Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
TEFSİR EKOLLERİ Birinci Düzey TİB506 5 3.00 3.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri -
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör PROF. DR. MEHMET DEMİRCİ
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı PROF. DR. MEHMET DEMİRCİ
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı -
Dersin Veriliş Şekli Anlatım ve soru-cevap.
Dersin Amacı 1. Öğrencilerin tefsir ekollerini tanıyıp yöntemlerini, aralarındaki farklılıkları ve bunun sebeplerini öğrenmelerini sağlamak. 2. Tefsir ekollerinin Kur’an’ı anlama konusundaki farklılıklarını örnek metinler aracılığıyla görmelerini sağlamak.
Dersin Tanımı Doğuşundan günümüze tefsir ekollerini ele alır.

Dersin İçeriği
1 1. Hafta (17 Eylül): Giriş: Dersin tanıtımı, konusu ve önemi.
2 2. Hafta (23 Eylül): Ekol Kavramı ve Tefsirde Ekolleşme
3 3. Hafta (1 Ekim): Kur’an’a Yöneliş Farklılıkları ve Sebepleri
4 4. Hafta (8 Ekim): Filolojik/Dilbilimsel/Edebi Tefsir Ekolü: İbn Kuteybe, Garîbü’l-Kur’an.
5 5. Hafta (15 Ekim): Kelâmî (Mezhebî) Tefsir Ekolü: Şia: Tabersi, Mecmau’l-Beyân
6 6. Hafta (22 Ekim): Fıkhî Tefsir Ekolü (Vâkıa, 56/79): Ebû Bekir ibnü’l-Arabî, Kiya el-Harrâsi ve Cassâs’ın Ahkâmu’l-Kur’anları.
7 7. Hafta (29 Ekim): Resmi Tatil (Cumhuriyet Bayramı)
8 8. Hafta (5 Kasım): Kelâmî (Mezhebî) Tefsir Ekolü: Haricilik: Muhammed b. Yusuf Itfeyyiş, Himyânüz’Zâd ilâ Dâri’l-Meâd
9 9. Hafta (12 Kasım): Kelâmî (Mezhebî) Tefsir Ekolü: Mutezile. (Kıyame Sûresi, 75/22-23): Zemahşeri, Keşşâf.
10 10. Hafta (19 Kasım): -- (Muhtemel Vize Haftası)
11 11. Hafta: (26 Kasım): Kelâmî (Mezhebî) Tefsir Ekolü: Ehl-i Sünnet: Razi, Mefâtihu’l-Gayb.
12 12. Hafta (3 Aralık ): Tasavvufi/İşari Tefsir Ekolü (Bakara, 2/260): Alûsî, Rûhu’l-Maânî
13 13. Hafta (10 Aralık): Bilimsel Tefsir Ekolü
14 14. Hafta (17 Aralık): Sosyolojik Tefsir Ekolü
15 15. Hafta (24 Aralık): Tabakat ve Ekol/Mezhep Temelli Tefsir Tarihi Yazımının Mukayesesi
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Belli başlı tefsir ekollerini tanır, aralarındaki farklılıkların Kur’an yorumuna yansımalarını ve nedenlerini bilir.
2 Başlangıçtan günümüze ortaya çıkan belli başlı tefsir ekollerini ortaya çıkartan temel etkenler hakkında bilgi sahibi olur.
3 Farklı ekollerin belli ayetlere dair yorumlarını kaynaklarından görme imkânı tanır.
4 Farklı ekollere ait tefsir metinleri ve yorum tarzları hakkında bilgi sahibi olur.
5 Ekollerin yorumlarını tefsir usulü dersinde kazandığı anlama ve yorumlama yöntemi ile karşılaştırır ve değerlendirir.
6 Tefsir ekollerine dair temel eserleri ve müelliflerini bilir.
7
8
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Dersin kavramlarını bilme
2 Dersin mesleki eğitime katkısı
3 Genel hukuk dersleri içinde yeri
4 Uygulamada dersin konu ve kavramları ile karşılaşma
5 Sorunlara çözüm bulabilme
6 Mantıklı ve tutarlı düşünmeye etkisi
7 İşyerindeki yapacağı işe katkısı
8 Bir üst öğrenime geçişte katkısı
9 Kriz dönemlerinde nasıl davranacağını bilmeye etkisi
10 İnsan ilişkilerinde tutarlı olmaya etkisi
11 Mesleki kariyerinde başarıya etkisi
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 14 2 28
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 14 1 14
Ödevler 0 0 0
Sunum / Seminer hazırlama 0 0 0
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 0 0 0
Ara sınavlar 1 1 1
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavı 1 1 1
Araştırma 0 0 0
Toplam iş yükü     44
AKTS     2.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 100
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   100
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı 1. Mehmet Akif Koç, İsmail Albayrak (editörler), Tefsire Akademik Yaklaşımlar I-II, OTTO Yayınları, Ankara, 2013. 2. Aşağıdaki makale ve metinlerden oluşan Ders Notları: Ebû Bekir ibnü’l-Arabî (ö.543/1148), Ahkâmu’l-Kur’an; Kiya el-Harrâsi, (ö.504/1110), Ahkâmu’l-Kur’an; Cassâs (ö.370/981), Ahkâmu’l-Kur’an. Tabersi (ö. 548/1153), Mecmau’l-Beyân. Muhammed Yusuf İtfeyyiş (ö.1914), Himyânü’z-Zâd ilâ Dâril’l-Meâd. Zemahşeri (ö.538/1144), Keşşaf. Fahreddin Razi (ö.606/1209), Mefatihu’l-Ğayb. Âlûsî (ö.1270/1854), Rûhu’l-Meânî. İbn Kuteybe (ö.276/889), Garîbu’l-Kur’ân. M. Karagöz, "Terim, İçerik ve İşlev Analizi Işığında Sosyolojik Tefsir", Tarihten Günümüze Kur’an’a Yaklaşımlar, 2010, s. 307-338. M. Karagöz, “Tabakat Türü Eserlerle Ekol ve Mezhep Temelli Eserlerin Mukayesesi”, Tefsir Tarihi Yazımı ve Problemleri, Ankara 2012.
Yardımcı Kaynaklar Celal Kırca, Kur’an’a Yönelişler, Marifet Yayınları, İstanbul 2009.

Ders İle İlgili Dosyalar