Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
ÇAĞDAŞ TÜRK LEHÇELERİ I İkinci Düzey TDE313 5 4.00 4.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri Dersin ön koşul dersi yoktur. Ancak öğrencilerin birinci ve ikinci sınıflarda Türkiye Türkçesinin dil bilgisini iyi derecede öğrenmiş olmaları beklenir.
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör PROF. DR. GÖKÇE YÜKSELEN PELER
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı Prof. Dr. Gökçe Yükselen Peler
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı
Dersin Veriliş Şekli Ders, çağdaş Türk lehçeleri hakkında teorik bilgilerin verilmesiyle metinler üzerinde çalışmaların koşut yürütülmesi yöntemiyle verilir.
Dersin Amacı Ders, öğrencilere çağdaş Türk lehçelerinin dağılma alanlarını, aralarındaki ortaklıkları ve farklılıkları öğretmeyi ve öğrencilerin farklı Türk lehçelerinden basit metinleri okuyup anlayacak seviyeye getirilmesini amaçlar.
Dersin Tanımı Bu ders, dilin bir alt dalı olarak lehçe kavramı, çağdaş Türk lehçelerinin yayılma alanları, temel lehçe grupları, temel dil bilgisi kuralları gibi teorik bilgilerin yanında, çağdaş Türk lehçelerinde yazılmış basit metinler üzerinde yapılan çalışmalarla temel düzeyde okuyup anlama bilgisi kazandırır.

Dersin İçeriği
1 Dersin tanıtımı, kaynakların verilmesi ve derse giriş.
2 Dilin alt dalları olarak ağız - şive - lehçe kavramları
3 Türk dilleri - Türk lehçeleri tartışması
4 Türk lehçelerinin tasnifi
5 Türk lehçeleri hakkında teorik bilgi ve metin üzerinde çalışma
6 Türk lehçeleri hakkında teorik bilgi ve metin üzerinde çalışma
7 Türk lehçeleri hakkında teorik bilgi ve metin üzerinde çalışma
8 Türk lehçeleri hakkında teorik bilgi ve metin üzerinde çalışma
9 Türk lehçeleri hakkında teorik bilgi ve metin üzerinde çalışma
10 Türk lehçeleri hakkında teorik bilgi ve metin üzerinde çalışma
11 Türk lehçeleri hakkında teorik bilgi ve metin üzerinde çalışma
12 Türk lehçeleri hakkında teorik bilgi ve metin üzerinde çalışma
13 Türk lehçeleri hakkında teorik bilgi ve metin üzerinde çalışma
14 Dersin umumi tekrarı.
15
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Öğrenciler dil - lehçe - şive - ağız kavramları arasındaki ilişkiyi öğrenir
2 Öğrenciler Türk lehçelerinin dünya üzerindeki dağılımını öğrenir.
3 Öğrenciler Türk lehçelerinin tasnifi meselesi hakkında bilgi sahibi olur.
4 Öğrenciler Türk dilleri - Türk lehçeleri tartışmasının sebeplerini öğrenir.
5 Öğrenciler Türk lehçelerinin yazımında kullanılan (Kiril alfabesi ve Latin alfabesinin farklı sürümleri gibi) farklı alfabeleri öğrenir.
6 Öğrenciler farklı Türk lehçelerinin dil bilgisi kurallarını temel seviyede öğrenir.
7 Öğrenciler farklı lehçelerde yazılmış basit metinleri okuyup anlamayı öğrenir.
8
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 14 2 28
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 12 1 12
Ödevler 12 1 12
Sunum / Seminer hazırlama 0 0 0
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 1 24 24
Ara sınavlar 1 1 1
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 1 24 24
Yarıyıl sonu sınavı 1 1 1
Araştırma 0 0 0
Toplam iş yükü     102
AKTS     4.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 40
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   40
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı Biray, Nergis, ed. Çağdaş Türk Lehçeleri Metin Aktarmaları 1-2. İstanbul: Kesit Yayınları.2020. Özkan, Nevzat. Türk Dilinin Yurtları. İstanbul: Bilge Kültür-Sanat, 2007. MEB İslam Ansiklopedisi. Türkler Maddesi.
Yardımcı Kaynaklar Ercilasun, Ahmet Bican, ed. Türk Açar. Ankara: Akçağ Yayınları, 2025. Ercilasun, Ahmet Bican, ed. Türk Lehçeleri Grameri. Ankara: Akçağ, 2021. Ercilasun, Ahmet Bican. Örneklerle Bugünkü Türk Alfabeleri. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları,1989.

Ders İle İlgili Dosyalar