Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
İLERİ OLASILIK Üçüncü Düzey BİM 515 1 7.50 7.50 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri yok
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı YRD.DOÇ. DR. NECLA ÖZKAYA
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı yoktur
Dersin Veriliş Şekli Sınıfta
Dersin Amacı Bu dersin amacı öğrencilere olasılık ve rassal süreçlerin temel ve bazı ileri kavramlarını tanıtmaktır.
Dersin Tanımı Bu dersin konuları arasında olasılık belitleri, Bayes teoremi, rassal değişkenler, rassal değişkenlerin toplamı, büyük sayılar kuralı, merkezi limit teoremi ve uygulamaları, güven aralıkları, ayrık ve sürekli rassal süreçler ve kuyruk teorisine giriş bulunmaktadır. Bu ileri konuların yanı sıra temel istatistik konuları da bu ders çerçevesinde işlenecektir.

Dersin İçeriği
1 Deneyler, Modeller ve Olasılıklar: Küme Teorisi, Küme Teorisini Olasılık Belitlerine Uygulama, Belitlerin Bazı Sonuçları
2 Koşullu Olasılık, Bağımsızlık, Sıralı Deneyler ve Ağaç Diyagramları, Sayma Yöntemleri, Bağımsız Deneyler
3 Ayrık Rassal Değişkenler: Olasılık Kütle Fonksiyonu, Ayrık Rassal Değişken Aileleri, Birikimli Dağılım Fonksiyonu
4 Ortalamalar, Beklenen Değer, Varyans ve Standard Sapma, Koşullu Olasılık Kütle Fonksiyonu
5 Sürekli Rassal Değişkenler: Olasılık Yoğunluk Fonksiyonu, Beklenen Değerler, Sürekli Rassal Değişken Aileleri
6 Gaussian Rassal Değişkenleri, Delta Fonksiyonları, Karışık Rassal Değişkenler, Türetilmiş Rassal Değişkenlerin Olasılık Modelleri
7 Rassal Değişken Çiftleri: Ortak Birikimli Dağılım Fonksiyonu, Ortak Olasılık Kütle Fonksiyonu,
8 Sınırsal Olasılık Kütle Fonksiyonu
9 İki Rassal Değişken Fonksiyonları, N Rassal Değişken Olasılık Modelleri, Sınırsal Olasılık Fonksiyonları, Korelasyon Matrisi
10 İki Rassal Değişkeninin Toplamının Olasılık Yoğunluk Fonksiyonu, Moment Üreten Fonksiyon, Bağımsız Rassal Değişkenlerin Rassal Toplamları
11 Merkezi Limit Teoremi e Uygulamaları, Beklenen Değerden Rassal Değişken Türetme
12 Rassal Süreçler: Poisson Süreci, Durağan Süreçler, Gaussian Süreçleri
13 Ayrık Zamanlı Markov Zinciri Dinamikleri, Sürekli Zamanlı Markov Zincirleri, Doğum-Ölüm Süreçleri ve Kuyruk Sistemleri
14 Rassal Sinyal Süreçleri: Ayrık Zamanlı Doğrusal Filtreleme, Tahminleme ve Öngörü, Kuvvet Spektral Yoğunluk, Çapraz Spektral Yoğunluk
15
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Bu dersi alan öğrenciler, Deneyler, Modeller ve Olasılıklar: Küme Teorisi, Küme Teorisini Olasılık Belitlerine Uygulama, Belitlerin Bazı Sonuçları konularını öğrenmiş olurlar.
2 Bu dersi alan öğrenciler, Koşullu Olasılık, Bağımsızlık, Sıralı Deneyler ve Ağaç Diyagramları, Sayma Yöntemleri, Bağımsız Deneyler konularını bilirler.
3 Bu dersi alan öğrenciler, Ayrık Rassal Değişkenler: Olasılık Kütle Fonksiyonu, Ayrık Rassal Değişken Aileleri, Birikimli Dağılım Fonksiyonu konularını bilirler.
4 Bu dersi alan öğrenciler, Ortalamalar, Beklenen Değer, Varyans ve Standard Sapma, Koşullu Olasılık Kütle Fonksiyonu konularını öğrenmiş olurlar.
5 Bu dersi alan öğrenciler, Sürekli Rassal Değişkenler: Olasılık Yoğunluk Fonksiyonu, Beklenen Değerler, Sürekli Rassal Değişken Aileleri konularını bilirler.
6 Bu dersi alan öğrenciler, Gaussian Rassal Değişkenleri, Delta Fonksiyonları, Karışık Rassal Değişkenler, Türetilmiş Rassal Değişkenlerin Olasılık Modelleri konularını bilirler.
7 Bu dersi alan öğrenciler, Rassal Değişken Çiftleri: Ortak Birikimli Dağılım Fonksiyonu, Ortak Olasılık Kütle Fonksiyonu, Sınırsal Olasılık Kütle Fonksiyonu konularını öğrenmiş olurlar.
8 Bu dersi alan öğrenciler, İki Rassal Değişken Fonksiyonları, N Rassal Değişken Olasılık Modelleri, Sınırsal Olasılık Fonksiyonları, Korelasyon Matrisi İki Rassal Değişkeninin Toplamının Olasılık Yoğunluk Fonksiyonu, Moment Üreten Fonksiyon, Bağımsız Rassal Değişkenlerin Rassal Toplamları konularını öğrenmiş olurlar.
9 Bu dersi alan öğrenciler, Merkezi Limit Teoremi ve Uygulamaları, Beklenen Değerden Rassal Değişken Türetme, Rassal Süreçler: Poisson Süreci, Durağan Süreçler, Gaussian Süreçleri konularında biligi sahibi olurlar.
10 Bu dersi alan öğrenciler,Ayrık Zamanlı Markov Zinciri Dinamikleri, Sürekli Zamanlı Markov Zincirleri, Doğum-Ölüm Süreçleri ve Kuyruk Sistemleri, Rassal Sinyal Süreçleri: Ayrık Zamanlı Doğrusal Filtreleme, Tahminleme ve Öngörü, Kuvvet Spektral Yoğunluk, Çapraz Spektral Yoğunluk konularını öğrenmiş olurlar.

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Alanı ile ilgili nitel ve nicel verileri toplar, bilgisayar destekli programlarla analiz eder ve yorumlar.
2 İşletme bilimi ile ilgili alanlarda özgün bilimsel çalışma yaparak, ulusal ve uluslararası literatüre katkıda bulunur.
3 Yaptığı bilimsel çalışmaları araştırmacılara ve diğer yararlanıcılara makaleler yoluyla yazılı; seminer, sempozyum, konferans ve kongre bildirileri yoluyla sözlü olarak aktarır.
4 İşletme ve çevresine ilişkin ulusal ve uluslararası gelişmeleri takip eder, bunların işletme ve çevresi üzerindeki etkilerini tartışır.
5 İşletme bilimi ile ilgili alanlarda (yönetim, muhasebe, finansman, üretim yönetimi, pazarlama, sayısal yöntemler) ve iş yaşamında karşılaşılan toplumsal, bilimsel ve yönetimsel etik sorunları tespit eder ve bunlara çözüm üretir.
6 İşletmelerde insan kaynaklarının stratejik bir unsur olarak etkin ve verimli bir şekilde yönetilmesinin yollarını açıklar.
7 Bir yeni girişimin nasıl başlatılacağını ve girişimcilik sürecinin nasıl yönetileceğini gösterir ve uygular.
8 İşletmelerin uzun vadede sürdürülebilir rekabet üstünlüğüne sahip olması için izlenmesi gereken stratejik yönetim süreçlerini açıklar.
9 Üretim yönetiminde karşılaşılan problemler ve kullanılan yöntemler hakkında dünyadaki son gelişmeleri ve ortaya çıkan yeni yaklaşımları tartışır.
10 Üretim ve hizmet sektöründeki gerçek olaylar için standart süreleri tespit edip simülasyon modelleri tasarlar ve elde edilen sonuçları yorumlar.
11 Ekonomi, finans, muhasebe ve denetim alanındaki ulusal ve uluslararası gelişmeleri, bunların işletmeler ve piyasalar üzerindeki etkilerini takip eder ve tartışır.
12 Pazarlamanın temel alanlarında edindiği bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla yorumlar.
13 Pazarlama biliminin, işletme bölümünün diğer anabilim dallarıyla etkileşimini açıklar ve yeni bakış açıları ile farklı konuları tartışır.
14 İşletmenin farklı alanlarına ilişkin problemleri teorik alt yapılarını ve bağlamsal koşullarını dikkate alarak tartışır.
15 Mevcut bir problemin çözümünde kullanılan yöntemler arasındaki farkları, avantaj ve dezavantajları tartışır.
16 Literatürdeki bir çalışmaya farklı yöntemler uygular ve problemin çözümü için yeni yaklaşımlar ya da yeni yöntemler önerir.
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 14 3 42
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 2 5 10
Ödevler 14 5 70
Sunum / Seminer hazırlama 1 2 2
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 1 30 30
Ara sınavlar 1 1 1
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 1 25 25
Yarıyıl sonu sınavı 1 6 6
Araştırma 2 3 6
Toplam iş yükü     192
AKTS     7.50

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 30
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   30
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   30
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   70
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı Probability and Stochastic Processes: A Friendly Introduction for Electrical and Computer Engineers, by Roy D. Yates and David J. Goodman, 2nd Ed., John Wiley & Sons, Inc.
Yardımcı Kaynaklar An Introduction to Probability Theory and Its Applications, Volume 1, 3rd Edition William Feller (Princeton Univ., New Jersey), ISBN: 978-0-471-25708-0, 1968. Probability and Random Processes with Applications to Signal Processing, 3/E, by Henry Stark, and John W. Woods, Prentice-Hall, Upper Saddle River, NJ 07458, 2002. Probability and Random Processes for Electrical and Computer Engineers, by J. Gubner, 2006. Probability, Random Variables and Stochastic Processes, A. Papoulis, 3/E, McGraw-Hill Companies, 1991, ISBN-10: 0070484775

Ders İle İlgili Dosyalar