci kapasiteye sahip olabilme; özgün yazılım, metodoloji veya uygulama geliştirebilme yetkinliği kazanmak.
14 Çağdaş, yenilikçi, katılımcı ve analitik düşünme becerisine sahip olma; kalite, kalite yönetimi ve sürdürülebilirlik konularında bilinç geliştirme.
15 Ulusal ve bölgesel gereksinimlere (afet yönetimi, kentsel dönüşüm, tarımsal planlama, altyapı projeleri vb.) öncelik verebilme ve bu konulardaki gelişmeleri yakından izleyerek çözüm üretebilme.
16 Sınırlı ve heterojen mekansal verileri kullanarak bilimsel yöntemlerle aynı veya farklı disiplinlere ait bilgileri bütünleştirebilme, sentez yapabilme ve özgün harita mühendisliği çözümleri üretebilme becerisine sahip olmak.
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 14 2 28
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 14 1 14
Ödevler 0 0 0
Sunum / Seminer hazırlama 0 0 0
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 1 4 4
Ara sınavlar 1 2 2
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 14 2 28
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 1 6 6
Yarıyıl sonu sınavı 1 2 2
Araştırma 0 0 0
Toplam iş yükü     84
AKTS     3.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 100
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   100
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı Population Genetics, 2009. Matthew B. Hamilton. Wiley-Blackwell, UK. ISBN 978-1405-132-770
Yardımcı Kaynaklar 1) Hartl, D.L., Clark, A.G. 2007. Principles of Population Genetics, 4th ed., Sinauer Associates, Sunderland, MA. 2) Halliburton, R. 2004. Introduction to Population Genetics, Pearson Prentice Hall, Upper Saddle River, NJ. 3) Ders sunumları ve notları.

Ders İle İlgili Dosyalar